Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Obtaining Natural Dye from Oak Tree and Examination of Dyeing Properties According to Different Methods
Fırat, Tülay
This study investigates the dyeing performance of a natural dye extracted from the branches and leaves of the oak tree (soredar) on muslin fabric. The plant materials were soaked in water for 24 h and subsequently boiled to obtain the dye extract. Dyeing experiments were conducted using conventional dyeing methods with and without mordanting. Copper sulphate, iron sulphate, and potassium dichromate were used as mordants to evaluate their influence on the dyeing behavior of the fabric. The color properties of the dyed samples were determined using spectrophotometric measurements based on the CIELab color system, and color strength (K/S) values were calculated using the Kubelka–Munk equation. In addition, the durability of the dyed fabrics was assessed through washing, rubbing, and light fastness tests according to relevant ISO standards. The results revealed that the type of mordant significantly affected both color strength and fastness performance. Among the tested mordants, copper sulphate produced the highest color strength, while iron sulphate also improved dye uptake compared with the non-mordanted sample. Overall, the findings demonstrate that oak-derived natural dye can be effectively applied to muslin fabric and that mordanting plays a crucial role in enhancing the color depth and durability of natural dyeing processes.
- MakaleAçık Erişim2025Evaluation On the Industrial Use of Vegetable Dyes in Textile Printing
Ayvaz, Kartal Murat
In this study, the industrial use of natural dyes obtained from plant wastes in the field of textile printing was aimed, discussed, new methods (digital printing and screen printing) were brought to the agenda and applications were made. When the study is evaluated from this perspective, it is important and resource-based in terms of the field. Within the scope of the study, printing applications were made on cotton fabrics with goldenrod, rosehip and onion peel used as dyestuff sources, and the relevant fastness tests were also performed in the laboratory environment and the relevant results were listed. As a result of the study, it was revealed that the industrial usability of rosehip and onion peel as a dyestuff source in the field of textile printing, while it was determined that goldenrod was at the desired level in terms of coloring in artistic works, but it was not at a sufficient fastness level from an industrial perspective and could be improved with R&D studies.
- MakaleAçık Erişim2024ZnO Katkılı PCL+PVC-N3 Polimerlerinin Yapısal ve Optiksel Özellikleri
Aydin, Handan
Bu çalışmada poly (-caprolactone) (PCL) ile Poli(vinil klorür) (PVC-N3) blendleri üretilmiş olup, ZnO yarıiletken ilavesi ile oluşan kompozit araştırılmıştır. Öncelikle PCL ve PVC-N3 uygun bir çözelti içerisinde homojenizatör yardımıyla uzun süre ka-rıştırılarak elde edilmiştir. Ayrı bir yerde aynı çözücü ile karıştırılan ZnO hazırlanan blende eklenerek, değişen ZnO oranına göre polimer karışımında meydana gelen fark-lılıklar incelenmiştir. %5, %10, %15 oranlarında ZnO yarıiletkeni eklenmiştir. Hazır-lanan numunelerin yapısal sonuçları XRD ve SEM analizleri ile incelenmiştir. ZnO katkılı kompozitlerinin optik özellikleri UV-VIS spektrometresi ile karakterize edil-miştir. Numunelerin XRD (X-ışını Difraksiyonu) spektrumlarında hekzagonal wurtzite yapılı ZnO’in varlığını göstermiştir. SEM (Taramalı Elektron Mikroskopu) analizle-rinde ise yapıda kümelenmenin artması görülmüş olup; polimer blendinin katkıyla yüzey pürüzlülüğünü değiştirdiğini göstermektedir. Buna ilaveten; PCL+PVC-N3 karı-şımının ZnO ile optiksel etkileşimi UV-Vis spektroskopisi kullanılarak incelenmiştir. UV-Vis ölçümleri kullanılarak numunelerdeki yasak enerji aralıklarındaki değişmeler çeşitli uygulamalar için iyileştirme gösterecek şekilde belirlenmiştir. ZnO-PCL+PVC-N3 kompositlerinin optik enerji bant aralıkları artan katkı içeriğiyle değişiklik gösterdiği görülmüştür.
- MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ2Usability of Essential Oil Extracted Plant Pulp in Screen Printing in the Context of Sustainability
Ayvaz, Kartal Murat; Teker, Menekse Suzan
Problem statement; The main purpose of the study, "Usability of De-Essential Plant Pulp in Textile Printing in the Context of Sustainability", is to reveal the industrial use of natural dyes in the textile printing sector. During the preliminary evaluation process, it was seen that screen printing as a printing method has significant advantages for the industrial integration of natural dyes. Based on this, as a result of the applications and analyzes carried out with the experimental research method, it has been revealed that the use of natural dyes on an industrial scale will be possible by transferring the natural dye obtained from plant pulp with essential oil removed to the textile surface with the screen printing technique and ensuring sufficient fastness. In this study, it is aimed to present screen printing as an alternative to traditional fabric printing techniques, as well as to make positive contributions to sustainability by using natural dyes obtained from plant pulp. This increases the importance of the study. As a result, it has been observed that natural dyes obtained from plant pulp with essential oils removed can be transferred to the fabric by screen printing technique, and the pre-mordanting process and fixing in salt water increase the washing and rubbing fastness values. Apart from all these, three new emulsion-free printing techniques have been developed, independent of the emulsion printing technique applied as standard in screen printing technique
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2023Saman Takviyeli Yüksek Yoğunluklu Polietilen Kompozitlerin Mekanik Özellikleri ve Su Emme Kapasitelerindeki Değişimlerin İncelenmesi
Kismet, Yilmaz; Doğan, Akar
Bu çalışmada, poliolefinler grubunun önemli bir üyesi olan yüksek yoğunluklu polietilen ile saman bitkisinden oluşan kompozitler üretilmiştir. Kompozit malzemeler, yüksek yoğunluklu polietilen içerisine saman takviyesi ağırlıkça %5, %10 ve %20 oranlarında takviye edilerek üretilmiştir. Bu karışımlar öncelikle mekanik olarak karıştırılmış daha sonra homojen bir karışım oluşturabilmek için 160 ila 180 oC sıcaklıklar arasında ekstrüzyondan geçirilmiştir. Ekstrüzyon sonrası elde edilen karışım önce soğutma havuzunda soğutulmuş daha sonra kırıcıdan geçirilerek granül hale getirilmiştir. Elde edilen bu granüller plastik enjeksiyon makinasında kalıplara basılarak standart test numuneleri üretilmiştir. Üretilen kompozitlerin takviye malzemesi oranı ile mekanik özelliklerindeki ve su emme kapasitelerindeki değişimler incelenmiş ve sonuçlar grafik ve tablo olarak verilmiştir. Kompozit malzemlerin çekme mukavemtleri, üç nokta eğilme mukavemetleri ve izod darbe dayanımları analiz edilmişdir. Malzemelerin çekme ve izod darbe dayanımları azalırken, eğilme mukavemetinde iyileşme gözlenmiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2023Türkiye’de Doğal Boya Kullanan Tekstil İşletmeleri ve Bitki Atıkları ile Sürdürülebilir Bir Yaklaşım Önerisi
Ayvaz, Kartal Murat; Teker, Menekse Suzan
Sürdürülebilirlik; tekstil sektörünün hammadde temini, iplik eğirme, dokuma, örme, terbiye, boya/baskı ve konfeksiyon bileşenlerinin tüm süreçleriyle ilgili bir kavramdır. Sürdürülebilir bir yaklaşım insan sağlığı ve ekosistem açısından sentetik madde kullanımının en aza indirilmesi, hızlı tüketim anlayışından vazgeçilmesi, sınırlı ve kıt kaynakların iktisatlı kullanılmasını gerektirmektedir. Sentetik boyaların üretimi ve kullanımı sonrasında oluşan atıkların çevre ve insan sağlığı açısından yarattığı sorunlar birçok akademik çalışma ile ortaya konmuştur. Doğal boyaların bu noktada ön plana çıktığı bilinmektedir. Türkiye’de tekstil işletmelerinde doğal boya kullanımına daha gerçekçi ve çözüm odaklı yaklaşabilmek adına Türkiye’de doğal boyalı giysi ve aksesuar üretimi yapan tekstil işletmeleri incelenmiştir. İşletmelerin tekstil ve çevre konusundaki bakış açıları, ürünleri ve kullandıkları doğal boya kaynaklarına yer verilmiştir. Hammadde kaynaklarının sürdürülebilir bir yaklaşım ile değerlendirilmesi noktasında işletmelerden yalnızca bir tanesinin atık olarak değerlendirilebilecek boyarmadde kaynakları kullandığı görülmüştür. Hem mevcut uygulamalara dair hem de “doğal boyaların tekstil endüstrisinde kullanımı” problemine alandaki akademik çalışmalardan, tartışmalardan, gözlem ve deneylerden hareketle tıbbi ve aromatik bitkilerin uçucu yağı alınmış posaları ile tıp, gıda ve kozmetik sektörlerinde kullanılan bitkilerin atıklarının (posalarının) kullanımına yönelik çalışmalar derlenerek öneriler sunulmuştur.
