Basmenji, Mehran; Sançar, Taylan; Dikbaş, Aynur; Boulton, Sarah J.; Akyüz, Hüsnü Serdar

South Western Anatolia is dominated by E-W and NW-SE trending active faults. The dip-slip Yatağan Fault is one of these active structures that trends in a NW direction for ~30 km. To assess the relative tectonic activity of the Yatağan Fault, two geomorphic segments were defined along the fault: the FS-1 (northern segment) and the FS-2 (southern segment). The vertical slip rate pattern of the fault was analyzed using steepness indexes, chi (χ) plots, and log-log slope area graphs. Results of the analyses indicate that the steepness of the streams draining the footwall reveal increasingly higher values downstream along the fault. All of the main basins contain at least one slope-break knickpoint associated with tectonic uplift. Facet morphology-based investigations using empirical methods along faceted spurs of the Yatağan Fault indicate vertical slip rates of 0.16 ± 0.05 mm/year and 0.3 ± 0.05 mm/year for the FS-1 and the FS-2, according to relationship of facet slope angle (Rsa ). Additionally, using the facet basal height relationship (Rbh ) we calculated slip rates of 0.24 mm/year and 0.36 mm/year for the FS-1 and the FS-2 segments, respectively. Mountain front sinuosity analysis yields values of 1.34 and 1.2, while the ratio of valley-floor width to valley height gives values of 0.64 and 0.24 for the FS-1 and the FS-2 respectively, indicating typical active mountain front where the uplift rates are ≥ 0.5 mm/year. Hypsometric analysis suggest a transition from mature to older stage for catchments along the Yatağan Fault. Comprehensive interpretation of the results from morphometric analysis, vertical slip rate calculations, and data based on field observations suggest preponderance of tectonic activity over erosional process along the Yatağan Fault. Our analyses reveal that the rate of the tectonic activity gradually increases from the FS-1 to the FS-2 along the fault.

AtıfScopus4

İncele

Karabacak, Volkan; Akçar, Naki; Akyüz, Hüsnü Serdar; Önal, Ayten Öztüfekçi; Zabci, Cengiz; Sançar, Taylan

Avrasya Levhası?na göre, Afrika ve Arabistan Levhaları?nın kuzeye ve Anadolu Bloku?nun batıya doğru olan hareketi Doğu Akdeniz?in karmaşık tektonik yapısının anlaşılmasında anahtar role sahiptir. Anadolu?nun batıya kaçışında ana deformasyon zonları Kuzey ve Doğu Anadolu Fay Zonları (KAFZ ve DAFZ) ile bu sırada Anadolu içerisinde meydana gelen önemli kıta içi deformasyonlar ise KB doğrultulu sağ yanal ve KD doğrultulu sol yanal doğrultu atımlı faylar ile temsil edilir. Daha önceden ileri sürülen hipotezlerin aksine, yakın zamandaki jeolojik, jeodezik çalışmalar ve mikro sismik aktivite Anadolu Bloku içerisindeki deformasyon sürecinin sürekli olduğuna işaret etmektedirler. 240 km uzunluğundaki Malatya Ovacık Fay Zonu (MOFZ), Anadolu Bloku içerisindeki KD doğrultulu sol yanal deformasyon kuşaklarından biridir. Önceki hipotezler MOFZ?nin sürekli bir deformasyon zonu olmadığını ve 3 milyon yıldan bu yana aktivitesini yitirdiğini ileri sürsede, fay üzerinde yapılan jeolojik, jeodezik çalışmalar ve mikro sismik aktivite bu görüşün aksini destekler. Bununla beraber, MOFZ?nin güncel deformasyon özellikleri hakkında az sayıda veri bulunurken paleosismik tarihçesi hakkında veri bulunmaz. TÜBİTAK 114Y580 numaralı proje kapsamında, Malatya Fayı (MF)?nın (a) morfokronoloji temelli kayma hızı, (b) paleosismik tarihçesi ve (c) uzun dönemli kayma hızı üzerine yoğunlaşılmıştır. Kozmojenik 36Cl, 26Al ve 10Be izotopları ile 1.700 m ötelenmiş Tohma Deresi taraçalarının yaşlandırılması, MF?nin son 1,4 milyon yıllık dönemi için ortalama 1,21 mm/yıl kayma hızına ve bölge için 92 ±11 metre/milyon yıl yükselim hızına işaret etmektedir. Kayma hızı değerinin elde edildiği segmentin kuzeyinde yapılan paleosismoloji çalışmalarının ortaya çıkardığı 2275±606 yıllık deprem tekrarlanma aralığı, GPS verilerine göre daha düşük olan kayma hızı değerini desteklemektedir. Malatya Fayı?nın kuzeyinde ölçülen ve en fazla birikimli atım değeri olan 7,3 km, son 1,4 milyon yıllık kayma hızı değerini yansıtan 1,21 mm/yıl ile oranlandığında MF?nin yaşı yaklaşık olarak altı milyon yıl olarak hesaplanır. Ancak morfometrik indis çalışmalarına göre, daha fazla deformasyon olan fayın kuzeyinde, kayma hızının da fazla olduğu düşünüldüğünde hesaplanan bu yaş MF için en yaşlı tarihtir.

İncele