²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb, ⁴⁰Ar- ³⁹Ar and fission-track geothermochronology quantifying cooling and exhumation history of the Kaman- Kırşehir region intrusions, Central Anatolia, Turkey

MakaleYalnız künyeScopus SJRQ1

Özet

Kaman-Kırşehir yöresi granitik intrüzyonları, Torid-Anatolid platformu (TAP) ve yitim zonu üzerinde gelişen Orta Anadolu Ofiyolitini (OAO) içeren okyanusal ada yayı arasında Senomaniyen–Türoniyen’de gerçekleşen kıta-okyanusal ada yayı çarpışması sonrası gerilme rejiminde oluşmuşlardır. Bu granitoyidler, kuzeyden güneye doğru, Çamsarı kuvars siyeniti, Hamit kuvars siyeniti, Bayındır nefelin-kankrinit siyeniti, Durmuşlu nefelin-nozeyan-melanit siyenit porfiri ve Baranadağ kuvars monzoniti birimlerinden oluşur. Bu intrüzif kayaçlar, Orta Anadolu Kristalin Karmaşığına (OAKK) ait metamorfik kayaçlarla OAO’ne ait birimleri sıcak dokanakla keser ve Geç Paleosen–Erken/Orta Eosen yaşlı sedimanter birimler tarafından uyumsuz olarak örtülürler. Çamsarı kuvars siyenitinin tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaşı 95.7±5.1 My olarak bulunmuştur; Hamit ve Baranadağ birimlerinin yaşları ise birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakın olup, ağırlıklı ortalama yaşları 74.3±4.5 My olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde, Hamit ve Baranadağ birimlerinin amfibol ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaşları da birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakındır ve ağırlıklı ortalama yaş 72.7±0.1 My olarak belirlenmiştir. Çamsarı, Hamit, Baranadağ ve Durmuşlu birimlerinin apatit fizyon izi yaş verilerinin (deniz düzeyinden) yüksekliğe göre değişimleri incelendiğinde, ~57 ve ~61 My aralığında oldukça hızlı bir yükselme hızıyla (> 1 km/My) yüzeylendikleri belirlenmiştir. Böyle bir yüzeylenme tarihçesi, aynı zamanda, fizyon izi uzunluk ölçümlerine dayalı zaman-sıcaklık modelleme çalışmalarıyla da desteklenmiştir. Apatit fizyon izi jeotermokronolojisi verileriyle belirlenen Erken–Orta Paleosen yaşlı bu hızlı yüzeylenmenin, İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanmasını takiben TAP ve Avrasya Levhası (AL) arasında gelişen kıta-kıta çarpışmasına bağlı sıkışma rejimiyle meydana geldiği ve hatta bu sırada Orta Anadolu önülke basenlerinin de (OAÖB) açıldığı ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/munzur/5661Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
İndeks kayıtları
Kaydın indeks veri tabanlarındaki sayfası (aktarımda alınan kayıt numarasıyla). Erişim, indeksin kendi koşullarına bağlıdır.
Atıflar
TR Dizin
11
Her kaynağın kendi saydığı toplam atıf; aktarım ve zenginleştirme sırasında alındı.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.authorOtlu, Nazmi
dc.contributor.authorGüney, Özlem
dc.contributor.authorHeizler, Matt
dc.contributor.authorJonckheere, Raymond C.
dc.contributor.authorTichomirowa, Marion
dc.contributor.authorBoztuğ, Durmuş
dc.date.accessioned2026-10-28T15:07:28.645541589Z
dc.date.available2026-10-28T15:07:28.645541589Z
dc.date.issued2009
dc.description.abstractKaman-Kırşehir yöresi granitik intrüzyonları, Torid-Anatolid platformu (TAP) ve yitim zonu üzerinde gelişen Orta Anadolu Ofiyolitini (OAO) içeren okyanusal ada yayı arasında Senomaniyen–Türoniyen’de gerçekleşen kıta-okyanusal ada yayı çarpışması sonrası gerilme rejiminde oluşmuşlardır. Bu granitoyidler, kuzeyden güneye doğru, Çamsarı kuvars siyeniti, Hamit kuvars siyeniti, Bayındır nefelin-kankrinit siyeniti, Durmuşlu nefelin-nozeyan-melanit siyenit porfiri ve Baranadağ kuvars monzoniti birimlerinden oluşur. Bu intrüzif kayaçlar, Orta Anadolu Kristalin Karmaşığına (OAKK) ait metamorfik kayaçlarla OAO’ne ait birimleri sıcak dokanakla keser ve Geç Paleosen–Erken/Orta Eosen yaşlı sedimanter birimler tarafından uyumsuz olarak örtülürler. Çamsarı kuvars siyenitinin tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaşı 95.7±5.1 My olarak bulunmuştur; Hamit ve Baranadağ birimlerinin yaşları ise birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakın olup, ağırlıklı ortalama yaşları 74.3±4.5 My olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde, Hamit ve Baranadağ birimlerinin amfibol ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaşları da birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakındır ve ağırlıklı ortalama yaş 72.7±0.1 My olarak belirlenmiştir. Çamsarı, Hamit, Baranadağ ve Durmuşlu birimlerinin apatit fizyon izi yaş verilerinin (deniz düzeyinden) yüksekliğe göre değişimleri incelendiğinde, ~57 ve ~61 My aralığında oldukça hızlı bir yükselme hızıyla (> 1 km/My) yüzeylendikleri belirlenmiştir. Böyle bir yüzeylenme tarihçesi, aynı zamanda, fizyon izi uzunluk ölçümlerine dayalı zaman-sıcaklık modelleme çalışmalarıyla da desteklenmiştir. Apatit fizyon izi jeotermokronolojisi verileriyle belirlenen Erken–Orta Paleosen yaşlı bu hızlı yüzeylenmenin, İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanmasını takiben TAP ve Avrasya Levhası (AL) arasında gelişen kıta-kıta çarpışmasına bağlı sıkışma rejimiyle meydana geldiği ve hatta bu sırada Orta Anadolu önülke basenlerinin de (OAÖB) açıldığı ileri sürülmektedir.
dc.identifier.eissn1303-619X
dc.identifier.endpage108
dc.identifier.issn1300-0985
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage85
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/munzur/5661
dc.identifier.volume18
dc.language.isoen
dc.relation.ispartofTurkish Journal of Earth Sciences
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/closedAccess
dc.subjectJeokimya ve Jeofizik
dc.subjectJeoloji
dc.title²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb, ⁴⁰Ar- ³⁹Ar and fission-track geothermochronology quantifying cooling and exhumation history of the Kaman- Kırşehir region intrusions, Central Anatolia, Turkey
dc.typeArticle
rdl.citation.trdizin11
rdl.scopus.quartileQ1
rdl.source.indexTRDIZIN