Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Abi, Özlem(1)
- Akbas, A.(1)
- Atis, O.(1)
- Aydan Gülmez(1)
- Ayşe, Ç.A.L.(1)
- Celik, Abdullah(1)
- Ekici, F.(1)
- Er, Besir(1)
- Erkal Aksoy, Yasemin(1)
- Erten, Fusun(1)
- Gök, Çiğdem(1)
- Gürçayır, Dilek(1)
- Karabulut, Neziha(1)
- Kaya, Yusuf(1)
- Kızıloğlu Ağgül, Beyzanur(1)
- Mehmet Karamanoğlu(1)
- Orhan, Cemal(1)
- Ozercan, Ibrahim Hanifi(1)
- Ozmen, Busra(1)
- Polat, Alper(1)
- Sahin, Kazim(1)
- Sahin, Nurhan(1)
- Sezer, M.(1)
- Söylemez, Nilgün(1)
- Tekelioglu, O.(1)
- Tuzcu, Mehmet(1)
- Yasemin Kızıltoprak(1)
- Yaşar Yetişmiş, Habibe(1)
- Yeşiltepe, Akgün(1)
- Yücel, Ummahan(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Modulation of SIRT1/PPARγ pathways and tight junction proteins by nicotinamide riboside under chronic variable stress
Celik, Abdullah; Sahin, Nurhan; Orhan, Cemal; Er, Besir; Erten, Fusun; Ozmen, Busra; Tuzcu, Mehmet; Ozercan, Ibrahim Hanifi; Sahin, Kazim
Abstract: Chronic stress disrupts homeostasis, leading to major health problems such as liver damage, intestinal barrier dysfunction, and impaired glucose metabolism. Although current treatments, including anxiolytics, sedatives, antidepressants, and beta blockers, are effective, their adverse effects emphasize the need for safer alternatives. Nicotinamide riboside (NR), a precursor of nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+), plays a central role in energy metabolism and oxidative stress regulation; elevated NAD + levels have been associated with reduced risk of chronic diseases such as obesity and type 2 diabetes. However, the effects of NR on liver metabolism, intestinal barrier integrity, and related protein pathways remain unclear. This study investigated the effects of NR supplementation in rats exposed to chronic variable stress (CVS). Fifty-six male Sprague Dawley rats were divided into normal and CVS groups and treated in a 2 × 4 factorial design with 0, 150, 300, or 600 mg/kg NR. Under CVS conditions, serum glucose, corticosterone, ACTH, and insulin levels increased, whereas NAD+, NADPH, nicotinamide (NAM), and nicotinic acid (NA) decreased significantly (p < 0.001). NR supplementation effectively corrected these biochemical imbalances and upregulated hepatic markers, including PPARγ, SIRT1, GLUT2, IRS1, and FASN (p < 0.001). Furthermore, the increased expression of key transport proteins such as PepT1, LAT2, EAAT3, FABP2, and FATP4 contributed to maintaining intestinal barrier integrity and improving gut health. NR also promoted the recovery of tight and adherens junction proteins. Notably, high-dose NR (600 mg/kg) markedly alleviated liver fibrosis, improved glucose metabolism, and strengthened intestinal barrier function, demonstrating its therapeutic potential as an alternative strategy against stress-induced metabolic disorders. Key points: • NR mitigated chronic stress-induced liver, intestinal, and glucose dysregulation. • NR improved glycemia and NAD⁺-related biomarkers under stress. • NR reduced hepatic fibrosis markers. • NR strengthened TJ/AJ proteins, supporting intestinal barrier integrity. • Findings support NR’s therapeutic potential in stress-related metabolism.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Psychological effects of the COVID-19 pandemic on primary healthcare professionals in Turkey: One year into the pandemic
Yücel, Ummahan; Erkal Aksoy, Yasemin; Yaşar Yetişmiş, Habibe; Gök, Çiğdem
Aim and Objectives: This study aimed to determine the psychological effects of the COVID-19 pandemic on healthcare professionals working in primary care settings in the first year of the pandemic. Background: The healthcare industry has faced an unprecedented burden in the COVID-19 pandemic. Primary care professionals experienced the high level of psychological problems. Design and Methods: A total of 793 healthcare professionals from different regions of Turkey participated in this cross-sectional study. The STROBE (Strengthening the reporting of observational studies in epidemiology) checklist was used in the study. Data were collected online. Results: It has been found that more than half of healthcare professionals experienced severe depression, three-quarters experienced anxiety, and almost half experienced stress. It was