Kökel, Coşkun

Khalifas of Haji Bektash Veli has priority and important place in the history of AleviBektashi belief. Dervishes, who were trained by Haji Bektash Veli and sent to different points of Anatolia and Balkan geographies to establish faith-dede lodges in 13th century. They have been the principal carrier and representative in the development of AleviBektashi belief in Eurasia. Sarı Saltık is one of the most important dervishes trained by Haji Bektash Veli. Sarı Saltık has been the most important organizer of the thought of Haji Bektash Veli since 13th century especially in Rumelia. Sarı Saltık, who also has a faith-dede lodge with his name in Karaca village of Tunceli-Hozat, is one of the important leaders of Alevi-Bektashi faith not only in Balkans but also in Anatolia. The lodge of Sarı Saltık has an activity area centered in Karaca village of Tunceli-Hozat and spreading to Eastern and Central Anatolia regions. The lodge of Sarı Saltık has been one of the most dynamic faith center of Alevi belief throughout the history in Tunceli region. Members of the lodge of Sarı Saltık, who are from Karaca, have maintained their position that is not only limited with religious mission but also active in the social and political environment in Tunceli region throughout the history. In this study, religious and historical information about the lodge of Sarı Saltık will be analyzed through an archive document that was given to dede family menbers of the lodge of Sarı Saltık, who were the residents of Karaca village of Tunceli-Hozat, by Ottoman Empire in the beginnings of 20th century and that shows the authority of nakîbü’leşrâf qaymaqam.

İncele

Yildirim, Erdal

Aleviler ve sorunları bazı dönemlerdekamuoyu gündeminin üst sıralarına yerle-şirken, daha sonra bu durum Türkiye’ninyoğun gündemi içerisinde kaybolup git-mektedir. Açılım benzetmesinin de yapıl-dığı çalıştaylar sonrası, Alevilerin beklen-tilerin karşılanmadığı ve bu kesimde hayalkırıklığı yarattığı bilinen bir durumdur. İştebu makale, Alevilerin beklentilerinin ne-den karşılanmadığını, sorunlarının neden çözülmediğini Isaac Thomas’ın “durum tanımlaması” kavramından yola çıkarak açıklamaya çalışmaktadır. Bir anlamda Ale-viliğin ne olduğuna ve nasıl tanımlanması gerektiğine ilişkin problemlerin günümüzdünyasında sadece Alevilere mal edilecekbir konu olmaktan çıkartılıp onların dışın-dakilerin kendi dünya görüşlerine göreAlevileri tanımlamalarının getirdiği çözüm-süzlük problemini konu edinmektedir.

İncele

Altı, Aziz

XVII. yüzyılda yeniçerilerin farklı mes-leklerle uğraşmaya başlamalarının ardın-dan faaliyet gösterdikleri alanlardan biriside kahvehaneler olmuştur. Yeniçeri kahve-haneleri sosyal, siyasi, dini ve iktisadi fonk-siyonların hepsini bir arada bünyesindebarındırmayı başarmıştır. Yeniçeri kahve-haneleri, hem askeri alandaki Bektaşilerin(Yeniçerilerin) hem de sivildeki Bektaşilerinsosyal yaşamlarında önemli yer tutmuş-tur. Nitekim Yeniçeri kahvehaneleri, gü-nün bazı bölümlerinde bir Bektaşi tekkesigibi hizmet vermiştir. 1826 yılında YeniçeriOcağı’nın ve Bektaşiliğin yasaklanmasınınakabinde, Yeniçeri kahvehaneleri de ka-patılmış ve kahvehane sahipleri Bektaşiliktöhmetiyle tutuklanarak, çeşitli cezalara

AtıfTR Dizin1

İncele

Yildirim, Erdal

The history of symbols is as old as the history of mankind. From the beginning of the history of humanity to the present day, the abstract things that fall within the field of thought and belief are expressed by symbols. In particular, the expression of religious belief and forms of understanding about religious rituals are often expressed by a number of symbols. In a sense, individuals make the communication with the sacred beings through their symbols in their daily lives. The interpretation of religious symbols is not independent of belief and thought. Each society forms its intellectual codes in line with the heritage of its historical and geographical course. This article deals with the religious symbols that people in the Alevi community carry on their bodies, or what they mean to them. In other words, it is tried to explain the meaning of religious symbols for Alevi individuals and how these meanings are found in the individuals and how they effect the shaping of religious identities. In this context, the province of Tunceli was chosen as a sample, and Alevi individuals who had tattoos on the visible parts of their body were identified by simple random sampling and in-depth interviews were conducted with them.

