Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 4
• 3
• 3
• 2
• 1
• 1

Araştırmacılar(2)

• Kökel, Coşkun
• Tire, Olcay

• MakaleAçık Erişim2026/r/munzur/5971
  Dindarlık Eğilimi ve Aile İçi Şiddet Farkındalığı Arasındaki İlişkide Toplumsal Cinsiyet Algısının Aracılık Rolü

  Öztürk, Meral; Türk, Ahmet; Tire, Olcay

  Bu araştırma dindarlık eğilimi ve aile içi şiddet farkındalığı arasındaki ilişkide toplumsal cinsiyet algısının aracılık rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 18-70 yaş aralığında 463’ü (%68,9) kadın ve 209’u (%31,1) erkek olmak üzere 672 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması x̄=28,70±10,02’dir. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Dindarlık Eğilimi Ölçeği, Aile İçi Şiddet Farkındalığı Ölçeği ve Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi ile PROCESS Makro regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, katılımcıların olumlu bir toplumsal cinsiyet algısına, yüksek düzeyde dindarlık eğilimi ve aile içi şiddet farkındalığına sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Dindarlık eğilimi ile aile içi şiddet farkındalığı ve toplumsal cinsiyet algısı arasında pozitif yönlü, toplumsal cinsiyet algısı ile aile içi şiddet farkındalığı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aracılık analizi sonucunda dindarlık eğilimi ve aile içi şiddet farkındalığı arasındaki ilişkide toplumsal cinsiyet algısının kısmi aracılık etkisine sahip olduğu saptanmıştır.

  • 
  • 
  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/munzur/6390
  Evlilik tutumunun bir yordayıcısı olarak çocukluk çağı ruhsal travmaları

  Öztürk, Meral; Tire, Olcay

  Bu araştırmada çocukluk çağı ruhsal travmaları ile evlilik tutumu arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırma 18-35 yaş aralığında evli olmayan genç yetişkinlerle gerçekleştirilmiştir. Kolayda ve kartopu örneklemi tekniği kullanılarak internet yoluyla ulaşılabilen 645 kişi anketi doldurmuştur. Katılımcıların 481’i (%74,6) kadın,164 (%25,4) erkek olup yaş ortalamaları 24,15±7,22’dir. Araştırmada “kişisel bilgi formu”, “Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği” ve “İnönü Evlilik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordama gücünü analiz etmek için Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi’nden faydalanılmıştır. Bulgulara göre katılımcılar çocukluk çağı travmalarına maruz kalmış, en sık duygusal ihmal mağduru olmuşlardır. Katılımcılar genel olarak evliliğe yönelik olumlu tutuma sahiptir. Duygusal istismar, fiziksel istismar ve minimizasyon alt boyutları evlilik tutumu üzerinde anlamlı etkiye sahiptir. Duygusal istismar evlilik tutumunu negatif yönlü etkilerken, fiziksel istismar ve minimizasyon boyutları evlilik tutumunu pozitif yönde yordamaktadır.

  • 
  AtıfOpenAlex2

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/munzur/5737
  Examining the relationship between attitudes of ambivalent sexism and dating violence

  Yeşiltepe, Akgün; Tire, Olcay

  The aim of this study is to investigate the relationship between attitudes towards dating violence and conflicting sexist attitudes. This descriptive cross-sectional study was conducted using a total of 283 students at the Faculty of Letters of Munzur University in Türkiye between February and June 2021. The data were collected using a descriptive information form, the Ambivalent Sexism Inventory and the Dating Violence Questionnaire, and analyzed using Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests, Spearman’s correlation analysis and Bonferroni test. A statistically significant moderately positive relationship was found between the students’ attitudes of ambivalent sexism and dating violence. The students had a high level of ambivalent sexism and a low level of dating violence. In the study, it was determined that men (74.93±22.41) exhibit higher ambivalent sexism attitudes than women (60.14±22.02), and the mean dating violence rate of men (1.56±0.38) is higher than that of women (1.30±0.29). As a result of the analysis, it was determined that the hostile and protective sexist attitude, which is the sub-dimensions of ambivalent sexism, is higher in male students than in female students. Finally, it was found that those with high protective sexism attitudes have more dating violence attitudes than those with high hostile sexism attitudes. The findings reveal that the ambivalent sexist attitude supports dating violence.