also found that about half of the participants experienced a high degree of acute and chronic fatigue, and one-fifth experienced low inter-shift recovery. Conclusion: The effects of the COVID-19 pandemic on the mental health of primary care professionals, especially nurses and midwives, are alarming. The problems that arise from the flawed healthcare delivery models and gender inequality, which worsen the usual psychological effects of the pandemic on primary care professionals, should be addressed urgently. Relevance to Clinical Practice: Psychological support and rehabilitative services should be expanded to eliminate the short- and long-term psychological effects of the pandemic on healthcare professionals.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ2An evaluation of societal perception of monkeypox in terms of disease anxiety and stress levels: A Turkish sample
Yeşiltepe, Akgün; Ayşe, Ç.A.L.
Objective: The purpose of this research was to examine community perception of monkeypox in terms of epidemic anxiety and stress levels. Methods: This research was performed as a descriptive, cross-sectional study. The research was conducted with 1001 individuals between September and December 2022. AMOS 24, JAMOVI, and SPSS version 25 software were employed. The data were collected using a descriptive form, the Epidemic Anxiety Scale, and the Perceived Stress Scale. Results: The mean Epidemic Anxiety Scale score was 52.47 ± 14.52, and the mean Perceived Stress Scale score was 41.88 ± 6.83. Significant positive correlation was determined between the Epidemic Anxiety Scale and the Perceived Stress Scale (r = 0.350, p =.000). A one-unit increase in perceived stress caused a 0.360 increase in epidemic anxiety (ß = 0.360). In addition, having heard of and fearing monkeypox, thinking about its ability to cause an epidemic, and perceived stress emerged as significant predictors of epidemic anxiety. Conclusion: The community was found to exhibit a moderate level of epidemic anxiety and a low level of perceived stress. Epidemic anxiety levels increased in line with perceived stress levels. We recommend that individuals in need receive support by determining epidemic anxiety and perceived stress levels in the community.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2023Scopus SJRQ2Does surgery cause anxiety, stress and fear in geriatric patients?
Karabulut, Neziha; Gürçayır, Dilek; Abi, Özlem; Kızıloğlu Ağgül, Beyzanur; Söylemez, Nilgün
Background: Because of physiological changes in geriatric patients, their surgical process differs from that of young adults. In this regard, the perioperative period is an extremely risky time for geriatric patients. The present study examined preoperative fear, anxiety, and perceived stress levels as well as the factors affecting them in elderly patients prior to surgical intervention. Methods: This study adopted a cross-sectional descriptive design. The study sample consisted of geriatric patients (n = 407) scheduled for elective laparoscopic cholecystectomy in a research and training hospital in northeast Turkey. Data were collected by the researchers using the personal information form, Perceived Stress Scale (PSS-10), Surgical Fear Questionnaire (SFQ) and Anxiety Specific to Surgery Questionnaire (ASSQ). In the data analysis, descriptive statistics, the t-test in independent groups, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis and Bonferroni tests for post hoc analyses were used. Results: On the PSS–10, the mean score was higher for the 75-and-older age group, single patients, patients with a disease requiring medication, and those who had previously undergone surgery (P < 0.05). On the ASSQ, the mean score was lower for patients aged 65–69, university graduates, patients without children, and those without a disease requiring medication (P < 0.05). On the SFQ, the mean score was higher for the 75-and-older age group, primary school graduates, and single patients (P < 0.05). Conclusion: It was determined that being single, having a chronic disability, and advancing age had an effect on the patients' surgery-specific anxiety, perceived stress, and fear of surgery. Long-standing chronic diseases can negatively affect both stress and anxiety levels of individuals.
