Sançar, Taylan; Zabcı, Cengiz; Akçar, Naki; Karabacak, Volkan; Yeşilyurt, Serdar; Yazıcı, Müge; Serdar Akyüz, H.; Önal, Ayten Öztüfekçi; Ivy-Ochs, Susan; Christl, Marcus

Controversy remains over when present-day configuration of the Anatolia boundary faults came into existence, and the issue of what are the driving forces of the Anatolian westward motion. The NW-striking dextral and NE-striking sinistral second-order strike-slip faults at the eastern part of the Anatolian Scholle play a crucial role within these long-lasting discussions, and the NE-striking sinistral Malatya–Ovacık Fault Zone (MOFZ) is particularly important in this ongoing debate. Although the MOFZ is defined as one of the intra-plate structures, it has been proposed that it was an inter-plate fault between the Anatolia and Arabian plates from the latest Miocene to mid-Pliocene and that it has been inactive during the last ca. 3.5 Ma. This study provides results from the first morphochronology-based uplift and slip rate estimates on the Malatya Fault within the southern section of the MOFZ. The cosmogenic isochron burial and cosmogenic depth burial of ages from the sinistrally offset Tohma River remnant terraces enabled us to calculate 1.0 ± 0.01 and 1.12 ± 0.01 mm/yr minimum and maximum horizontal slip rates, respectively, for the last 1.4 ± 0.1 Ma. Furthermore, we conclude that the 96 ± 11 m/Ma mean uplift has been driven by the Malatya Fault. Integrated interpretation of the findings of this study and available data on both the MOFZ and other strike-slip faults at the eastern part of the Anatolian Scholle support the hypothesis that they are plate-boundary related active deformation belts that originated from paleotectonic structures during the tectonic escape of the Anatolian Scholle.

AtıfScopus20·OpenAlex20

İncele

Zabcı, Cengiz; Karabacak, Volkan; Polat, Ali; Gürsoy, Halil; Tatar, Orhan; Sançar, Taylan

İnceleme alanı Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ)’nun doğu kesiminde yer alan Suşehri-Gölova havzaları üzerinde bulunmaktadır. Sismik açıdan son derece aktif olan bu fay zonu üzerinde yakın tarihsel dönem içinde çok şiddetli birçok deprem meydana gelmiştir. 27 Aralık 1939’da çok sayıda can ve mal kaybına neden olan son büyük Erzincan depremi inceleme alanının da içinde bulunduğu bölgede yüzlerce km’lik yüzey kırığı oluşturmuştur. KAFZ’nun özellikle orta ve batı kesimi üzerinde daha önce yapılan paleosismolojik çalışmalarla, tarihsel depremlere ait yeni verilerin saptanması sonucu sismik etkinliğin zamansal tekrarlanma aralığı ve büyüklüğü hakkında önemli bilgiler elde edilmiştir. KAFZ’nun doğu kesimindeki paleosismolojik amaçlı çalışmalar batı kesimine göre daha az sayıda olup, doğu kesimi bu açıdan daha bakirdir. Bu çalışmada 1939 Erzincan depremi yüzey kırığı üzerinde 3 adet hendek açılmıştır. Bu hendekler batıdan doğuya doğru Eskibağ, Aşağıyeniköy ve Aşağıtepecik köyleri içerisinde ilerleyen 1939 depremi yüzey kırığının üzerinde yer almaktadır. Eskibağ hendeği Sevindik köyü GD’sunda ve Eskibağ köyü KD’sunda yer alan bir belverme gölcüğü üzerinde açılmıştır. Aşağıyeniköy hendeği aynı hat üzerinde, fay morfolojisinin iyi gözlendiği Aşağıyeniköy’ün KD’sunda ve Aşağı tepecik hendeği de Süt Gölü’nün yaklaşık 2.5 km GD’sunda açılmıştır. Bu hendek verileri fay zonunun uzanımı üzerinde Holosen boyunca tekrarlanan büyük depremlere ait veriler sunması açısından önemlidir. Açılan bu hendeklerde, 1939 yüzey kırığının gözlenmesinin yanı sıra, 1939 depremi yüzey kırığından daha önce oluşan depremlerin kırıklarının da saptanmış olması, 1939 depremi yüzey kırığının eski kırıkları takip ettiği ve 1939 depremi öncesinde birkaç farklı sismik etkinliğin de varlığını ortaya koymaktadır.

AtıfTR Dizin2

İncele