Danışmaz, Harun; Adalı, Selim Ferruh; Şahin, Özgür

This study is concerned with the evaluation of a recently discovered Aramaic inscription and other archaeological remains found at Rabat Fortress (in Tunceli, Türkiye). The Hellenistic period Aramaic funerary text was composed in memory of a local lord from Sophene’s local political elite, with connections to the Orontid dynasty. This is the first known local Aramaic inscription from Sophene. The Aramaic inscription introduced in this study provides significant new information about the Hellenistic-period context for rock-cut stepped tunnels and single-roomed rock-cut tombs known across eastern Anatolia. The Rabat Fortress site provides corroborating evidence for the dating of the stepped tunnels that exhibit the same rock-cutting techniques in the same region to the Hellenistic and later periods in the rocky landscape. The inscription is rendered in a unique Sophene adaptation of the Middle Aramaic script extant on a corner block inside the Fortress. Its funerary context in rocky landscape and the inscription’s script and content indicate that the local elite at Rabat Fortress used Aramaic, and the notion of Orontid lineage to connect with the kingdom of Sophene’s central authority, which positioned itself between Hellenistic and Iranian traditions.

İncele

Danışmaz, Harun; Şahin, Özgür

Bu çalışmada Tunceli Arkeoloji Müzesi depolarında yer alan beş mühür değerlendirilecektir. Mühürlerin üçü silindir diğer ikisi ise damga biçimindedir. Keban Barajı Havzası’ndan toplandığı anlaşılan bu mü- hürlerin kesin tarihlemesini yapmak oldukça zordur. Fakat mühürlerin tipolojisi ve motifler üzerinden yapılan karşılaştırmalarda birinin Cemdet Nasr dönemine tarihlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumu Ke- ban Havzası’nda yapılan kazılardan elde edilen veriler de desteklemektedir. En yakın benzerlerinin yine Keban Barajı alanında yer alan Norşuntepe’de bulunması dikkat çekicidir. Kalan iki silindir mühürden biri mö II bin yıla tarihlendiği ve en yakın benzerlerinin Suriye bölgesinde olduğu anlaşılmaktadır. Diğer silindir mühür ise mö I. binyıla tarihlenmektedir. Mühür bezemeleri üzerinde yapılan karşılaştırmalarda bunların Anadolu, Suriye ve Mezopotamya etkileri olduğu görülmektedir. Bu çalışmada değerlendiri- len damga mühürler ise Demir Çağı’na tarihlenmektedir. Özellikle damga mühürlerin birinin üzerinde bulunan kartal figürü Urartu Krallığı’nda mö 7. yüzyılda yaygın olarak kullanılmaktadır. Formundan hareketle konik biçimli damga mührün de Urartu Dönemine tarihlenebileceği söylenebilir.

AtıfTR Dizin1

İncele

Özdemir, Abdulkadir; Danışmaz, Harun

Bu çalışmada Doğu Anadolu bölgesindeki Murat Höyük ve Murat Tepe’de yapılan kazılarda elde edilmiş, daha önce yayınlanmamış kırmızı perdahlı Urartu çanak çömleği ile çömlekçi işaretleri değerlendirilmiştir. Bu sayede Urartu kentlerinden kırsal bölgelere olan kültürel etki hakkında daha tutarlı bilgiler edinilmiştir. Murat Höyük ve Murat Tepe adını aldığı Murat Nehri’nin kuzeydoğu kıyısında nehrin doğuya doğru menderes yaptığı noktada yer alır. Burada iki yerleşme yan yana bulunmaktadır. Murat Tepe’de yapılan kazılarda Ortaçağ ve Orta Demir Çağı’na tarihlenen iki yapı katı ortaya çıkarılmıştır. Bitişiğindeki Murat Höyükte ise Ortaçağ, Orta Demir, Erken Demir ve İlk Tunç Çağı’na tarihlenen tabakalar belgelenmiştir. Her iki yerleşmede az miktarda çömlekçi işaretleri ve kırmızı perdahlı çanak çömlek malzemesi ortaya çıkarılmıştır. Araştırmalar çömlekçi işaretleri ve kırmızı perdahlı çanak çömleğin çoğunlukla Urartu kentlerindeki elit/saraylı kısım tarafından kullandığını ortaya çıkarmaktadır. Benzer malzemenin Urartu kentlerinin uzağında kırsal bir bölgede yer alan Murat Höyük ve Murat Tepe’de ortaya çıkarılması, krallığın kültürel etkisi hakkında önemli bilgi sağlamaktadır.

