Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Topal, E.Işıl Arslan(4)
- Topal, Murat(4)
- Öbek, Erdal(4)
- Karatay, Gülnaz(3)
- Gürarslan Baş, Nazan(2)
- Akkus, Yeliz(1)
- Aksoy Derya, Yeşim(1)
- Akyüz, Mahıde Demıreloz(1)
- Arıkan, Duygu(1)
- Baransel, Esra Sabancı(1)
- Barut, Sümeyye(1)
- Baş, Kazım(1)
- Can, Aylin(1)
- Can, Ümit(1)
- Dikici, Abdullah(1)
- Dincer, Erhan(1)
- Dokuzcan, Deniz Aslı(1)
- Işık, Erdem(1)
- Karadağ, Ezgi(1)
- Karadağ, Gülendam(1)
- Kutlu, Banu(1)
- Küçükuğurlu, Murat(1)
- Oltuluoğlu, Hatice(1)
- Ozturk, Aygul(1)
- Patır, Bahri(1)
- Sandıkçı, Muhammed Bahadır(1)
- Sağlam, Aliye Gülmez(1)
- Sağlam, Mehmet Nedim(1)
- Sur, Haydar(1)
- Süer, Ceren Sel(1)
- Tanyol, Mehtap(1)
- Tatar, Sule(1)
- Tevkur, Servet(1)
- Toraman, Zülal Aşçı(1)
- Turfan, Esin Ceber(1)
- Ulucan, Mihriban(1)
- Utku, Anıl(1)
- Yeşiltepe, Akgün(1)
- Zengin, Ersoy(1)
- Çalıcıoglu, Mehmet(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024Potential Human Health Risk from Toxic/Carcinogenic Arsenic in Ripe and Unripe Tomatoes Grown in Wastewater Exposed Zone
Topal, Murat; Topal, E.Işıl Arslan; Öbek, Erdal
The aim of the present study was to investigate the potential risk to human health from toxic/carcinogenic arsenic in ripe (RiTo) and unripe tomatoes (UnRiTo) grown in the municipal wastewater treatment plant effluents exposure zone. The arsenic concen-trations were determined in each tissue of RiTo and UnRiTo tomatoes. Arsenic values in tomatoes were root>leaf>unripe tomato>ripe tomato>stem. The maximum ED (exposure dose) value in RiTos was 1.21E-02 mg.kg-1.day-1 for child, minimum ED value was 4.80E-03 mg.kg-1.day-1 for male. The ED value was calculated as 5.44E-03 mg.kg-1.day-1 for female. The maximum ED value in UnRiTo was 2.12E-02 mg.kg-1.day-1 for child, min ED value was 8.39-03 mg.kg-1.day-1 for male. ED value was calculated as 9.51E-03 mg.kg-1.day-1 for female. EDs in RiTo and UnRiTo were child>female>male. When the HQs (hazard quotient) in RiTo and UnRiTo compared, HQ values in UnRiTo were higher. All of the HQ values were higher than 1. As a re-sult, results of tomatoes analysis show that there was non-carcinogenic and carcino-genic health risks.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2023Toxic Elements from Critical Raw Materials Group in Ripe and Unripe Tomatoes in A Contaminated Area: Accumulation and Potential Health Risk Assessment
Topal, Murat; Topal, E.Işıl Arslan; Öbek, Erdal
Accumulation and health risk assessment of cobalt (Co), antimony (Sb), vanadium (V), and lanthanum (La) in tomatoes growing in an area contaminated with municipal wastewater were investigated. For this aim, tomatoe samples were taken and sepertaed into root, stem and leaf parts. Co, Sb, V and La concentrations were detected in plant organs. The arrangement of the elements in the root, stem, and leaf of ripe and unripe tomatoes was V>Co>La>Sb. According to total element values in the ripe and unripe tomatoes; the highest values were 23±1.1 mg/kg and 35±1.7 mg/kg for V, respectively. Co, Sb, V, and La values accumulated by ripe and unripe tomatoes were determined as 24.65 and 25.6 times for Co, 1.8 and 2.7 times for Sb, 46 and 70 times for V and 4.4 and 6.15 times for La, respectively when compared with control. Total Co, Sb, V, and La were male
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Göçmenlere ve Sığınmacılara HIV Enfeksiyonunu Önlemeye Yönelik Yapılan Müdahaleler: Sistematik Derleme
Akyüz, Mahıde Demıreloz; Turfan, Esin Ceber; Ulucan, Mihriban
