Sinema sosyolojisi bağlamında transhümanizm paradigmasını bilim kurgu filmlerinde okumak: Blade Runner I, Elysium ve suretler film örneği

Bu çalışmanın amacı hümanizmin radikalleşmesi olarak teknoloji ile donanımlı hale gelen Transhümanizm kavramının sinema sosyolojisi bağlamında sosyolojik okumasını yapmaktır. Aydınlanma hareketi ile beraber akıl ve bilimin insan doğasının merkezine konumlanması toplumsal ilerlemenin temel hedefi haline gelmiştir. Akıl ve bilimin ön planda tutulması Rönesans ve Reform hareketleri ile başlamasına rağmen Aydınlanma Çağında bu durum zirveye ulaşmıştır. Geleneksel normların bilimin ışığında sorgulanmaya başlaması toplumsal birçok olguda dönüşümün önünü açmıştır. Bu dönüşümlerin başında ise teknolojideki gelişmelerin olduğu söylenebilir. Toplumsal değişimde başat faktör konumunda olan teknoloji, 20. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren felsefi kavramların dönüşümünde etkili olmuştur. Bu noktada Hümanizm kavramının teknolojinin etkisi ile birlikte yeni bir kavram olan Transhümanizm hareketine dönüştüğü söylenebilir. Transhümanizm gelişen teknoloji ile birlikte insan yaşamının değişimi hedefe alınarak yaşam standartların yükseltilmesini hedeflemektedir. Değişen yaşam standartları ile beraber toplumun dönüşümünü de hedef alan Transhümanizm hareketi yeni bir toplumsal düzenin inşa edilebileceği ihtimalini taşıdığı söylenebilir. Bilimsel bir kurgu niteliği barındıran Transhümanizm kavramının okumaları literatürdeki çalışmalarla ek olarak bazı bilim-kurgu filmleri üzerinden de okunması mümkündür. Bu çalışmada ele alınan Transhümanizm kavramı sinema sosyoloji perspektifinden gösterge bilim analizi ile ele alınmıştır.

The aim of this study is to conduct a sociological analysis of the concept of Transhumanism, which has become equipped with technology as a radicalization of humanism, within the context of cinema sociology. With the Enlightenment movement, placing reason and science at the center of human nature has become the fundamental goal of societal progress. While the prominence of reason and science began with the Renaissance and Reformation movements, it reached its peak during the Enlightenment Era. The questioning of traditional norms in the light of science has paved the way for transformation in many societal aspects. It can be said that advancements in technology are at the forefront of these transformations. Technology, which has been a dominant actor in societal change, has been influential in the transformation of philosophical concepts since the second half of the 20th century. It can be said that the concept of humanism has evolved into a new concept, Transhumanism, under the influence of technology. Transhumanism aims to elevate life standards by targeting the transformation of human life alongside evolving technology. With the changing standards of living, the Transhumanism movement also aims at the transformation of society, suggesting the possibility of constructing a new social order. The concept of Transhumanism, which carries a scientific fiction quality, can be analyzed not only through existing literature but also through certain science fiction films. In this study, the concept of Transhumanism discussed is approached through the lens of cinema sociology, employing semiotic analysis