Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin örgüt iklimi, iş doyumu, mesleki tükenmişlik arsındaki ilişkinin incelenmesi : Diyarbakır ili örneği

Diyarbakır'da görev yapan beden eğitimi ve spor öğretmenleri üzerine iş doyumu, örgütsel iklim algıları ve mesleki tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışma yılı, okul türü, haftalık ders saati ve öğrenci sayısı) açısından anlamlı farklılık olup olmadığı ve değişkenler arasındaki ilişkileri incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Diyarbakır ilinde görev yapan toplam 950 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmakta olup, örneklem grubunu araştırmaya gönüllü olarak katılan 452 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Yılmaz ve Altınkurt (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel İklim Ölçeği, Durak-Batıgün ve Şahin (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan İş Doyumu Ölçeği ile İnce ve Şahin (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar, frekans analizleri, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve korelasyon analizi yapılarak elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular neticesinde, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin cinsiyet değişkenine göre iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeyleri arasında, öğrenci değişkenine göre örgütsel iklim düzeyinde anlamlı ilişkiler olduğu medeni durum, yaş, çalışma yılı, okul türleri, haftalık ders saatleri açısında ise anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar öğretmenlerin iş doyumu ve örgütsel iklim algılarının mesleki tükenmişlik üzerinde pozitif yönlü etkiye sahip olduğunu göstermek olup bunun yanında, sonuçların öğretmenlerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, okul yönetimlerinin örgütsel iklimi geliştirmesine ve mesleki tükenmişliğin azaltılmasına yönelik uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

This study aimed to examine job satisfaction, perceptions of organizational climate, and levels of professional burnout among physical education and sports teachers working in Diyarbakır, and to determine whether there were significant differences according to demographic variables (gender, age, marital status, years of service, type of school, weekly teaching hours, and number of students), as well as to analyze the relationships among these variables. The research was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The population of the study consisted of a total of 950 physical education and sports teachers working in the province of Diyarbakır, while the sample group comprised 452 teachers who voluntarily participated in the research. The data collection instruments included a Personal Information Form prepared by the researcher, the Organizational Climate Scale adapted into Turkish by Yılmaz and Altınkurt (2013), the Job Satisfaction Scale adapted into Turkish by Durak-Batıgün and Şahin (2006), and the Maslach Burnout Inventory adapted into Turkish by İnce and Şahin (2015). The results were obtained through frequency analyses, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis H test, and correlation analysis. The findings revealed that there were significant differences in job satisfaction and professional burnout levels according to gender, and a significant relationship in organizational climate levels according to the number of students. However, no significant differences were found with respect to marital status, age, years of service, type of school, or weekly teaching hours. The results indicate that teachers' job satisfaction and perceptions of organizational climate have a positive effect on professional burnout. Additionally, it is believed that these findings will contribute to improving teachers' working conditions, enhancing organizational climate through school management practices, and reducing professional burnout.