  • 
  • 
  AtıfOpenAlex2

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/munzur/5736
  Sosyodemografik Değişkenler ve İş-Aile Yaşam Çatışmasının Akademisyenlerin İş Doyumuna Etkisi

  Tire, Olcay

  Akademisyenlerin, nitelikli bireyler yetiştirebilmeleri, araştırma ve bilgi üretme işlevlerini en verimli şekilde yerine getirebilmeleri için yaptıkları işten doyum almaları gerekmektedir. İş doyumu bazı sosyodemografik faktörlerden etkilenebilmektedir. Bununla birlikte iş ve aile yaşamı arasında meydana gelen çatışmanın iş doyumu üzerinde etkisi bulunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışma, iş-aile yaşam çatışması ve sosyodemografik değişkenlerin akademisyenlerin iş doyumuna etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel yaklaşımın benimsendiği bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 611 akademisyenin 273’ü (%44,7) erkek ve 338’i (%55,3) kadındır. 24 ile 65 yaş aralığındaki akademisyenlerin yaş ortalaması x̄=39,51±8,97’dir. Araştırma kapsamında akademisyenlerin sosyodemografik özellikleri hakkında bilgi sahibi olmak adına Kişisel Bilgi Formu, işten almış oldukları doyum düzeyini belirlemek için İş Tatmini Ölçeği ve iş-aile yaşam çatışması düzeylerini ortaya koymak için İş-Aile Yaşam Çatışması Ölçeği’nden oluşan ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırmanın verileri çevrimiçi anket tekniği kullanılarak toplanmıştır. Açıklayıcı analizlerde değişkenler arası ilişkilerin incelenmesinde korelasyon analizleri uygulanmıştır. Sosyodemografik değişkenler ve iş-aile yaşam çatışmasının akademisyenlerin iş doyumuna etkisinin incelenmesinde çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgulara göre akademisyenlerin iş doyumları yüksektir. Katılımcılar orta düzeyde iş ve aile arasındaki çatışma yaşamaktadır. Erkekler kadınlardan, yaşlılar gençlerden, çocuk sahibi olanlar olmayanlardan, unvanı yüksek olanların düşük olanlardan, gelir düzeyi yüksek olanların düşük olanlardan daha fazla iş doyumuna sahiptirler. İş-aile çatışması ve aile-iş çatışması az olanların iş doyumları da yüksektir.

  • 
  • 
  • 
  • 
  İncele
• MakaleYalnız künye2019/r/munzur/5202
  The lodge of sarı saltık centered ın the karaca vıllage of tunceli-hozat and analysıs of a document about the lodge

  Kökel, Coşkun

  Khalifas of Haji Bektash Veli has priority and important place in the history of AleviBektashi belief. Dervishes, who were trained by Haji Bektash Veli and sent to different points of Anatolia and Balkan geographies to establish faith-dede lodges in 13th century. They have been the principal carrier and representative in the development of AleviBektashi belief in Eurasia. Sarı Saltık is one of the most important dervishes trained by Haji Bektash Veli. Sarı Saltık has been the most important organizer of the thought of Haji Bektash Veli since 13th century especially in Rumelia. Sarı Saltık, who also has a faith-dede lodge with his name in Karaca village of Tunceli-Hozat, is one of the important leaders of Alevi-Bektashi faith not only in Balkans but also in Anatolia. The lodge of Sarı Saltık has an activity area centered in Karaca village of Tunceli-Hozat and spreading to Eastern and Central Anatolia regions. The lodge of Sarı Saltık has been one of the most dynamic faith center of Alevi belief throughout the history in Tunceli region. Members of the lodge of Sarı Saltık, who are from Karaca, have maintained their position that is not only limited with religious mission but also active in the social and political environment in Tunceli region throughout the history. In this study, religious and historical information about the lodge of Sarı Saltık will be analyzed through an archive document that was given to dede family menbers of the lodge of Sarı Saltık, who were the residents of Karaca village of Tunceli-Hozat, by Ottoman Empire in the beginnings of 20th century and that shows the authority of nakîbü’leşrâf qaymaqam.

  İncele
• MakaleYalnız künye2019/r/munzur/5042
  Sosyodemografik değişkenler ve namus adına kadına uygulanan şiddete yönelik tutum: üniversite gençliği üzerine bir araştırma