AtıfOpenAlex5TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2023Nadir Toprak Elementlerinin Karbon Elyaf Tozu Takviyeli Poliolefinlerin Akışkanlığına Etkileri
Kismet, Yilmaz; Güray, Serhat
Bu çalışmada, poliolefinler grubuna ait ticari birer termoplastik olan alçak yoğunluklu polietilen (AYPE), yüksek yoğunluklu polietilen (YYPE) ve polipropilenin (PP) akışkanlığı üzerine karbon elyaf tozunun ve nadir toprak elementlerinin etkileri incelenmiştir. Öncelikle mekanik olarak karıştırılan ağırlıkça %5, %10 ve %15 oranlarında karbon elyaf tozu içeren termoplastiklere ait karışımların eriyik akış analizleri yapıldı. Daha sonra AYPE, karbon elyaf tozu ve %90’nın üzerinde zenginleştirilmiş lantan ve seryum ile çözeltiler hazırlandı ve bunların akışkanlıkları incelendi. Bu çözeltiler hazırlanırken AYPE sentetik tinerde, lantan ve seryum ise su da çözündü ve sonra karbon elyaf tozu takviye edildi. Hazırlanan bu çözeltiler saf termoplastikler (AYPE, YYPE, PP) ile ayrı ayrı ağırlıkça %10, %20, %30, %40 ve %50 oranlarda karıştırılarak akışkanlık ve yoğunluk analizleri gerçekleştirildi. Bu şekilde hem karbon elyaf tozu hem de lantan ve seryum emdirilmiş karbon elyaf tozlarının termoplastiklerin akışkanlık ve yoğunluğu üzerine olan etkileri belirlenerek elde edilen sonuçlar grafiklerle açıklandı.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2023Doğal Elyaf Takviyeli (Jüt-Keten-Kenevir) Kompozit Malzemelerin Mekanik ve Metalografik Olarak İncelenmesi
Taşgın, Yahya; Kandemir, Seçkin
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte özellikle polimer esaslı saf haldeki malzemelerin yetersiz kalmasından dolayı kompozit malzemeler geliştirilmiş ve zamanla kullanım alanları çoğalmıştır. Son yıllarda artan çevre bilincinin getirdiği üretimde sürdürülebilirlik ve yenilenebilir, çevre dostu kompozitlerin kullanımını giderek yaygınlaşmaktadır. İçeriğindeki malzemelerden en az birisinin doğal olması ile tanımlanan biyokompozitlerin, alternatiflerine kıyasla çok daha çevre dostu olmalarına karşın, hidrofilik yapıda olmaları ve mekanik özelliklerinin zayıf olması sebebiyle sanayide kısıtlı alanda kullanılmaktadır. Bu çalışmada takviye malzemesi olarak kullanıla bilirliğini ortaya koymak için jüt, keten ve kenevir den oluşan doğal lif takviyeli epoksi kompozitlerin (NFRC) mekanik ve metalografik açıdan ortaya koyduğu farkındalıklar incelenmiştir. Üretim yöntemi olarak vakum destekli reçine transfer kalıplama (VDRTK) metodu kullanılmıştır. Metalografik olarak incelediğimizde; doğal liflerin yapı içerisinde yer alması ve epoksinin ara yüzeylere nüfuziyeti açısından problem oluşturmadığı görülmüştür. Çekme testleri, kompozitler arasında farklı mekanik davranışları ortaya çıkarmıştır; keten kompoziti en yüksek çekme mukavemetini (75,56 MPa) jüt ve kenevirin ise ketene kıyasla düşük çekme mukavetine sahip olduğu görülmektedir. Endüstriyel olarak üretilen yapay elyaflara (Cam elyafı) kıyasla mekanik ve mikro yapı açısından zayıf görünse de özellikle karmaşık yapılı parçaların üretiminde nüfuziyet ve ara bölgelere yerleşebilecek olmasından kaynaklı daha kullanışlı olduğu ortaya çıkmıştır.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2021Gama Işımasının Kolza Takviyeli Polipropilen Kompozit Malzemenin Mekanik Özellikleri Üzerindeki Etkisi
Kismet, Yilmaz; Doğan, Akar
