2026-10-29T19:00:25Zhttps://munzur-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:munzur-rdlopen.rawdatalibrary.net:munzur/73692026-10-28T15:36:55Zopenairedrivercom_munzur_9col_munzur_10

Bölgesel bir örgüt olarak Arap Birliği'nin Ortadoğu siyasetindeki rolüThe role of the Arab league as a regional organization in Middle Eastern politicsİbrahim ÖzsoyDoç. Dr. Özkan GökcanArab LeagueArabian nationalismRegional cooperationRegional conflictsArap BirliğiArap milliyetçiliğiBölgesel iş birliğiBölgesel çatışmalarBölgesel örgütler özellikle küreselleşme sürecinin hız kazandığı 1990'lı yıllarla birlikte uluslararası ilişkilerin önemli aktörlerinden biri haline gelmiştir. Bunun temel nedeni, küreselleşme sürecine ek olarak ilerleyen bölgeselleşmenin, bölgesel iş birliğine ve devletlerin birbirleri ile koordinasyon halinde hareket etmelerine daha fazla olanak tanıyan bir olgu olmasıdır. Bu olgunun bir sonucu olarak ortaya çıkan bölgesel örgütler ise üyesi olan devletlere sorunları doğrudan müzakere etme, askeri, ekonomik, kültürel veya siyasal anlamda iş birliği yapma olanağı tanıyarak uluslararası siyasete etki eden bir aktör haline gelmiştir. Belirli bir coğrafya içerisinde faaliyet yürüten bölgesel örgütler, ortak düşünce, değer, kültür, dinsel veya etnik kimlik, ekonomik, sosyal ve siyasi amaçlar doğrultusunda gönüllü olarak iş birliği yapan devletlerin oluşturduğu yapılardır. Bu kapsamdan hareketle değerlendirildiğinde Avrupa Birliği, Şangay İşbirliği Örgütü gibi etkin bölgesel örgütlerden biri de Arap Birliği'dir. Ortadoğu veya daha geniş bir tanımla Arap coğrafyasında faaliyet gösteren bir bölgesel örgüt olan Arap Birliği, kökleri 18. yüzyılda başlayan ve 19. yüzyılda iyiden iyiye yükselen Arap milliyetçiliğinde olan bir bölgesel örgüttür. Arap milliyetçiliğinin pratikteki önemli bir uygulaması olarak karşımıza çıkan Arap Birliği, 22 Mart 1945 tarihinde Mısır, Irak, Ürdün, Lübnan, Suudi Arabistan ve Suriye devletleri tarafından imzalanan anlaşma ile Kahire'de kurulmuştur. Bu tarihten itibaren aktif bir bölgesel örgüt olarak faaliyetlerini sürdüren Arap Birliği, gerek kurulduğu coğrafyanın jeostratejik öneminden gerekse Arap devletlerinin kendi aralarındaki veya içlerindeki sorunlardan kaynaklı birçok problemle karşı karşıya gelmiştir. Bu tezin amacı Arap Birliği'nin Ortadoğu siyasetindeki rolünün analiz edilmesidir. Tezin temel iddiası, Arap devletlerinin bölgesel temelli ekonomik, siyasal toplumsal ve askeri konularda birlikte hareket edebilme ve iş birliği yapabilme kapasitesini arttırma amacıyla kurulan Arap Birliği'nin kuruluşundan günümüzde kadar geçen süreçte başarılı bir sınav verememesidir. Bu iddia bağlamında tezde Arap Birliği'nin Arap-İsrail savaşları, Körfez Savaşları, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün kuruluşu, Lübnan İç Savaşı, İran Irak Savaşı, Arap Baharı gibi birçok önemli bölgesel olaya verdiği reaksiyonlar ve bu reaksiyonların etkililiği incelenmektedir. Tez kapsamında yapılan ayrıntılı olay incelemelerinden hareketle Arap Birliği'ne üye devletlerin kendi menfaatleri doğrultusundaki hareket etme tercihlerinin ve Arap coğrafyasında etkili olan küresel aktörlerle kurdukları çıkar ilişkilerinin birliğin etkin ve güçlü bir bölgesel örgüt olmasını engellediği sonucuna ulaşılmıştır.Regional organizations, particularly with the rapid pace of globalization in the 1990s, became international actors. The primary reason for this is that, in addition to globalization, advancing regionalization has provided greater opportunities for regional cooperation and coordinated action among states. Regional organizations, which emerged as a result of this phenomenon, have become actors that influence international politics by empowering their member states to directly negotiate issues and collaborate on military, economic, cultural, or political issues. Organizations operating within a region have been established within a region, where states voluntarily collaborate on shared cultures, shared ideas, values, religious or ethnic identities, and economic, social, and political issues. By leveraging this capacity, the Arab League is one of the most effective strategic organizations, similar to the European Union and the Shanghai Cooperation Organization. The Arab League, a regional organization operating in the Middle East or more broadly, the Arab world, is a regional organization with roots in Arab nationalism, which began in the 18th century and rose significantly in the 19th century. The Arab League, which emerged as an important practical application of Arab nationalism, was established in Cairo on March 22, 1945, with an agreement signed by Egypt, Iraq, Jordan, Lebanon, Saudi Arabia, and Syria. Since then, the Arab League has continued its activities as an active regional organization, facing many problems stemming from both the geostrategic importance of the region in which it was established and the issues between or within Arab states. The aim of this thesis is to analyze the role of the Arab League in Middle Eastern politics. The main argument of the thesis is that the Arab League, which was established with the aim of increasing the capacity of Arab states to act together and cooperate on regional economic, political, social, and military issues, has failed to pass the test in the period from its establishment to the present day. In the context of this claim, the thesis examines the Arab League's reactions to many important regional events, such as the Arab Israeli wars, the Gulf Wars, the establishment of the Palestine Liberation Organization, the Lebanese Civil War, the Iran-Iraq War, and the Arab Spring, as well as the effectiveness of these reactions. Based on the detailed case studies conducted within the scope of the thesis, it has been concluded that the member states of the Arab League's preference to act in their own interests and the relationships they have established with global actors influential in the Arab region have prevented the League from becoming an effective and powerful regional organization.Munzur University2025Master Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/munzur/7369trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/masterThesishttps://munzur-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/munzur/7369