AtıfTR Dizin2

İncele

Kökel, Coşkun

Afyonkarahisar ve çevresi yüzlerce yılboyunca Alevi-Bektaşi inancının kurumsallaşıp temsil edildiği bir bölgedir. 13. yüzyıldan başlayarak yörede Alevi-Bektaşi inancı;dervişler, tekkeler ve inanç-dede ocaklarıüzerinden organize olmaya başlamıştır.Bölgenin farklı noktalarında Alevi-Bektaşiinançlı topluluklar yaşam merkezleri oluşturmuş, nüfussal zemine bağlı olarak AleviBektaşi inanç merkezleri de varlık göstermiştir.Afyonkarahisar bölgesinde yüzlerce yılboyunca varlığını koruyarak devam ettirenAlevi-Bektaşi inancı, tarihsel-gelenekselyapısını muhafaza etmiş ve Alevi-BektaKarahisar-ı sâhib sancağına adını verenmerkez kazanın Deper köyünde yer alanMerdan Dede Tekkesi de önemli bir AleviBektaşi inanç merkezi olup yüzlerce yıl boyunca Karahisar-ı sâhib sancağında inançsal bir merkez olarak varlık göstermiştir.Mevcut metinde özellikle yazılı kaynaklardaki veriler üzerinden Merdan Dede Tekkesi hakkında detaylı bilgiler analiz edilmiştir.

İncele

Yildirim, Erdal

Günümüz, kadınlara karşı pozitif bir duyarlılığın olduğu ve kadınlar açısından eşit söylemlerin gündeme geldiği bir dönem olmuştur. Ancak toplumlarda kadın-erkek arasında ayırım yapıldığı gibi, genellikle ataerkil aile ve toplum yapısının egemen olduğu da görülmektedir. Kadın ve erkek arasındaki cinsiyet ayırımının toplumda bir rol ayırımına yol açtığı, bu rol olduğubölüşümü nedeni ile de kadının ev ve özel yaşamla sınırlandığı, erkeğin ise toplumda etkin konumda olduğu bir toplum yapısı oluşmuştur. Bu roller, kadının aile içindeki konumunu belirlediği gibi, onun kamusal alandaki konumunu da şekillendirmektedir. Bu rollerden dolayı kadınların eğitim, iş, siyaset ve kültürel yaşama katılmaları engellenmekte ya da sınırlandırılmaktadır. Bir anlamda toplumda kadınların yapacağı işlerle erkeklerin yapacağı işler, kadın ve erkeklerin meslek seçimleri ve aynı meslekler karşısında cinsiyete göre tabi tutuldukları gelirler farklılık göstermektedir. Öte yandan her toplumda kadın ve erkeğe ilişkin değer yargıları ve beklentiler de birbirinden farklıdır. Bu değerlerin kaynakları arasında dinin önemli bir yere sahip bilinmektedir. Din, fertlerde oluşturduğu zihniyet yoluyla diğer alanlarda olduğu gibi çalışma hayatında da tutum ve davranışlara etki etmektedir. İşte bu çalışma, nitel araştırma metodolojisinin mülakat ve gözlem teknikleri kullanılarak Tunceli Alevi topluluğunun kadının toplumsal alanda çalışmasına olan yaklaşımını ve bu yaklaşımın gerisinde yatan dinsel zihniyeti ortaya koymayı hedeflemektedir. Bilindiği gibi mülakatlar yoluyla, tutumlar, düşünceler, niyetler, zihinsel algılar ve tepkilerin belirlenmesi mümkün olmaktadır. Yine nitel araştırmaların doğası gereği, araştırmada elde edilen verilerin genellenmesi amaçlanmaktadır

İncele

Gültekin, Ahmet Kerim

The debates on Alevi communities have become more popular with increasing political and academic views, publications in Turkey. "Alevi Awakening" is the key word which refers to popular topics in debates which are about the history of Alevism, ethno-cultural differentiates between local Alevi communities, diaspora of Alevism and mostly the Cemevis. In this essay, beliefs and rituals of the holy places, which are the signifi cant property of Dersim Alevism, are being analyzed with ethnographic data. Thus, new perspectives could be reviewed about debates of political and religious roles of Cemevis.

AtıfTR Dizin2

İncele