Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • MakaleAçık Erişim2025
    Tek değişkenli tahminde tahmin yöntemlerinin karşılaştırılması: Türkiye çimento endüstrisi örneği

    Tüzüntürk, Selim; Eteman, Fatma Sert

    Bu çalışma, Türk çimento imalat sanayinde çimento üretimini tahmin etmek için bir yöntem bulmayı ve bu yöntemle çimento üretimini tahmin ederek gelecekteki üretim gelişimi hakkında bazı sonuçlar çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada kullanılan veri, Türk çimento sanayinin toplam aylık çimento üretimidir. Veriler, Ocak 2017'den Eylül 2024'e kadar 93 ayı kapsamaktadır. Oluşturulan modele yapay sinir ağı modelleme prosedürleri uygulanmış ve derin öğrenme araçları yardımıyla tahmin yapılmıştır. Tahminlerin performansı oldukça iyi olup, ağın genelleştirilebilir olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuçlar, eğitilen ağdan elde edilen eşik değerleri ve ağırlıklar kullanılarak geliştirilen model ile aylık üretimlerin tahmin edilebileceğini göstermiştir. Aylık çimento tahminleri Aralık 2026'ya kadar yapılmıştır. Tek değişkenli zaman serisi verilerinin YSA'lar ile modellenmesinin başarısı, MAPE istatistikleri kullanılarak Winters ve SARIMA yöntemleri ile karşılaştırılarak doğrulanmıştır. En uygun tahmin yönteminin YSA olduğu bulunmuş ve bulgular tartışılmıştır.

    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
  • MakaleAçık Erişim2023
    Türkiye İç Piyasasında Ulusal Çimento Talebinin Yapay Sinir Ağları ile Tahmini

    Tüzüntürk, Selim; Eteman, Fatma Sert

    Bu çalışma, Türkiye’de ulusal çimento talebini tahmin etme problemi ile ilgilidir. Türkiye’nin yurt içi çimento talebinin gelecekte ne kadar olacağına ilişkin araştırma sorusuna cevap bulmak amacıyla tasarlanana bu çalışmanın birinci amacı, Türkiye’nin yurt iç çimento talebinin YSA ile tahmin edilmesidir. Bu çalışmanın ikinci amacı, Türkiye’nin gelecek dönemde gerçekleşecek olan ancak henüz gerçekleşmemiş yurt iç çimento talebinin YSA ile öngörülmesidir. Bu çerçevede, öncelikle mevcut iç talep değerleri Ocak 2017 ve Kasım 2022 arasındaki dönem için Yapay Sinir Ağları Yöntemi kullanılarak tahmin edilmiştir. Böylece, gerçek değerlerle tahmin edilen değerler karşılaştırılmıştır. Tahmin değerleri ile gerçek değerler birbiri ile tutarlı bulunmuştur. Daha sonra, yine Yapay Sinir Ağları Yöntemi kullanılarak Aralık 2022 ve Aralık 2023 arasındaki dönemin öngörüsü yapılmıştır.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
    AtıfTR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2020
    Turizm ve bölgesel gelişme: türkiye’de illerin turizm gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesi

    Kervankıran, İsmail; Eteman, Fatma Sert

    Küreselleşmenin ve tüketim kültürünün etkisi ile yaygınlaşan turizm, kapitalist üretim ilişkileri ve örgütlenme biçimleri ile mekânlarıetkilemeye, yeniden üretmeye ve dönüştürmeye başlamıştır. Kapitalizmin kendine özgü ürettiği bu mekânsal örgütlenme biçimidünyanın farklı bölgelerinde olduğu gibi Türkiye’de de turizmin bölgesel gelişiminde etkisini göstermiştir. Dengeli ve sürdürülebilirbir gelişmenin sağlanmasında farklı turizm değişkenlerini kapsayan bölgesel istatistikler ve endeksler önemli bir yer tutmaktadır. Budoğrultuda çalışmanın amacı, Türkiye’de illerin turizm gelişmişlik endeksini oluşturma ve gelişmişlik düzeylerini belirleme yoluylamekânsal bir model önerisi sunmak ve özellikle gelişme odaklı illeri tespit ederek turizmin ülke genelinde daha dengeli yayılmasınakatkı sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada 2017 yılına ait ve kamu kurumlarından elde edilen 18 değişkenden oluşan birveri seti oluşturulmuş ve Temel Bileşenler Analizi ile illerin turizm gelişmişlik endeksleri hesaplanmıştır. Daha sonra hesaplananendeks değerleri kullanılarak Hiyerarşik Kümeleme Analizi sonucunda illerin turizm gelişmişlik seviyelerine göre oluşturduklarıkümeler tespit edilmiş ve endeks değerlerine göre kümelenen iller Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile haritalandırılarak yorumlanmıştır.Sonuç olarak, Türkiye’de neoliberal politikaların turizme uygulanması ile birlikte sermaye, yatırımlar ve turizm piyasası Akdeniz veEge kıyıları ile İstanbul’da yoğunlaşmış, bu durum turizme bağlı bölgeler arası gelişmişlik farklarını artırmıştır.