AtıfScopus14WoS13OpenAlex13İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Muhasebe meslek mensuplarında teknostres düzeyinin belirlenmesi
Aydan Gülmez
Bireylerin çevreden gelen baskı ve olumsuz uyarılara vermiş olduğu tepkiye stres adı verilmektedir. Stresin bir alt türü olan teknostres, teknolojinin hayatın her alanında yaygın kullanılması nedeniyle günümüzde sıkça bahsedilir bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilgi-iletişim teknolojileri ve dijital dünyanın ortaya çıkardığı teknostres kavramı çoğunlukla; kişinin hızla değişen teknolojiye ayak uyduramama, teknolojik araçları kullanamama nedeniyle ortaya çıkan stres türü olarak tanımlanmaktadır. Finansal işlemlerin çoğunun bilgi teknolojileri sayesinde yapıldığı günümüzde, işletmelerin mevcut ve gerekli finansal bilgilerini ortaya çıkaran ve kayıt altında tutan muhasebe meslek mensuplarının teknostrese maruz kalması kaçınılmaz bir durumdur. Söz konusu finansal bilgilerin elde edilmesi, kayıt altına alınması ve raporlanması gibi birçok faaliyette bulunan muhasebe meslek mensuplarının, işletmeler açısından büyük önem taşıyan bu finansal bilgilerin ortaya çıkarılması sürecinde bilgi teknolojilerini kullanmaması düşünülemez. Bilgiye ulaşmanın yanı sıra elde edilen bilgilerin güvenli şekilde saklanmasının da aynı zorlukta faaliyet gerektirdiği günümüzde, işletmeler için hayati önem taşıyan finansal bilgilerin depolanması ve saklanması durumu, muhasebe meslek mensuplarının mevcut teknolojik bilgilerinin sürekli olarak güncel tutması zorunluluğunu ortaya çıkarmaktadır. Çalışmanın amacı mesleki sorumluluklar gereği bilgi ve iletişim teknolojileriyle sürekli olarak etkileşim içerisinde bulunan muhasebe meslek mensuplarının, bu etkileşim sonucunda ortaya çıkan teknostres düzeylerinin belirlenmesidir. Yapılan çalışmada muhasebe meslek mensuplarının iş hayatında maruz kaldığı teknostres düzeylerinin belirlenmesi amacıyla, Türkiye genelinde faaliyette bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavirler 'in teknostres düzeyleri incelenmiştir. Yapılan çalışma S.P.S.S. paket programında analiz edilmiş olup, çoktan seçmeli soruları içermektedir. Hazırlanan anket soruları online ortam aracılığı ile Türkiye genelinde faaliyet gösteren 398 muhasebe meslek mensubuna ulaştırılarak cevaplanması istenmiştir. Çalışma sonucunda muhasebe meslek mensuplarının teknostres düzeylerinin yoğun teknolojik etkileşime rağmen orta seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın daha önce Türkiye genelinde muhasebe meslek mensuplarına yapılmamış olması nedeniyle bilimsel çalışmalara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Stres, teknostres yönetimi, muhasebe mesleği.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022COVİD 19 pandemi döneminde öğretmenlerin teknostres düzeylerinin belirlemesi
Yasemin Kızıltoprak
