Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 1

• MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ1/r/munzur/2998
  A Bayesian BWM and VIKOR-based model for assessing hospital preparedness in the face of disasters

  Saner, Halit Serdar; Yucesan, Melih; Gul, Muhammet

  Hospitals are the first point of contact for people in the face of disasters that interfere with the daily functioning of life and endanger health and social life. All preparations should be made considering the worst possible conditions and the provided service should continue without interruption. In this study, a multi-criteria decision-making model was developed to evaluate disaster preparedness of hospitals. This decision model includes Bayesian best–worst method (BBWM), the VlseKriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje (VIKOR) and technique for order preference by similarity to ideal solution (TOPSIS) methods. With the proposed decision model, six main criteria and 34 sub-criteria related to disaster preparedness of hospitals were considered. The criteria and sub-criteria evaluated in pairwise comparison manner by the experts were weighted with BBWM. These weight values and the data obtained from the six Turkish hospitals were combined to provide inputs for VIKOR and TOPSIS. In addition, a comparative study and sensitivity analysis were carried out using weight vectors obtained by different tools. BBWM application results show that the “Personnel” criterion was determined as the most important criterion with an importance value of 26%. This criterion is followed by “Equipment” with 25%, “Transportation” with 14%, “Hospital building” and “Communication” with 12%, and “Flexibility” with 11%. Hospital-2 was determined as the most prepared hospital for disasters as a result of VIKOR application. The VIKOR Q value of this hospital was obtained as 0.000. According to the results of the comparative study, Hospital-2 was determined as the most disaster-ready hospital in all six different scenarios. This hospital is followed by Hospital-4 (Q = 0.5661) and Hospital-5 (Q = 0.7464). The remaining rankings were Hospital-6, Hospital-3 and Hospital-1. The solidity of the results was checked with TOPSIS. Based on TOPSIS application results, Hospital-2 was again found the most-ready hospital. The usage of BBWM in this study enabled the expert group’s views to be combined without loss of information and to determine the criteria and sub-criteria weights with less pairwise comparisons in a probabilistic perspective. Via the “Credal ranking”, which is the contribution of BBWM to the literature, the interpretation of the hierarchy between each criterion has been performed more precisely.

  • 
  AtıfScopus48·WoS37·OpenAlex51

  İncele
• Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021/r/munzur/7256
  Hastanelerin afete hazırlığına yönelik Bayesyen BWM ve VIKOR temelli bütünsel bir model önerisi

  Halit Serdar Saner

  Hayatın günlük işleyişine engel olan ve insanların hem sağlıklarını hem de sosyal yaşantılarını tehlikeye atan felaketler karşısında güvenle başvurmak isteyecekleri yerlerdir hastaneler. Oluşabilecek en kötü şartları göz önünde bulundurarak tüm hazırlıklar yapılmalı ve verilecek hizmet aksamadan devam etmelidir. Bu çalışmada, ele alınan altı hastanenin afet sonrası karşılaşılan acil durumlara hazırbulunuşluk düzeyleri incelenmiştir. Öncelikle hastanelerin hizmetlerine sorunsuz devam etmesi için var olması düşünülen 6 ana 34 alt kriter belirlenmiştir. Alanlarında uzman 5 karar vericiyle bu kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış ve ülkenin farklı bölgelerinden seçilen 6 hastanenin belirlenen bu kıstasları ne ölçüde sağladığı yöneticileriyle yapılan görüşmelerle öğrenilmiştir. Elde edilen tüm bu veriler Bayesyen BWM, VIKOR ve TOPSIS ÇKKV metotları kullanılarak geliştirilen bir karar modeliyle değerlendirilmiştir. Uzmanlar tarafından ikili kıyas mantığıyla değerlendirilen kriter ve alt kriterlerin ağırlıkları Bayesyen BWM ile hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre "Personel" en önemli kriter olarak belirlenmiştir. Onu çok az bir farkla "Ekipman" takip etmektedir. Bu da personel ve ekipmanın acil durumlarda birbirlerinden ayrı düşünülemeyeceğinin göstergesidir. Daha sonra Bayesyen BWM ile hesaplanan ağırlık değerleri, hastanelerden alınan verilerle birleştirilerek VIKOR için girdi sağlanmıştır. VIKOR ile elde edilen sonuçlar neticesinde afetlere en hazır hastanenin Hastane-2 olduğu tespit edilmiştir. Bu hastaneye ait VIKOR Q değeri 0,000 olarak elde edilmiştir. Bu hastaneyi Hastane-4 (Q=0,5661) ve Hastane-5 (Q=0,7464) izlemektedir. Kalan sıralama ise Hastane-6, Hastane-3 ve Hastane-1 şeklinde olmuştur. Sonuçların tutarlılığı TOPSIS ile değerlendirilerek kontrol edilmiş ve Hastane-2 yine en hazır hastane olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmada Bayesyen BWM'nin kullanılması, uzman grubun görüşlerinin bilgi kaybı olmadan birleştirilmesini ve olasılıksal bakışla kriter ve alt kriter ağırlıklarının daha az ikili karşılaştırma yükü ile belirlenmesini sağlamıştır. Bayesyen BWM'nin literatüre katkısı olan "Kredal Sıralama" ile her bir kriter arasındaki hiyerarşinin yorumlanması daha hassas bir şekilde yapılmıştır.

  İncele