Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınları
2 →- MakaleYalnız künye2021Scopus SJRQ1Toxicological effects of di-(2-ethylhexyl) phthalate in Gammarus pulex: a biochemical and histopathological assessment
Yildirim, Nuran Cikcikoglu; Ak, Tuba Parlak; Samasas, Omer
This study aimed to reveal the toxic characteristics of di-(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP) by examining the biochemical and histopathological changes in Gammarus pulex, exposed to different doses of DEHP. For this purpose, the lethal concentration 50 (LC50) value of the DEHP was determined by using a static test and found to be 0.079 ± 0.01 ppm. Three subletal doses of DEHP were applied to the G. pulex for 24 and 96 h. Superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), cytochrome P450 1A1 (CYP1A1), and glutathione S-transferase (GST) activities were measured using commercial ELISA kits. The caspase method, which is an immunohistochemical analysis method, was used to determine the apoptosis that occurred in the G. pulex. The results showed that the CYP1A1 activities decreased in the groups exposed to different doses of DEHP compared to the control group (p > 0.05). CAT activity was found to increase in the application groups at the 24 and 96 h compared to the control group. In addition, it was found that SOD and GST activities increased at the 96 h compared to the control group. In light of the microscope examination of the model organism, hemolymphatic lacunae filled with hemolymph and reduction or absence of hemolymphatic ducts were observed especially in the G. pulex gills. Collapse of the gills and hyperplasia were observed after 96 h. As a result, it is suggested that changes in SOD, CAT, and GST activities can potentially be used as sensitive biomarkers for risk assessment in the environment and increased immunoreactivity in G. pulex caused by DEHP depending on increased application doses and application times.
AtıfScopus6WoS3OpenAlex5İncele
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Di-(2-etilhekzil) fitalat'ın Gammarus pulex'de oluşturduğu toksisitenin histopatolojik ve biyokimyasal olarak incelenmesi
Ömer Şamasas
Fitalatlar, plastik malzemelerin sertliğini azaltmak, malzemelere esneklik ve yumuşaklık kazandırmak için katılan kimyasal maddelerdir. Günümüzde birçok kozmetik üründe, deterjan, oyuncak ve kişisel bakım ürünleri gibi günlük hayatta kullanılan ürünlerde de kalıcı koku ve renklendirme amacıyla kullanılmaktadır. Yapılan bu tez çalışması ile Di-(2-Etilhekzil) Fitalat (DEHP)'in farklı dozlarına maruz kalan Gammarus pulex'de biyokimyasal ve histopatolojik değişiklikler incelenerek DEHP'in neden olduğu toksisistenin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Öncelikli olarak DEHP'in LC50 (letal konsantrasyon 50) değeri statik bir test kullanılrak belirlenmiştir. DEHP LC değeri 0,079±0,01 ppm olarak tespit edilmiş ve sonra üç subletal dozda DEHP (LC değerinin 1/4; 1/8 ve 1/16 oranında ) 24 ve 96 saat boyunca G. Pulex'e uygulanmıştır. ELISA kiti kullanılarak Süperoksit Dismutaz (SOD), Katalaz (KAT), Sitokrom p450 (CYP1A1), Glutatyon S-transferaz (GST) aktiviteleri ölçülmüştür. Gammarus pulex'de meydana gelen apoptozisi belirlemek için immunohistokimyasal (IHC) analiz yöntemi olan Kaspaz (Caspase) metodu kullanıldı. Farklı DEHP dozlarına maruz bırakılan gruplarda CYP1A1 aktivitelerinin azaldığı ancak bu değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. KAT aktivitesinin DEHP uygulamasına bağlı olarak 24 ve 96 saatler sonrasında genel bir artış gösterdiği gözlenmiştir. SOD ve GST aktivitelerinin ise 96.saat sonrasında arttığı saptanmıştır. Model canlının ışık mikroskobu incelemesinde ise; DEHP uygulamasının özellikle de Gammarus pulex solungaçlarında vakuolizasyon, anormal çekirdek pigmentasyonu, sütunların yokluğu, hemolenfatik kanallarda azalma veya yokluk ve hemolenf ile dolu hemolenfatik lakuna gözlenmiştir. 96. saat sonrasında ise solungaç kollapsı ve hiperplazi belirlenmiştir. Sonuç olarak, SOD, KAT ve GST'deki değişikliklerin potansiyel olarak çevre içindeki risk değerlendirmesi için hassas biyolojik belirteç olarak kullanılabileceği ve DEHP' in Gammarus pulex'de uygulama dozları ve uygulama sürelerindeki artışa bağlı olarak artan immunoreaktiviteye neden olduğu saptanmıştır.
Tam Kayıt
| Alan | Değer | Dil |
|---|---|---|
| dc.date.accessioned | 2026-10-28T14:55:34.499238114Z | |
| dc.date.available | 2026-10-28T14:55:34.499238114Z | |
| dc.identifier.uri | https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/munzur/2588 | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.title | Samasas, Omer | |
| person.affiliation.name | Department of Environmental Engineering, Munzur University, Tunceli, 62000, Turkey | |
| person.familyName | Samasas | |
| person.givenName | Omer | |
| person.identifier.scopus | 57223022132 | |
| person.name.variant | Ömer Şamasas | |
| person.status | unverified |

