Otlu, Nazmi; Güney, Özlem; Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion; Boztuğ, Durmuş

Kaman-Kırşehir yöresi granitik intrüzyonları, Torid-Anatolid platformu (TAP) ve yitim zonu üzerinde gelişen Orta Anadolu Ofiyolitini (OAO) içeren okyanusal ada yayı arasında Senomaniyen–Türoniyen’de gerçekleşen kıta-okyanusal ada yayı çarpışması sonrası gerilme rejiminde oluşmuşlardır. Bu granitoyidler, kuzeyden güneye doğru, Çamsarı kuvars siyeniti, Hamit kuvars siyeniti, Bayındır nefelin-kankrinit siyeniti, Durmuşlu nefelin-nozeyan-melanit siyenit porfiri ve Baranadağ kuvars monzoniti birimlerinden oluşur. Bu intrüzif kayaçlar, Orta Anadolu Kristalin Karmaşığına (OAKK) ait metamorfik kayaçlarla OAO’ne ait birimleri sıcak dokanakla keser ve Geç Paleosen–Erken/Orta Eosen yaşlı sedimanter birimler tarafından uyumsuz olarak örtülürler. Çamsarı kuvars siyenitinin tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaşı 95.7±5.1 My olarak bulunmuştur; Hamit ve Baranadağ birimlerinin yaşları ise birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakın olup, ağırlıklı ortalama yaşları 74.3±4.5 My olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde, Hamit ve Baranadağ birimlerinin amfibol ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaşları da birbirlerinden ayırt edilemeyecek derecede yakındır ve ağırlıklı ortalama yaş 72.7±0.1 My olarak belirlenmiştir. Çamsarı, Hamit, Baranadağ ve Durmuşlu birimlerinin apatit fizyon izi yaş verilerinin (deniz düzeyinden) yüksekliğe göre değişimleri incelendiğinde, ~57 ve ~61 My aralığında oldukça hızlı bir yükselme hızıyla (> 1 km/My) yüzeylendikleri belirlenmiştir. Böyle bir yüzeylenme tarihçesi, aynı zamanda, fizyon izi uzunluk ölçümlerine dayalı zaman-sıcaklık modelleme çalışmalarıyla da desteklenmiştir. Apatit fizyon izi jeotermokronolojisi verileriyle belirlenen Erken–Orta Paleosen yaşlı bu hızlı yüzeylenmenin, İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanmasını takiben TAP ve Avrasya Levhası (AL) arasında gelişen kıta-kıta çarpışmasına bağlı sıkışma rejimiyle meydana geldiği ve hatta bu sırada Orta Anadolu önülke basenlerinin de (OAÖB) açıldığı ileri sürülmektedir.

AtıfTR Dizin11

İncele

Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion; Türksever, Esra; Boztuğ, Durmuş

Sivas (İç-Doğu Anadolu) yöresinde Paleozoyik yaşlı kabuksal metasedimanter kayaçları sıcak dokanakla kesen ve Geç Paleosen– Eosen yaşlı Tokuş formasyonuyla uyumsuz olarak örtülen Karaçayır siyeniti tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma, biyotit ⁴⁰Ar- ³⁹Ar ve apatit fizyon izi jeotermokronolojisi yöntemleriyle incelenmiştir. Tek zirkon ²⁰⁷Pb- ²⁰⁶Pb buharlaşma yaş tayini çalışmaları sonucunda Karaçayır siyenitinin intrüzyon yaşı 99.0±11.0 My (Senomaniyen–Turoniyen) olarak belirlenmiştir. Biyotit ⁴⁰Ar- ³⁹Ar yaş tayini çalışmaları ~65 My civarında bir soğuma yaşı vermiştir. Apatit fizyon izi yaş tayini ve iz uzunluk ölçüm çalışmalarına dayalı sıcaklıkzaman (T-t) modelleme verileri, Karaçayır siyenitinin 58 ile 61 My aralığında (Orta Paleosen) yıllık 1 mm’den daha hızlı olan tektonik yükselme ile yüzeylendiğini ortaya koymuştur. Orta Paleosen yaşlı bu tektonik yükselmenin, Avrasya levhasının (AL) altına ve kuzeye doğru dalmakta olan İzmir-Ankara-Erzincan (İAE) okyanusunun kapanması sonucu, İAE kenet kuşağı boyunca meydana gelen ve AL ile Torid-Anatolid platformunun (TAP) kenetlenmesini sağlayan kıta-kıta çarpışması ile meydana gelen sıkışma rejiminden kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Bu sıkışma rejimi, aynı zamanda, Orta Anadolu önülke havzalarının gelişimini de sağlamıştır.

