Düzenli spor yapan bireylerin atletik zihinsel enerji düzeyi ile egzersiz bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi

Günümüzde sporcu performanslarını arttırmada fiziksel özelliklerin yanı sıra psikolojik ve zihinsel özelliklerin de iyileştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sporcuların performansını artırmada atletik zihinsel enerji düzeyinin artırılmasının önemli olduğu ancak bununla beraber egzersiz bağımlılığı düzeyinin artmasının olumsuz etkiler doğurabileceği belirtilmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, düzenli egzersiz yapan bireylerin atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmaya Elazığ, Tunceli ve Diyarbakır illerinde lisanslı olarak herhangi bir branşta düzenli egzersiz yapan 413 sporcu gönüllü olarak katılmışlardır. Veri toplama aracı olarak "Atletik Zihinsel Enerji Ölçeği (AZEÖ)" ve "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ)" kullanılmıştır. Katılımcıların atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz bağımlılığı düzeyleri cinsiyet, yaş, branş, antrenman yaşı, eğitim durumu ve haftalık egzersiz sayısı değişkenleri açısından incelenmiştir. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. İkili grup karşılaştırmalarında İndependent Samle T testi, çoklu grup karşılaştırmalarında One Way Anova testi uygulanmıştır. Grup içi karşılaştırmalarda Sheffe testi sonuçları incelenmiştir. Katılımcıların atletik zihinsel enerji düzeyleri ve egzersiz bağımlılığı düzeylerinin, cinsiyet değişkeni açısından farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Yaş değişkeni açısından 15-19 yaş grubu ile 20-24 yaş arası grubun atletik zihinsel enerji düzeylerinin ve egzersiz bağımlılığı düzeylerinin 25-29 yaş ve 30 yaş üzeri gruptan anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Branş değişkeni incelemesinde, futbolcuların ve mücadele sporcularının atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz bağımlılığı düzeylerinin, basketbol ve voleybolculardan anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Antrenman yaşı değişkeni incelemesinde, antrenman yaşı 1-3 yıl ve 4-6 yıl olan grubun atletik zihinsel enerji ve egzersiz bağımlılığı düzeyinin 7 yıl üzeri olan gruptan anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Eğitim durumu değişkeni açısından yapılan incelemede, yüksek lisans grubunun egzersiz bağımlılığı ve atletik zihinsel enerji düzeyinin, diğer gruplardan anlamlı derecede düşük olduğu tespit edilmiştir. Haftalık egzersiz sayısı değişkeni açısından yapılan incelemede, haftada 1-3 arası egzersiz yapan katılımcıların atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz bağımlılığı düzeylerinin, haftada 4-6 arası ile 7 üzeri egzersiz yapan gruptan anlamlı derecede düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, düzenli spor yapan bireylerin atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz bağımlılığı düzeyleri, cinsiyet değişkeni açısından farklılık göstermezken, futbolcuların ve mücadele sporcularının, basketbol ve voleybolculara göre daha yüksek olduğu, yaş, antrenman yaşı ve eğitim durumu seviyesi arttıkça azaldığı, haftalık egzersiz sayısı arttıkça arttığı tespit edilmiştir. Sporcuların, atletik zihinsel enerji düzeyi arttıkça egzersiz bağımlılığı riski de artmaktadır.

Nowadays, it is emphasized that in order to increase the performance of athletes, psychological and mental characteristics as well as physical characteristics should be improved. It is stated that increasing the level of athletic mental energy is important in improving the performance of athletes, but increasing the level of exercise addiction can have negative effects. In this regard, the purpose of the research was determined to examine the athletic mental energy levels and exercise addiction levels of individuals who exercise regularly. 413 licensed athletes who regularly exercise in any branch in the provinces of Elazığ, Tunceli and Diyarbakır participated in the study voluntarily. "Athletic Mental Energy Scale (AMES)" and "Exercise Addiction Scale (EAS)" were used as data collection tools. Participants' athletic mental energy levels and exercise addiction levels were examined in terms of variables such as gender, age, branch, training age, educational status and number of weekly exercises. SPSS 22.0 was used to analyze the data. The Independent Sample T test was used for paired group comparisons, and the One-Way Anova test was used for multiple group comparisons. The Sheffe test was used for within-group comparisons. It was determined that the participants' athletic mental energy levels and exercise addiction levels did not differ in terms of gender variable. In terms of the age variable, it was determined that the athletic mental energy levels and exercise addiction levels of the 15-19 age group and the 20-24 age group were significantly higher than the 25-29 age group and the over 30 age group. In the branch variable examination, it was determined that the athletic mental energy levels and exercise addiction levels of football players and combat athletes were significantly higher than those of basketball and volleyball players. In the examination of the training age variable, it was determined that the athletic mental energy and exercise dependence levels of the groups with a training age of 1-3 years and 4-6 years were significantly higher than the group with a training age of over 7 years. In the examination made in terms of the educational status variable, it was determined that the exercise addiction and athletic mental energy level of the master's degree group was significantly lower than the other groups. In the examination made in terms of the weekly exercise number variable, it was determined that the athletic mental energy levels and exercise addiction levels of the participants who exercised 1-3 times a week were significantly lower than the group who exercised 4-6 or more than 7 times a week. In conclusion, while the athletic mental energy levels and exercise addiction levels of individuals who regularly exercise do not differ by gender, they are higher in football and combat athletes than in basketball and volleyball players. These levels decrease with increasing age, training age, and educational level, and increase with increasing weekly exercise frequency. The risk of exercise addiction increases as athletes' athletic mental energy levels increase.