Bu sistematik derlemenin amacı göçmenlere ve sığınmacılara HIV enfeksiyonunu önlemeye yönelik yapılan müdahalelerin sistematik bir şekilde incelenmesidir. Literatür taraması “PubMed, Scopus, Science Direct ve Google Scholar” veri tabanlarında, “migrant, refugees, reproduc- tive health, HIV, AIDS ve randomized control trial” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır. Bu sistematik derlemeye sırasıyla ABD (2), Tacikistan (1), Çin (1) ve İngiltere (1) olmak üzere toplam 5 çalışma dahil edilmiştir. 4 çalışmanın randomize kontrollü olduğu, 1 çalışmanın ise yarı deneysel çalışma olduğu belirlenmiştir.Bu sistematik derlemenin sonucuna göre göçmen ve sığınmacılara HIV enfeksiyonunu önlemeye yönelik yapılan müdahalelerin HIV ve diğer CYBE hakkında bilgi, HIV testi yaptırma oranı, kontraseptif yöntemler hakkında bilgi, kondom kullanma oranlarını arttırdığı saptanmıştır. Bu nedenle göçmenlerde HIV enfeksiyonun farkındalığını arttırmak, HIV hakkında bilgi düzeylerini yükseltmek, HIV testi yaptırma oranlarını yükseltmek için yapılacak müdahaleler önem taşımaktadır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Impact of COVID-19 health crisis on health systems of countries; an evaluation with the dimension of global health systems
Sur, Haydar; Baş, Kazım
The countries' unpreparedness in managing the COVID-19 epidemic and the inadequacies of the global health system have turned the outbreak into a worldwide health crisis. In this study, the impact of the COVID-19 health crisis on the health systems of countries was evaluated based on the literature in terms of global health systems. Unlike other epidemics, the coronavirus has spread rapidly in all countries, regardless of income. The United Nations and the World Health Organization (WHO) stated that a joint approach is necessary for supporting global solidarity policies so that the COVID-19 process due to social, economic, and health inequalities between countries does not get worse. However, it has been seen that the disagreements between some powerful countries that are influential in global politics negatively affect the global health system and epidemic management. With the onset of the COVID-19 epidemic, some countries brought the "my nation first" approach to the fore, undermining the fair implementation of global health policies. The member countries of the World Trade Organization have also violated the trade agreements made and imposed export restrictions on the products necessary for the fight against the epidemic. It has also been reported that high-income countries disregarded public health and human rights approaches during the epidemic and reached COVID-19 vaccines proportional to their purchasing power. It has been observed that the epidemic cannot be managed effectively at the global level, although the global health system is more needed throughout the world during the pandemic process. It was emphasized that redesign is necessary for effective governance of the global health system.
AtıfOpenAlex5TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2023Determination and monitoring of tetracycline and degradation products in livestock slaughterhouse wastewater treatment plant effluent
Topal, Murat; Topal, E.Işıl Arslan; Öbek, Erdal