AtıfTR Dizin7

İncele

Boztug, Durmus; Güney, Ozlem; Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion; Otlu, Nazmi

The Kaman-Kirsehir region intrusions were generated in a post-collisional extensional setting following Cenomanian-Turonian docking of an oceanic island arc, comprising the supra-subduction zone (SSZ) Central Anatolian ophiolite (CAO), onto the Tauride-Anatolide Platform (TAP). These granitoids have been named, from N to S, the Camsari quartz syenite, Hamit quartz syenite, Bayindir nepheline-cancrinite syenite, Durmuslu nepheline-nosean-melanite syenite porphyry and Baranadag quartz monzonite. They intrude the crustal metasediments of the Central Anatolian Crystalline Complex (CACC) and CAO and are unconformably overlain by Upper Paleocene to Lower-Middle Eocene sediments. The single-zircon Pb-207-Pb-206 evaporation age of the Camsari unit is 95.7 +/- 5.1 Ma; those of the Hamit and Baranadag units are indistinguishable with a weighted mean of 74.3 +/- 4.5 Ma. The amphibole 40Ar-39Ar ages of the Hamit and Baranadag units are almost identical with a weighted mean of 72.7 +/- 0.1 Ma. The apatite fission-track age vs elevation plot for the Camsari, Hamit, Durmuslu and Baranadag samples reveals rapid exhumation (>1 km/Ma) between similar to 57 and similar to 61 Ma, consistent with the results of track-length modelling. This Early-Middle Paleocene rapid exhumation is thought to result from uplift triggered by continent (TAP) - continent (Eurasian plate; EP) collision following the closure of Izmir-Ankara-Erzincan (IAE) ocean that also initiated the formation of peripheral foreland basins in central Anatolia. The Kaman-Kirsehir region intrusions were generated in a post-collisional extensional setting following Cenomanian-Turonian docking of an oceanic island arc, comprising the supra-subduction zone (SSZ) Central Anatolian ophiolite (CAO), onto the Tauride-Anatolide Platform (TAP). These granitoids have been named, from N to S, the Camsari quartz syenite, Hamit quartz syenite, Bayindir nepheline-cancrinite syenite, Durmuslu nepheline-nosean-melanite syenite porphyry and Baranadag quartz monzonite. They intrude the crustal metasediments of the Central Anatolian Crystalline Complex (CACC) and CAO and are unconformably overlain by Upper Paleocene to Lower-Middle Eocene sediments. The single-zircon Pb-207-Pb-206 evaporation age of the Camsari unit is 95.7 +/- 5.1 Ma; those of the Hamit and Baranadag units are indistinguishable with a weighted mean of 74.3 +/- 4.5 Ma. The amphibole 40Ar-39Ar ages of the Hamit and Baranadag units are almost identical with a weighted mean of 72.7 +/- 0.1 Ma. The apatite fission-track age vs elevation plot for the Camsari, Hamit, Durmuslu and Baranadag samples reveals rapid exhumation (>1 km/Ma) between similar to 57 and similar to 61 Ma, consistent with the results of track-length modelling. This Early-Middle Paleocene rapid exhumation is thought to result from uplift triggered by continent (TAP) - continent (Eurasian plate; EP) collision following the closure of Izmir-Ankara-Erzincan (IAE) ocean that also initiated the formation of peripheral foreland basins in central Anatolia.

AtıfWoS23

İncele

Boztug, Durmus; Türksever, Esra; Heizler, Matt; Jonckheere, Raymond C.; Tichomirowa, Marion

The Karacayir syenite, intruding the Palaeozoic crustal metamorphics and unconformably overlain by Upper Paleocene to Eocene Tokus formation in the north of Sivas (east-central Anatolia), has been studied with respect to Pb-207-Pb-206 single zircon evaporation, biotite 40Ar-39Ar, and apatite fission-track geothermochronology. Pb-207-Pb-206 single zircon evaporation dating yields an age of 99.0 +/- 11.0 Ma (Cenomanian-Turonian) which is considered to be the intrusion age. Biotite 40Ar-39Ar age determination gives a cooling age of ca. 65 Ma. Apatite fission-track dating, combined with T-t modeling based on track-length distribution data, determines a fast tectonic exhumation with an uplift rate of > 1 mm/a which occurred 58-61 Ma ago. This Middle Paleocene fast tectonic uplift is considered to have resulted from a compressional regime induced by the collision between the Tauride-Anatolide platform (TAP) and the Eurasian plate (EP) along the Izmir-Ankara-Erzincan (IAE) suture zone following the closure of the north-dipping subducted IAE ocean which belongs to northern Neo-Tethyan realm. This compressional regime has also formed the peripheral foreland basins in central Anatolia.

AtıfWoS14

İncele