Sihirli Bir Araç Olarak Endüstriyel Kümelenmeler

İktisadi kalkınma yarışı, çoğu zaman mevcut sistemin eşitsizlik üreten doğasınıgörmemize engel olmaktadır. Uluslararası güç ilişkileri ve sınıfsal gerçekliklerdensoyutlanmış analizler, ana akım kalkınma yazınını kaplamış görünmektedir. Bunlardanbiri de bölgesel kalkınma alanının yeni gözdelerinden biri olan 'endüstriyel kümelenme'çalışmalarıdır.Toplumsal alana ilişkin güven, karşılıklılık, dayanışma ve aidiyet gibi bazı değerleribölgesel kalkınma çabalarının bir bileşeni haline getirerek 'toplulukçu bir piyasa'tahayyülü oluşturan kümelenme konsepti, son yıllarda oldukça ilgi görmektedir.Endüstriyel bölgelerin sağladığı dışsallıkları, bahsi edilen 'sosyal sermaye' unsurlarıylaaktive etme veya geliştirme çabası olarak değerlendirilebilecek kümelenme girişimleri,araştırmacılar nezdinde pozitif bir karşılık bulmaktadır. Ancak, bu girişimlere dairyapılan analizler kalkınma meselesinin ele alınışındaki sakatlıkları aynen içermektedir.Bu çalışma, teknoloji teması üzerinden, endüstriyel bölgeler ve bunun üzerinebina edilen kümelenme girişimlerine dair yazının eleştirel bir değerlendirmesiniiçermektedir. Çalışmada, konseptin dönüşümünü sağlayan bazı temel tartışmaların yanısıra, endüstriyel bölgelerin uluslararası işbölümü içerisindeki yeri, bölgesel harmoniçabalarının ideolojik imaları ve konseptin önemli yapıtaşlarından biri olan üniversitesanayiişbirliklerinin yarattığı sorunlar gibi ilgili yazının ihmal ettiği konular ele alınmıştır.