Son yıllarda insanların anlamlandırmakta bile zorlandığı çok hızlı bir değişim ve dönüşüm yaşanmaktadır. Endüstri 4.0 ve toplum 5.0 olarak adlandırılan teknolojide ve toplumsal hayatta yaşanılan bu hızlı değişimi içinde bulunduğumuz Covid 19 pandemisi sürecinde daha da artmıştır. Sürekli değişen, gelişen teknoloji karşında çalışanlar öğrenmede ve uyum sağlamada zorluklar yaşamaktadır. Değişen teknolojiyi öğrenmeye çalışırken çalışanlar kendilerini yetersiz hissetmekte, bir bilgi açığı içinde olduklarını düşünerek rakip olarak gördükleri meslektaşları karşısında kendilerini bilgisiz ve tecrübesiz hissedebilmektedirler. Hatta bu durum örgütsel olarak da yaşanılabilmektedir. Teknolojinin devamlı değişmesi ve gelişmesi nedeniyle çalışanlar örgütte kullandıkları teknolojileri yeniden öğrenmek, güncel tutmak için sürekli öğrenmeye çaba harcadıklarında, gereğinden fazla yüksek performans kaygısı oluştuğunda büyük bir baskı ve gerginlik yaşamaya başlarlar. Bu durum çalışanlarda teknostres adını verilen bir tür strese yol açmaktadır. Bilişim teknolojilerinin çalışanlar üzerindeki etkilerinden belki de en önemlisi; yeni teknolojilere uyum sağlayamamaktan kaynaklanan bir uyum sorunu veya hastalığı şeklinde tanımlanan teknostrestir. 2000'lerin başından bu yana dijitalleşmeye başlayan eğitim sistemi pandemi sürecinde zorunlu olarak daha da fazla bilişim teknolojilerini kullanmak zorunda kalmıştır. Yeni teknolojik değişim öğretmenlerin alışık olduğu geleneksel öğrenme metotlarında büyük değişimlere yol açmış ve zorunlu uzaktan eğitim için farklı teknolojik donanımları, yazılımları ve uygulamaları kullanmayı zorunlu hale getirmiştir. Teknoloji öğretmenler üzerinde Pandemi sürecinde eskisinden çok daha fazla stres yaratarak, öğretmenlerin teknostres yaşamalarına yol açmıştır. Eğitimin çıktısının öğrenci yani gelecek nesiller olduğunu düşündüğümüzde eğitimi bu denli çok etkileyen teknostresin öğretmenler üzerindeki etkisinin ayrıntılı olarak ele alınması, neden ve sonuçlarının ortaya konulması ve çözüm önerileri sunulması oldukça önemlidir. Okul yöneticilerinin ve eğitim uzmanlarının bu konuya ilgilerini uyandırmak, konuya dair bir farkındalık oluşturarak çözüm bulma noktasında katkıda bulunmanın amaçlandığı bu çalışmada öğretmenlerin teknostres düzeyleri belirlenmeye ve öğretmenlerin demografik özellikleri teknostres düzeyleri arasındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda 324 öğretmenden anket yöntemiyle elde edilen veriler paket istatistik programı ile analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda Tunceli ili merkezindeki okullarda görev yapan öğretmenlerin, Covid 19 döneminde teknostres algılarının "orta düzeyde" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin cinsiyetleri, medeni durumları, eğitim düzeyleri, mesleki kıdemleri açısından ele alındığında teknostres algılarında farklılık olmadığı görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin yaşları, branşları ve pandemi döneminde bilişim teknolojileri ile ilgili eğitim alıp almadıkları açısından ele alındığında ise teknostres algılarında bazı farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Teknostresi azaltabilmek ve yönetebilmek için bireysel ve örgütsel bir takım öneriler sunulmuş ve konuya özellikle yetkililerin dikkatinin çekilmesine ve farkındalık oluşturulmasına çalışılmıştır.