Aim of our study was the determination and monitoring of tetracycline (TC) and degradation products (DEP) in livestock slaughterhouse wastewater treatment plant (SWWTP) effluent. For this purpose, TC and DEP values in SWWTP were investigated. The concentrations of TC and DEP were monitored for 12 months. TC, 4-epitetracycline (ETC), 4-epianhydrotetracycline (EATC), anhydrotetracycline (ATC), and physicochemical parameters of pH, suspended solids (SS), BOD5, COD, and TP were calculated. The maximum TC concentration was determined as 1.68±0.08 µg/L in March and the minimum TC was 1.08±0.05 µg/L in January. The maximum ETC was 2.93±0.14 µg/L in March and April. The minimum ETC was 1.98±0.1 µg/L in January. EATC was 10.82±0.5 µg/L in September, and minimum EATC value was determined as 9.14±0.4 µg/L in March. The maximum ATC value was 8.62±0.4 µg/L in June and the lowest ATC value was 6.61±0.3 µg/L in September. Concentrations of TC and DEP detected in SWWTP effluent were listed in descending order as EATC> ATC> ETC> TC.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2023Ziraat Odasına Bağlı Çiftçilerin Karşılaştıkları Tehlike ve Risklerin Sağlık Algısına Etkisi
Dokuzcan, Deniz Aslı; Yeşiltepe, Akgün; Karadağ, Gülendam; Ozturk, Aygul
Bu araştırma, ziraat odasına bağlı çiftçilerin karşılaştıkları tehlike ve risklerin sağlık algısına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan araştırmanın örneklemini Güneydoğu Anadolu bölgesinde bir ilin ziraat odasına bağlı 366 çiftçi oluşturmuştur. Veriler tanımlayıcı form ve sağlık algısı ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Student t testi, One Way ANOVA, Pearson korelasyon, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Post-hoc testlerden Bonferroni ve Tamhane analizi yapılmıştır. Sağlık Algısı ölçeğinin ortalaması 49.68±7.14’dir. Çiftçilerin; yaşı, eğitim durumu, sosyal güvencesi, yaşanılan yer, aile tipi, sağlığı düşünme durumu, ilaç kullanımı ile sağlık algısı ölçeği arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Sosyo-demografik değişkenler, çiftçilerin sağlık algısından elde ettiği puanlarında meydana gelen değişikliğin %34’ünü açıklamaktadır (R²=0.343). Ayrıca; 10 kg üstü ağırlık taşıma ve kaldırma, tarımsal ilaç ve toza maruziyet, çalışırken dikkat kaybı, kişisel koruyucu donanım kullanımı, iş sağlığı güvenliği eğitimi alma ve iş kazası geçirme göre sağlık algıları farklılaşmaktadır (p<0.05). Çiftçilerin, sağlık algısı düzeyi orta düzeydedir. Çiftçilerin sağlık algılarını artırmak için toplumsal temelli farkındalık çalışmaları yapılmalıdır.
AtıfOpenAlex3TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2022Tunceli İli Munzur ve Pülümür Çayı Kent Plajlarının Mikrobiyolojik Kalitesinin Değerlendirilmesi ve Halk Sağlığı Riskleri
Kutlu, Banu; Çetindağ, Serdar
Tunceli ili Munzur ve Pülümür çayı üzerindeki plajlarının 2019 yılı yaz sezonu boyunca çay suların numunelerinin mikrobiyolojik analiz sonuçları fekal indikakatör bakteri açısından uygunluğu değerlendirilmesi ve bu plajların yüzme suyu kalitesinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma 2019 yılında Haziran- Eylül ayları arasında Tunceli ili Pülümür ve Munzur Çayları üzerinde 10 numune alma noktasından numunelerinin mikrobiyolojik sonuçları dâhil edilerek veriler yüzme suyu kalitesi yönetmeliğine göre değerlendirilmiştir. Fekal streptokok, toplam koliform, fekal koliform bakteri analize göre en yüksek Ağustos ayı, en düşük ise Mayıs, Temmuz ayında tespit edilmiştir. Pülümür ve Munzur Çayı üzerindeki plajlardan alınan tüm numune noktalarındaki yüzme suyu kalite sınıfının B sınıfı olduğu belirlenmiştir. İlk defa iç sularda uygulanan yüzme suyu ilgili yönetmenliğim zorunlu değeri aşan veri olmadığı tespit edilmiştir. Esinti, Halbori, Kavacık, Kutu deresi, Anahita plajları yüzme için en tüm zamanlarda elverişli yüzme alanlarıdır. Elde edilen sonuçlara göre Tunceli kent plajları mikrobiyal parametreler açısından kirli olmadığı belirlenmiştir. Fakat bu çalışmada Munzur Çayı ve Pülümür çayı havzasındaki mikrobiyal yükü azaltmak için uygun yöntemler kullanılarak düzenli izleme ve değerlendirme yapılması önerilmektedir.
