Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Development of the intention to be physically active scale: A validity and reliability study in the context of physical education and sport
Şahin, Aykut; Öner, Burak
The aim of this study is to develop a scale for the intention to be physically active within the context of physical education and sports, and to examine its psychometric properties. The scale development process began with the creation of an item pool based on a theoretical foundation and establishing content validity through expert opinions. The research was conducted with data obtained from 439 middle school students. To determine the construct validity of the scale, exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were performed. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value (0.91) and the results of the Bartlett’s Test of Sphericity showed that the data were suitable for factor analysis. In the first stage, during the factor extraction process of the EFA conducted with data from 154 students, the eigenvalue rule (>1), scree plot, and parallel analysis results were evaluated together. As a result of the EFA, it was determined that the scale had a single-factor structure with 13 items in a 5-point Likert type format, and this single factor explained 47.07% of the total variance. In the second stage, the CFA conducted with data from 285 students revealed that the model had acceptable fit indices (x2/df=2.40, CFI=.94, GFI=.92, TLI=.93, RMSEA=.07, SRMR=.04). To prove construct validity, the CR value was calculated as 0.91 and the AVE value as 0.44. The CR value being well above the threshold supported the convergent validity evidence for the AVE value. Reliability analyses of the scale indicated that Cronbach’s Alpha was 0.90 and McDonald’s Omega was 0.91, demonstrating high internal consistency coefficients. Higher scores on the scale indicate that students have a greater intention to be physically active in the future. As a result, it was determined that the intention to be physically active scale is a valid and reliable measurement tool for physical education settings.
- MakaleAçık Erişim2026Beden Eğitiminde Yenilik İhtiyacı Tatmini ve Engellenmesinin Değerlendirilmesi: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması
Şahin, Aykut; Öner, Burak
Bu araştırmada “Beden Eğitiminde Yenilik İhtiyacı Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği”nin (BEYİTEÖ) Türk kültürüne uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin beden eğitimi ve spor (BES) derslerinde hissettikleri yenilik ihtiyacı deneyimlerini hem yenilik ihtiyaç tatmini (YİT) hem de yenilik ihtiyaç engellenmesi (YİE) boyutlarıyla ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçeğin Türkiye’de kullanılabilirliği test edilmiştir. Araştırmaya Elazığ ilinde bulunan ve devlet ortaokullarında eğitim gören 446 öğrenci katılmıştır. Uyarlama sürecinin ilk aşamasında dil geçerliği, geri çeviri ve uzman paneli aşamalarından oluşan sistematik bir yol izlenmiştir. Verilerin analizinde yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, ölçeğin güvenirliğine yönelik kanıt elde etmek için Cronbach alfa (α) ve McDonald’s Omega (ω) katsayıları hesaplanmıştır. Ek olarak, yakınsak ve ıraksak geçerlilik AVE, CR, MSV değerleri ve HTMT oranları üzerinden değerlendirilmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin toplam varyansın %68’ini açıklayan iki faktörlü bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. DFA sonuçları, modelin verilerle iyi uyum sağladığını (x2 /df=2,65; CFI= 0,96; GFI= 0,94; TLI= 0,95; RMSEA= 0,07; SRMR= 0,05) doğrulamıştır. Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları YİT boyutu için 0,92 ve YİE boyutu için 0,83 olarak saptanmıştır. Yakınsak geçerlilik için YİT boyutunda AVE değeri 0,68, CR değeri 0,91 olarak belirlenirken, YİE boyutunda AVE değeri 0,52, CR değeri 0,83 olarak hesaplanmıştır. Iraksak geçerlilik için her iki faktörün AVE değerinin MSV değerinden büyük olduğu görülmüş, ayrıca HTMT oranının (0,387) istenilen düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Her iki boyutun yeterli yapı geçerliği ve güvenirlik ölçütlerini sağladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, Türk kültürüne uyarlaması yapılan BEYİTEÖ’nün, BES derslerinde ortaokul öğrencilerinin yenilik algılarını ölçmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Physical education and sports teacher candidates’ perspectives on meaning in life and smartphone addiction: a mixed-method study
Şahin, Aykut; Öner, Burak
Objective – This study aims to examine the relationship between physical education and sports (PES) teacher candidates’ levels of meaning in life and smartphone addiction, and to explore in depth how this relationship occurs through qualitative data. Methods – The study was conducted using the explanatory sequential design, one of the mixed-method designs. The quantitative part of the study included 392 PES teacher candidates studying at four universities in Turkey. Quantitative data were collected using the Meaning in Life Questionnaire and the Smartphone Addiction Scale—Short Form. Results – The findings showed a low-level, negative, and significant relationship between the presence of meaning and smartphone addiction, whereas no significant relationship was found between the search for meaning and smartphone addiction. Additionally, a low-level, positive, and significant relationship was determined between the presence of meaning and the search for meaning. In the qualitative phase of the research, semi-structured interviews were conducted to support the quantitative findings. Participants’ views indicated that sports provide individuals with meaning in life and partially balance smartphone use. Conclusion – As a result, it was determined that the concept of the search for meaning is influenced by the sports context and the sample’s characteristics, and is not a direct risk factor for smartphone addiction; rather, the search for meaning may be an indicator of adaptation or personal development, not merely a lack of a meaningful life. In contrast, it was concluded that experiencing a high level of meaningful life among PES teacher candidates has a protective effect against the risk of smartphone addiction.