Bu araştırmada, kurutulmuş ve toz haline getirilmiş kolza bitkisi takviyeli polipropilen matrisli kompozit malzemenin, çekme, üç nokta eğilme ve Izod darbe mukavemetleri gibi mekanik özellikleri deneysel olarak incelenmiştir. Öncelikle matris malzemesi polipropilen olan ve ağırlıkça %5, %10 ve %20 oranında kolza içeren numuneler ekstrüzyon ve plastik enjeksiyon teknikleri kullanılarak üretilmiştir. Üretilen malzemelerin bir kısmı gama ışımasına tabi tutularak matris ve dolgu malzemesi arasındaki fiziksel bağlanma mekanizması güçlendirilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda ışıma öncesi ve ışıma sonrası numunelerin mekanik özelliklerindeki değişimler araştırıldı. Yapılan testler sonucunda, çekme ve Izod darbe mukavemetleri, takviye olarak kullanılan kolza miktarının artması ile düştüğü, eğilme mukavemetinin ise arttığı gözlenmiştir. Gama ışımasına maruz bırakılan numunelerin çekme, eğilme ve Izod darbe mukavemetlerinde gama ışımasına maruz bırakılmamış numunelere göre artış meydana geldiği tespit edildi.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2019The Mediating Role of Power Distance in the Effect of Organizational Culture Teams on the Personnel Empowerment
Gün, Gül
Personnel empowerment, which is influenced by organizational culture, is an important factor for motivation. As a participatory management, personnel empowerment is defined as authorization and empowerment of lower-level employees to make decisions. Hofstede's power distance from cultural dimensions; is explained by emphasizing the power relationship between people. For empowerment practice, it is desired that the level of power in organizations is at a low level. If there is a high level of power in an organization and employees have this culture, then empowerment practices remain very limited. In this context, this study, conducted in textile enterprises, examines whether the power distance has an intermediary role in the influence of organizational culture types on employee empowerment. For this purpose, the required data were collected by surveying employees from textile enterprises operating in Tunceli province. Correlation and a Structural Equation modelling were applied to all 314 of the data obtained. According to the results of this analysis, the findings supporting the basic hypothesis obtained are that culture of adhocracy and personnel empowerment are mediated by the national cultural power distance dimension.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2017Çekyat ÜretimindeÖncelikli Hedef Programlama İle Bütünleşik Üretim Planlaması
Yucesan, Melih
Bu çalışmanın amacı, mobilya endüstrisinde çekyat üretimi yapan bir işletmenin bütünleşik üretim planlama faaliyetleri için öncelikli hedef programlama yaklaşımının kullanılabilirliğini göstermektir. Karar verici için iki farklı bütünleşik üretim planı önerisi yapılmıştır. Planlardan biri iki öncelikli hedef programlama modeli kullanılarak yapılan bütünleşik üretim planıdır. Birinci öncelik hedeflenen kar miktarıdır, ikinci öncelik ise hedeflenen üretim miktarı ve hat düzgünleştirmedir. Birinci ve ikinci planda aynı kar miktarı hedeflenmesine rağmen, ikinci planda iş istasyonlarının çalışma süreleri mümkün olduğunca yakın olması istenmiştir. Böylece iş istasyonlarının boşta bekleme süreleri azalacaktır. Yapılan bu çalışma sonucunda üretim planlama ve kontrol faaliyetlerinin işletme verimliliği üzerindeki önemi ortaya koyulmuştur. Önerilen üretim planı modeli esas alınarak gelecek dönemlerde, model üzerinde ürün sayısı, çeşidi ve planlama dönemi sayısı değiştirilerek farklı amaçlar doğrultusunda farklı sonuçlar elde edilebileceği önerilmektedir
AtıfTR Dizin1İncele