İncele

Özdemir, Abdulkadir; Danışmaz, Harun

Murat Höyük is located on the bank of the Murat River in Solhan district of modern Bingöl province in Eastern Anatolia. This study presents two archaeological finds of the Middle Iron Age – an amulet bearing divine symbols and a “dimpled goblet” – from the second settlement phase of the site. Threatened by the construction of Aşağı Kaleköy hydroelectric dam, Murat Höyük was registered by Erzurum Regional Board of Cultural Heritage Preservation in 2018 and immediate action was taken for salvage excavations. Murat Höyük Excavations were conducted by a team of specialists under the directorship of Elazığ Museum during a single, long and intensive field season in 2019 prior to the inundation of the mound. Four main settlement phases (I-IV) were documented at Murat Höyük, where Phase II dates to the 9th – 6th centuries BC. The two unique finds presented in this study provide evidence for the inhabitants’ interactions with neighboring cultures during a period when the site was under the domination of the Urartian Kingdom.

AtıfTR Dizin1

İncele

Danışmaz, Harun; Demir, Bülent

Çalışmamızda Elazığ İli, Ağın İlçesi, Bademli Köyü sınırları içinde kalan 14 adet kaya mezarı ile cephesikabartmalı khamosorion tipi mezar tanıtılacak, dönemleri hakkında değerlendirmelerde bulunulacaktır. Uzmanlık ve işçilik gerektirdiği anlaşılan kaya mezarları anakaya üzerinde bir giriş kapısıyla ulaşılanodaların yontulmasıyla oluşturulmuştur. Anadolu’da bu gelenek MÖ 1. binyıldan başlayarak MS 7.yüzyıla kadar süren geniş bir zaman aralığında karşımıza çıkmaktadır. Konumuzu oluşturan BademliNekropolü’nde yer alan 14 adet kaya mezarı ile khamosorion tipi lahit mezar önceki dönemlerdedefineciler tarafından soyulmuştur. Dolayısıyla mezar içi buluntulardan nekropolü tarihlemek mümkün değildir. Çoğunluğu tonozlu ve ölü yatağı/kline'li şeklinde yapılan mezar odalarının bazılarındakırmızı kök boya kullanılarak yapılmış çizgisel şeritler ve geometrik süslemeler vardır. Ayrıca nekropolalanında bulunan khamosorion tipi lahit ve üzerinde bulunan kabartmalar tarihleme hakkında bazıipuçları vermektedir.

AtıfTR Dizin1

İncele

Danışmaz, Harun

This study aims to evaluate Anbar Fortress and its multi-roomed rock-cut tomb, located in the Tunceli region. It is a place rarely mentioned in archaeological literature. For the first time the plan of the rock-cut tomb of Anbar is presented here and accordingly the fortress’ place in the Urartian administration system is evaluated. In addition, material culture residues from the site, such as wall foundations, mortared walls, rock steps, cisterns/storage spaces and a rock chapel were analysed and their connection to the tomb is explained. Traces of two different periods are detected in Anbar Fortress. While the wall foundations, multi-roomed rock-cut tomb, and a part of the rock steps can be associated with the Urartian period, the mortared walls, towers, rock steps, cisterns/storage spaces and rock chapel that is located in the southwest of the fortress is dated to the Medieval period.

AtıfScopus1

İncele