- MakaleAçık Erişim2024Web of Science Veri Tabanında Yayımlanan Beden Eğitimi ve Oyunlaştırma İçerikli Araştırmaların Bibliyometrik Analizi
Murathan, Talha; Öner, Burak
Yenilikçi bir yaklaşım olarak oyunlaştırma, eğitim alanında popülaritesi gün geçtikçe artan bir öğrenmeöğretme metodolojisidir. Oyun öğelerinin oyun bağlamı dışındaki durumlarda kullanılması olarak tanımlanan oyunlaştırma, son yıllarda Türkiye’de de beden eğitimi ve spor derslerinde de aktif bir öğretim metodu olarak kullanılmaktadır. Oyunlaştırma yönteminin beden eğitimi öğretimine etkisini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilen bilimsel çalışmaların sayısı da giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve oyunlaştırma üzerine yayımlanan bilimsel makalelerin bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesidir. Bu amaçla, Web of Science veri tabanında, “physical education” ve “gamification” anahtar kelimeleri kullanılarak ulaşılan 89 bilimsel makaleden veri toplanmıştır. Çalışmaya yalnızca makale türünde belgeler dâhil edilmiş, tarama yapılırken herhangi bir dil ve tarih filtrelemesi uygulanmamıştır. Tüm çalışmalardan elde edilen verilerin analizi, VOSviewer (1.6.18 versiyon) yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, yayınların kronolojik seyri, öğelerin (yazar, belge, kurum, ülke) atıf ve doküman sayıları ile en sık kullanılan anahtar kelimeler ağ ve yoğunluk haritalarıyla görselleştirilmiştir. Sonuç olarak, beden eğitimi ve oyunlaştırma üzerine yayınlanan makalelerin sayısında yıldan yıla bir artış olduğu, bu yayınların büyük ölçüde eğitim, sosyal bilimler ve spor bilimleri alanlarında yapıldığı görülmüştür. Ayrıca alanda en üretken yazarın Fernadez-rio Javier, en üretken ülkenin ise İspanya olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
AtıfOpenAlex4
İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2023Beden Eğitimi ve Spor Dersine Yönelik Tutumlar Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi
Murathan, Talha; Öner, Burak
Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlar üzerine gerçekleştirilen lisansüstü tezlerin bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesidir. Araştırmada, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında “beden eğitimi”, “ders” ve “tutum” anahtar kelimelerinin tez adında yer aldığı yayınlanmış 16 doktora ve 112 yüksek lisans tezi incelenmiştir. Tezler, yayınlandığı “üniversite, enstitü, ana bilim dalı, yıl, yazar cinsiyeti, danışman unvanı, araştırma yaklaşımı ve modeli, araştırmada kullanılan veri ölçüm aracı, analiz yöntemi, örneklem grubu, örneklem sayısı, örneklem ili” gibi değişkenlere göre incelenmiş ve elde edilen bulgular tablolaştırılarak sunulmuştur. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 26 programı kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca “üniversite, veri analiz yöntemi ve örneklem ili” değişkenlerinin yoğunluk haritaları VOSviewer programı ile görselleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tezlerin daha çok nicel yöntemlerle tasarlandığı, karma yöntemlerin oldukça az olduğu ve yalnızca nitel yaklaşımla hazırlanan tezin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında en fazla tezin Gazi Üniversitesi bünyesinde yazıldığı, yüksek lisans tezlerinin doktora tezlerinden sayıca fazla olduğu görülmüştür.
AtıfOpenAlex15TR Dizin4İncele