- MakaleYalnız künye2022Scopus SJRQ1Analysis of discontinuous contact problem in two functionally graded layers resting on a rigid plane by using finite element method
Polat, Alper; Kaya, Yusuf
In this study, the problem of discontinuous contact in two functionally graded (FG) layers resting on a rigid plane and loaded by two rigid blocks is solved by the finite element method (FEM). Separate analyzes are made for the cases where the top surfaces of the problem layers are metal, the bottom surfaces are ceramic and the top surfaces are ceramic and the bottom surfaces are metal. For the problem, it is accepted that all surfaces are frictionless. A two-dimensional FEM analysis of the problem is made by using a special macro added to the ANSYS package program The solution of this study, which has no analytical solution in the literature, is given with FEM. Analyzes are made by loading different Q and P loads on the blocks. The normal stress (sigma y) distributions at the interfaces of FG layers and between the substrate and the rigid plane interface are obtained. In addition, the starting and ending points of the separations between these surfaces are determined. The normal stresses (sigma x, sigma y) and shear stresses (tau xy) at the point of separation are obtained along the depth. The results obtained are shown in graphics and tables. With this method, effective results are obtained in a very short time. In addition, analytically complex and long problems can be solved with this method.
AtıfWoS23İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Özel güvenlik görevlilerinin iş stresi ve tükenmişlik ilişkisi: Tunceli ili örneği
Mehmet Karamanoğlu
Bu araştırmada özel güvenlik görevlilerinin hissettikleri iş stresi ile tükenmişlik durumları arasındaki bağlantının belirlenmesi amaçlanmıştır. Belirtilen amaca ulaşabilmek için çalışmada anket metodu uygulanmıştır. Anket formunda, Tunceli ilinde görev yapan özel güvenlik görevlilerinin demografik değişkenlerini belirleyen sorular "İş Stresi Ölçeği" ve "Tükenmişlik Ölçeği" yer almaktadır. Elde edilen anket verilerine göre, tükenmişlik puanları ile iş stresi puanları arasında paralel yönlü birbirleri ile ilişkili bir bağlantı ortaya çıkmıştır. İş stresi tükenmişlik olgusunu tetiklemektedir. Kadın çalışanların kişisel başarı alt boyut tükenmişlik ve iş stresi puanları, erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Çalışanların toplam mesleki çalışma sürelerine bakıldığında 20 yıldan fazla toplam mesleki hizmeti bulunanların duyarsızlaşma alt boyut puanları en yüksektir. Yani çalışma yılı yükseldikçe iş stresi ve tükenmişlik sendromu doğru orantılı olarak yukarı ivmelenmektedir. Ayrıca 20 yıldan fazla toplam mesleki hizmeti bulunanların kişisel başarı alt boyut puanları en düşüktür. Cinsiyete göre iş stresi puan ortalamaları erkeklerin kadın çalışanlara oranla daha olumsuz gözükmektedir. Bu çalışmada demografik olarak medeni durumu, bireyin yaşı, cinsiyeti, maddi gelir durumu ve çalışanların meslekteki toplam çalışma süreleri incelendiğinde tükenmişlik ve iş stresi ölçekleri ve alt boyutlarında önemli derece farklılıklar saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Özel güvenlik, iş stresi, tükenmişlik
- MakaleYayıncıda açık erişim2010Scopus SJRQ3The Effect of Simulated Transportation on Biochemical Plasma Parameters of Japanese Quails
Tekelioglu, O.; Sezer, M.; Ekici, F.; Atis, O.; Akbas, A.
The effect of the duration of simulated transportation on blood SOD (Superoxide Dismutase), GSH-Px (Glutathione Peroxidase), AST (Aspartate Transaminase), ALT (Alanine Transaminase), GGT (Gamma-Glutamyl Transpeptidase), LDH (Lactic Dehydrogenase) enzyme levels and NO (Nitric Oxide) and MDA (Malondialdehyde) product levels was investigated in Japanese quails. Simulated transportation was carried out with a road simulator which was calibrated for Turkish roads conditions. Animals were loaded into well ventilated carrier boxes and carried at 2 and 5 h on the simulator. Blood samples were collected from 10-weeks-old Japanese Quails just after transportation. A significant (p<0.05) increase in all measured plasma parameters (except GGT) at 5 h transportation was observed. However, all of the plasma parameters have not shown a significant increase at 2 h transportation. This transportation duration might be the evidence of the time duration in still safe zone for Japanese Quails for that condition.
AtıfWoS1İncele