Türk Adalet Sembolü: Töreana Türk Adalet Düşüncesinde Töre Düzeni ve Sembolik Temsil

Bu çalışma, Türk töre sisteminin tarihsel ve normatif yapısından hareketle geliştirilen “Töreana” modelini hukuk teorisi, siyasal meşruiyet ve sembolik temsil bağlamında incelemektedir. Araştırmanın amacı, Türk adalet düşüncesinin dayandığı temel ilkeleri ortaya koymak ve bu düşünsel mirasın sembolik düzeyde nasıl temsil edilebileceğini değerlendirmektir. Çalışmada tarihsel inceleme, kavramsal analiz ve sembolik çözümleme yöntemleri birlikte kullanılmış; Orhun Yazıtları, Türk devlet geleneğine ilişkin kaynaklar ve töre literatürü karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, törenin yalnızca geleneksel davranış kuralları bütünü olmadığı; siyasal meşruiyetin, toplumsal düzenin ve normatif üstünlüğün temel unsurlarından biri olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Türk adalet anlayışının kişileştirilmiş kutsal figürlerden ziyade töre merkezli normatif düzen anlayışı üzerinden şekillendiği görülmüştür. Bu çerçevede geliştirilen Töreana modeli; açık göz, töre asası, boş terazi ve kurultay merkezli yapı gibi semboller aracılığıyla adalet, meşruiyet ve hukukun üstünlüğü ilkelerini görünür kılan analitik bir temsil olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Türk adalet düşüncesinin sembolik temsil kapasitesine dikkat çekmekte ve Töreana modelini bu düşünsel mirasın çağdaş bir sembolik hukuk modeli olarak önermektedir.