  Tire, Olcay; Ozturk, Meral

  Kadına yönelik şiddet, hem dünyanın hem de Türkiye’nin enönemli toplumsal sorunlarından biridir. Ataerkil kültürün birürünüolan kadına yönelik şiddetin sözde nedenlerinden birisi “namus”olgusudur. Namus kültürünün egemen olduğu toplumlarda kadınlarnamus adına sözel, psikolojik, cinsel ve fiziksel şiddete uğramakta hattanamus cinayetlerine kurban gitmektedirler. Namus adına kadınauygulanan şiddete yönelik tutumların sosyodemografik değişkenlerdenetkileneceği varsayımından hareketle bu araştırmanın amacı gelecektetoplumsal yapının belirleyicileri ve yön vericileri olacak olan üniversiteöğrencilerinin namus adına kadına uygulanan şiddete yöneliktutumlarının cinsiyet, okunulan alan, sınıf düzeyi, ailenin gelir düzeyi,gelinen bölge, anne-baba eğitim düzeyi gibi sosyo-demografik faktörleregöre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır.Araştırma Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nin farklı bölümlerindeokuyan tabakalı örnekleme ve kolayda örnekleme teknikleri ilebelirlenen 662 kişi ile yürütülmüştür. Araştırmada kişisel bilgi formuyanında Işık ve Sakallı-Uğurlu (2009) tarafından geliştirilen NamusAdına Kadına Uygulanan Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği (NKUŞTÖ)kullanılmıştır. Verilerin analizi ikili gruplar için bağımsız örnekleme ttesti, üç ve daha fazla gruplar için tek yönlü varyans analizi ileyapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre genel olarak öğrencilerin namusadına kadına uygulanan şiddeti onaylamadıkları ancak erkekler, sağlıkve fen bilimleri alanında okuyanlar, birinci ve ikinci sınıf öğrencileri ile annesi okur-yazar olmayan öğrenciler namus adına kadına uygulananşiddete daha olumlu bakmaktadır. Gelir düzeyi, gelinen bölge ve babaeğitim düzeyine göre gruplar arasında farklılık yoktur.

  • 
  • 
  • 
  AtıfOpenAlex2·TR Dizin3

  İncele
• MakaleYalnız künye2018/r/munzur/5295
  Afyonkarahisar (karahisar-ı sâhib)’da bir alevi-bektaşi inanç merkezi: merdan dede tekkesi

  Kökel, Coşkun

  Afyonkarahisar ve çevresi yüzlerce yılboyunca Alevi-Bektaşi inancının kurumsallaşıp temsil edildiği bir bölgedir. 13. yüzyıldan başlayarak yörede Alevi-Bektaşi inancı;dervişler, tekkeler ve inanç-dede ocaklarıüzerinden organize olmaya başlamıştır.Bölgenin farklı noktalarında Alevi-Bektaşiinançlı topluluklar yaşam merkezleri oluşturmuş, nüfussal zemine bağlı olarak AleviBektaşi inanç merkezleri de varlık göstermiştir.Afyonkarahisar bölgesinde yüzlerce yılboyunca varlığını koruyarak devam ettirenAlevi-Bektaşi inancı, tarihsel-gelenekselyapısını muhafaza etmiş ve Alevi-BektaKarahisar-ı sâhib sancağına adını verenmerkez kazanın Deper köyünde yer alanMerdan Dede Tekkesi de önemli bir AleviBektaşi inanç merkezi olup yüzlerce yıl boyunca Karahisar-ı sâhib sancağında inançsal bir merkez olarak varlık göstermiştir.Mevcut metinde özellikle yazılı kaynaklardaki veriler üzerinden Merdan Dede Tekkesi hakkında detaylı bilgiler analiz edilmiştir.

  İncele
• MakaleYalnız künye2017/r/munzur/5429
  Women's Powerty in Turkey in terms of Gender Rolles

  Tire, Olcay

  Toplum, cinsiyetlerinden ötürü kadın ve erkeğe ayrı ayrı muamelelerde bulunur; onlara farklı özellikler, davranışlar, görevler, duygular yükler. Ataerkil toplumsal ilişkiler zemininden yükselen bu ayrım, her toplumda rol farklılaşmalarına ve cinsiyete dayalı eşitsizliklere yol açmıştır ve de açmaktadır. Bu rol farklılaşmaları, toplumda kadınların değersiz görülen ev ve bakım işlerinden (çocuk-yaşlı-hasta bakımı) sorumlu tutulmalarına, dolayısıyla kadınların toplumda pasif bir konumda olmalarına neden olmaktadır. Buna karşın erkeklerse çok daha etkin pozisyonları ellerinde tutmaktadırlar. Kadınlara biçilen bu geleneksel roller, bir yandan onların toplumsal hiyerarşideki derecesini alçaltırken diğer yandan erkelere göre daha kolay ve derinden yoksullaşmalarına neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı da kadın cinsi üzerinden toplumsal cinsiyet ve yoksulluğun neden sonuç ilişkilerini açıklayıp kadının ücretsiz olarak gerçekleştirdiği bakım emeğindeki sömürüyü ortaya koymaktır.

  AtıfTR Dizin2

  İncele