Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion; Türksever, Esra; Boztuğ, Durmuş

Sivas (İç-Doğu Anadolu) yöresinde Paleozoyik yaşlı kabuksal metasedimanter kayaçları sıcak dokanakla kesen ve Geç Paleosen– Eosen yaşlı Tokuş formasyonuyla uyumsuz olarak örtülen Karaçayır siyeniti tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma, biyotit ⁴⁰Ar- ³⁹Ar ve apatit fizyon izi jeotermokronolojisi yöntemleriyle incelenmiştir. Tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaş tayini çalışmaları sonucunda Karaçayır siyenitinin intrüzyon yaşı 99.0±11.0 My (Senomaniyen–Turoniyen) olarak belirlenmiştir. Biyotit ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaş tayini çalışmaları ~65 My civarında bir soğuma yaşı vermiştir. Apatit fizyon izi yaş tayini ve iz uzunluk ölçüm çalışmalarına dayalı sıcaklıkzaman (T-t) modelleme verileri, Karaçayır siyenitinin 58 ile 61 My aralığında (Orta Paleosen) yıllık 1 mm’den daha hızlı olan tektonik yükselme ile yüzeylendiğini ortaya koymuştur. Orta Paleosen yaşlı bu tektonik yükselmenin, Avrasya levhasının (AL) altına ve kuzeye doğru dalmakta olan İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanması sonucu, İAE kenet kuşağı boyunca meydana gelen ve AL ile Torid-Anatolid platformunun (TAP) kenetlenmesini sağlayan kıta-kıta çarpışması ile meydana gelen sıkışma rejiminden kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Bu sıkışma rejimi, aynı zamanda, Orta Anadolu önülke havzalarının gelişimini de sağlamıştır.

AtıfTR Dizin7

İncele

Boztug, Durmus; Türksever, Esra; Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion

The Karacayir syenite, intruding the Palaeozoic crustal metamorphics and unconformably overlain by Upper Paleocene to Eocene Tokus formation in the north of Sivas (east-central Anatolia), has been studied with respect to Pb-207-Pb-206 single zircon evaporation, biotite 40Ar-39Ar, and apatite fission-track geothermochronology. Pb-207-Pb-206 single zircon evaporation dating yields an age of 99.0 +/- 11.0 Ma (Cenomanian-Turonian) which is considered to be the intrusion age. Biotite 40Ar-39Ar age determination gives a cooling age of ca. 65 Ma. Apatite fission-track dating, combined with T-t modeling based on track-length distribution data, determines a fast tectonic exhumation with an uplift rate of > 1 mm/a which occurred 58-61 Ma ago. This Middle Paleocene fast tectonic uplift is considered to have resulted from a compressional regime induced by the collision between the Tauride-Anatolide platform (TAP) and the Eurasian plate (EP) along the Izmir-Ankara-Erzincan (IAE) suture zone following the closure of the north-dipping subducted IAE ocean which belongs to northern Neo-Tethyan realm. This compressional regime has also formed the peripheral foreland basins in central Anatolia.

AtıfWoS14

İncele