Karaoğlu, Özgür; Önal Öztüfekçi, Ayten; Çapan, M. Ertuğrul; Lustino, Mıchele; Savaşçın, Mehmet Yılmaz; Agostini, Samuele; Boztuğ, Durmuş; Kürüm, Sevcan

-

İncele

Temiz, Haluk; Boztuğ, Durmuş; Keskin, Mehmet

-

İncele

Otlu, Nazmi; Güney, Özlem; Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion; Boztuğ, Durmuş

Kaman-Kırşehir yöresi granitik intrüzyonları, Torid-Anatolid platformu (TAP) ve yitim zonu üzerinde gelişen Orta Anadolu Ofiyolitini (OAO) içeren okyanusal ada yayı arasında Senomaniyen–Türoniyen’de gerçekleşen kıta-okyanusal ada yayı çarpışması sonrası gerilme rejiminde oluşmuşlardır. Bu granitoyidler, kuzeyden güneye doğru, Çamsarı kuvars siyeniti, Hamit kuvars siyeniti, Bayındır nefelin-kankrinit siyeniti, Durmuşlu nefelin-nozeyan-melanit siyenit porfiri ve Baranadağ kuvars monzoniti birimlerinden oluşur. Bu intrüzif kayaçlar, Orta Anadolu Kristalin Karmaşığına (OAKK) ait metamorfik kayaçlarla OAO’ne ait birimleri sıcak dokanakla keser ve Geç Paleosen–Erken/Orta Eosen yaşlı sedimanter birimler tarafından uyumsuz olarak örtülürler. Çamsarı kuvars siyenitinin tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaşı 95.7±5.1 My olarak bulunmuştur; Hamit ve Baranadağ birimlerinin yaşları ise birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakın olup, ağırlıklı ortalama yaşları 74.3±4.5 My olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde, Hamit ve Baranadağ birimlerinin amfibol ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaşları da birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakındır ve ağırlıklı ortalama yaş 72.7±0.1 My olarak belirlenmiştir. Çamsarı, Hamit, Baranadağ ve Durmuşlu birimlerinin apatit fizyon izi yaş verilerinin (deniz düzeyinden) yüksekliğe göre değişimleri incelendiğinde, ~57 ve ~61 My aralığında oldukça hızlı bir yükselme hızıyla (> 1 km/My) yüzeylendikleri belirlenmiştir. Böyle bir yüzeylenme tarihçesi, aynı zamanda, fizyon izi uzunluk ölçümlerine dayalı zaman-sıcaklık modelleme çalışmalarıyla da desteklenmiştir. Apatit fizyon izi jeotermokronolojisi verileriyle belirlenen Erken–Orta Paleosen yaşlı bu hızlı yüzeylenmenin, İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanmasını takiben TAP ve Avrasya Levhası (AL) arasında gelişen kıta-kıta çarpışmasına bağlı sıkışma rejimiyle meydana geldiği ve hatta bu sırada Orta Anadolu önülke basenlerinin de (OAÖB) açıldığı ileri sürülmektedir.

AtıfTR Dizin11

İncele

Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion; Türksever, Esra; Boztuğ, Durmuş

Sivas (İç-Doğu Anadolu) yöresinde Paleozoyik yaşlı kabuksal metasedimanter kayaçları sıcak dokanakla kesen ve Geç Paleosen– Eosen yaşlı Tokuş formasyonuyla uyumsuz olarak örtülen Karaçayır siyeniti tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma, biyotit ⁴⁰Ar- ³⁹Ar ve apatit fizyon izi jeotermokronolojisi yöntemleriyle incelenmiştir. Tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaş tayini çalışmaları sonucunda Karaçayır siyenitinin intrüzyon yaşı 99.0±11.0 My (Senomaniyen–Turoniyen) olarak belirlenmiştir. Biyotit ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaş tayini çalışmaları ~65 My civarında bir soğuma yaşı vermiştir. Apatit fizyon izi yaş tayini ve iz uzunluk ölçüm çalışmalarına dayalı sıcaklıkzaman (T-t) modelleme verileri, Karaçayır siyenitinin 58 ile 61 My aralığında (Orta Paleosen) yıllık 1 mm’den daha hızlı olan tektonik yükselme ile yüzeylendiğini ortaya koymuştur. Orta Paleosen yaşlı bu tektonik yükselmenin, Avrasya levhasının (AL) altına ve kuzeye doğru dalmakta olan İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanması sonucu, İAE kenet kuşağı boyunca meydana gelen ve AL ile Torid-Anatolid platformunun (TAP) kenetlenmesini sağlayan kıta-kıta çarpışması ile meydana gelen sıkışma rejiminden kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Bu sıkışma rejimi, aynı zamanda, Orta Anadolu önülke havzalarının gelişimini de sağlamıştır.

AtıfTR Dizin7

İncele