    AtıfTR Dizin12
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2019
    Evaluation of the Disciplinary Relations in Tourism Geography Research in Turkey Using a Social Network Analysis

    Eteman, Fatma Sert; Kervankıran, İsmail; Şardağ, Ayşe

    Theses, which are the most important outcomes of an academic discipline, reflect the traditions and scientific ecosystem of the research area they belong to and are reliable and valid sources in this respect. The analysis of the references used in the theses helps to understand the intellectual development, cultural transformation, accumulation of knowledge, paradigmatic evolution and disciplinary information flow of the relevant discipline. The aim of this study is to manifest and evaluation the distribution of citations used in theses according to postgraduate theses/ disciplines in the area of tourism geography in Turkey as well as the ratio of discipline related and non-related references and the contribution of national or international literature in the theses with a social network analysis. In this respect, the bibliography of 103 theses on tourism prepared between the years 1975-2015 by geographers in Turkey have been studied as samples. The academic disciplines/fields of a total of 11.110 bibliographies used in these theses were determined, a correspondence analysis according to the fields and universities was carried out and the relation and interaction of the areas of the bibliographies used in the theses was evaluated with a social network analysis. According to the results of the study, tourism geography is sustained more by a non-area sub-discipline in Turkey. However, contrary to the earlier era when the theses were completed, due to the fact that less reference is made to non-discipline subjects in the recent period, tourism geography tends to withdraw in terms of disciplinary interaction and is moving away from post-disciplinary science practices. Moreover, an examination of the theses reveals that because providing references in thesis preparation ismore oriented towards natural sciences than social sciences, the discipline of tourism geography is distanced from the ecosystem of social sciences and the discipline has a problem of articulation into the modern science system and the scientific community in which international knowledge is generated because it is not adequately sustained by international sources.

    AtıfTR Dizin12
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2018
    Türkiye’de İç Turizm Hareketlerinin Sosyal Ağ Analizi ile İncelenmesi

    Eteman, Fatma Sert; Kervankıran, İsmail; Çuhadar, Murat

    Dünyada en hızlı büyüyen sektörlerden birisi olan turizmin sosyal, ekonomik ve mekânsal ilişkisi üzerindeki sosyal ağların analizi, sonyıllarda önemi giderek artan bir araştırma konusu durumuna gelmiştir. Küreselleşmenin etkisi ile dünyada her yıl milyarlarca insanınyaşadıkları mekânlardan başka mekânlara olan yer değiştirme hareketi kurulmuş ağlar üzerinden gerçekleşmekte, dolayısı ile sosyalağların insanların birbirleri ile olan ilişkileri yanında mekânsal boyutunun da olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, turizmcoğrafyası perspektifinden Türkiye’de iç turizme yönelik bölgeler arası seyahat akışının mekânsal görünümünü sosyal ağ analizi ileincelemektir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2015 yılına ait Düzey 1 istatistiki bölge birimlerine göre HanehalkıYurt İçi Turizm Araştırması verileri kullanılmıştır. Veriler ağ analizine uygun olarak bölgelere göre matris şeklinde düzenlenmiş veverilerin analizi NodeXL ve Ucinet programı ile yapılmıştır. Gerçekleştirilen analizler neticesinde, bölgeler arası yurt içi ziyaretçiağının heterojen bir yapıya sahip olduğu, 2015 yılında olası bağlantıların tamamı gerçekleştiği için “tam ağ” yapısına eriştiği, TR1Bölgesi dışındaki diğer bölgelerin kendi içerisindeki seyahatlerin bölgelerarası gerçekleşen seyahatlere oranla daha fazla olduğu veziyaretçi akışının mekânsal görünümünün ülkenin genel ekonomik ve sosyal örüntüsüne benzerlik göstererek batı bölgelerindeyoğunlaştığı gözlemlenmiştir. Türkiye turizminin en önemli hedefleri arasında turizm faaliyetlerinin tüm yıla ve bölgelere yayılmasıyer almasına rağmen, bölgelerarası seyahatlerin gerek çıkış gerekse varış bölgelerine göre oluşturulan ağ grafiklerinde, bölgeselgelişmişlik farklılıklarına benzer bir şekilde, ülkenin batısı ile doğusu arasında önemli farklılıklar görülmektedir.

    AtıfTR Dizin23
    TR Dizinİncele