2026-10-29T21:50:15Zhttps://munzur-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:munzur-rdlopen.rawdatalibrary.net:munzur/72702026-10-28T15:36:45Zopenairedrivercom_munzur_9col_munzur_10

Gadolinyumun farklı sıcaklıklarda zebra balıkları (Danio rerio) üzerindeki etkisinin biyobelirteçlerle belirlenmesiDetermination of the effect of gadolinium on zebra fish (Danio rerio) at different temperatures by biomarkersAyşe Nur AydınProf. Dr. Rahmi Aydın ; Doç. Dr. Osman SerdarNadir toprak elementleri (NTE), elektrik ve elektronik, otomotiv, yenilenebilir enerji, tıp ve savunma gibi çeşitli endüstrilerde çeşitli yüksek teknoloji uygulamalarında kullanılır. Bu nedenle, gelişmekte olan ekonomiler, yeşil teknoloji ve Ar-Ge sektörleri gibi çeşitli sektörlerden gelen artan talep nedeniyle küresel pazarda NTE'lere olan talep her geçen gün artmaktadır. Kullanım alanının artmasına paralel olarak çevreye salınan NTE atıkları çevrede ve sucul ekosistemde kalıntı oluşturararak kirliliğe yol açarak zararlı hale gelmektedir. Son yıllarda iklim değişikliği ile birlikte sıcaklık artışında meydana gelen değişimlerin organizmaların hayati faaliyetlerini olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. İklim değişikliğiyle birlikte sıcaklıkların artması sonucu çevreye bulaşan her türlü kirletici maddenin sıcaklıkla beraber etkisinin arttığı düşünülmektedir. Sunulan bu çalışmada, 0 (kontrol), 10, 50 ve 250 mg/L konsantrasyonlarda NTE'leri temsilen seçilen Gadolinyum (Gd)'un artan sıcaklıklarla birlikte (22, 27 ve 32 °C) model organizma Danio rerio'da meydana getirdiği etkilerin biyobelirteçlerle ve genotoksik çalışmalarla incelenmesi amaçlanmıştır. Deneme gruplarından 24 ve 96 saatlerde alınan örnek numuneler supernatantlarında, superoksitdismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GPx) enzim aktiviteleri ile tiobarbitürik asit reaktif maddeleri (TBARS) ve redükteglutatyon (GSH) düzeyleri ile genotoksik yanıt (8-OHdG) değerlendirilmiştir. Çalışma verileri sonucunda elde edilen bulgular SOD, CAT ve GPx enzim aktivitelerinde istatiksel açıdan anlamlı azalmalar; TBARS seviyesinde artışlar ve GSH seviyesinde istatiksel olarak anlamlı azalmalar; 8-OHdG düzeyinde ise istatiksel olarak anlamlı artışlar olduğunu göstermektedir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen sonuçlarda uygulama konsantrasyonu ve sıcaklık artışlarının etkili olduğu düşünülmektedir.Rare earth elements (REEs) are used in various high-tech applications in various industries such as electrical and electronics, automotive, renewable energy, medical and defense. Therefore, the demand for REEs in the global market is increasing day by day due to the increasing demand from various sectors such as developing economies, green technology and R&D sectors. In parallel with the increase in the area of use, the RREE wastes released into the environment become harmful by creating residues in the environment and aquatic ecosystem and causing pollution. It is known that the changes that have occurred in the temperature increase due to climate change in recent years have negatively affected the vital activities of organisms. It is thought that the effect of all kinds of pollutants that are transmitted to the environment as a result of the increase in temperatures due to climate change increases with the temperature. In this presented study, it was aimed to investigate the effects of Gadolinium (Gd), selected as a representative of NTEs at concentrations of 0 (control), 10, 50 and 250 mg/L, on the model organism Danio rerio with increasing temperatures (22, 27 and 32 °C) using biomarkers and genotoxic studies. Superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) and glutathione peroxidase (GPx) enzyme activities and thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) and reduced glutathione (GSH) levels were determined in tissue supernatants taken from the experimental groups at 24 and 96 hours. In addition, genotoxic response (8-OHdG) was evaluated in samples taken from the experimental groups. The findings obtained as a result of the study data show that there are decreases in SOD, CAT and GPx enzyme activities; increases in TBARS levels and decreases in GSH levels; and increases in 8-OHdG levels. It is thought that the application concentration and temperature increases are effective in the results obtained as a result of the analyzes made.Munzur University2025Doctoral Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/munzur/7270trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/doctoralThesishttps://munzur-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/munzur/7270