- MakaleAçık Erişim2022Working environment-related leisure time satisfaction levels and health\rbehaviors of university office workers and ergonomic solutions
Önen, Cihan; Sandıkçı, Muhammed Bahadır; Dincer, Erhan
The present study aims to investigate the health behaviors of university office workers related to the working environment, compare them with leisure time satisfaction, and\rsuggest ergonomic solutions. Office workers at Bitlis Eren University and Munzur University, which are situated in the eastern part of Turkey, constituted the population\rof this study. The sample size was 196 based on the formula [n = (N*t2*p*q)/d2*(N-1)+t2*p*q)], which was applied when the number of people in the population was\rknown. The required sample size was determined based on the estimation of a proportion of 0.5 in a finite population of 401, with a 95% confidence interval of ± 0.05 using\rsimple random sampling. The data of Questionnaire and Leisure Satisfaction Scale (LSS) were collected from 178 participants by a face-to-face interview voluntarily. The\rfindings obtained in this study showed that nearly half of the participants did not sufficiently support their wrists and backs and did not adjust their working posture or the\rscreen inclination and brightness. The mean score of leisure time satisfaction was higher for those who worked in places with ideal physical conditions, including heat and\rsound insulation and in places with good psychological conditions without stress and work overload. The leisure time satisfaction score was significantly higher among\rthose who engaged in leisure time activities, such as recreational activities reading books, and physical activity. It was observed that employees in offices with improved\rnoise, heat, workload and stress had better satisfaction levels in leisure time. One cannot separate leisure activities from workplace activities and both should be conducted\rin harmony. As an ergonomic solution, the worktable and tools should be comfortable and designed in a way that does not require the back muscles to be strained.
- MakaleAçık Erişim2022Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model
Utku, Anıl; Can, Ümit
Covid-19 pandemisi, insanlığın son zamanlarda karşılaştığı en büyük zorluklardan biridir. Henüz tedavi edici bir ilaç geliştirilemediği için tüm dünyayı sosyal ve ekonomik anlamda olumsuz etkilemektedir. Covid-19’un etkilerini ve vücutta bıraktığı hasarı en aza indirmek için farklı aşı çalışmaları yapılmıştır. Dünya genelinde insanlar aşılanarak salgının seyri kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. Bu noktada kullanılacak günlük aşı miktarının belirlenmesi, ihtiyaç duyulacak aşı ve enjektör gibi malzemelerin miktarına ve bunlarla beraber sağlık hizmetlerinin planlanmasına kadar önemli birçok alanda belirleyici olacaktır. Bununla birlikte birçok araştırmacı, virüs yayılım modeli oluşturmak ve Covid-19'un gidişatını tahmin etmek için farklı tahmin yöntemleri önermiştir. Bunlar arasında yapay zekâya dayalı yöntemler en ilgi çekici ve yaygın olarak kullanılan yöntemlerdir. Bu çalışmada, dünyada en yüksek aşılama oranına sahip ilk 20 ülke için günlük yapılan aşı sayılarının tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla DT, kNN, LR, RF, SVM, MLP, CNN, RNN ve geliştirilen LSTM tabanlı derin öğrenme modelinin karşılaştırmalı bir analizi sunulmuştur. Uygulanan modeller için RMSE, MAE ve R2 metriklerine göre elde edilen deneysel sonuçlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Deneysel sonuçlar, geliştirilen LSTM tabanlı modelin uygulanan ülkelerin tamamına yakınında 0.90’ın üzerinde R2 değerine sahip olduğunu göstermiştir
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2022Do healthy lifestyle behaviors affect COVID-19 vaccination attitudes in Generation Z?
Barut, Sümeyye; Baransel, Esra Sabancı; Can, Aylin
This study was carried out to determine the effects of healthy lifestyle behaviors on the COVID-19 vaccine attitude in the Z generation. The descriptive cross-sectional\rstudy was conducted in Turkey using web-based questionnaires, and 510 participants (348 women, 162 men, age 15-24) in the Z generation. The data were collected\rby using Personal Information Form and Health Lifestyle Behaviors Scale-II (HLBS-II). It was determined that 89.4% of the female participants and 85.8% of the male\rparticipants, who participated in the study, had the COVID-19 vaccine. It was determined that 84.2% of the women who had the COVID-19 vaccine received the second\rdose, while 76.3% of the men had the second dose. It was determined that the mean scores of women and men who had COVID-19 vaccine, found the COVID-19 vaccines\rsafe, and believed that it was more beneficial than harm, had higher mean scores from HLBS-II and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05).\rAs a result of this study, it was determined that the healthy lifestyle behavior levels of the Z generation have an effective role on the COVID-19 vaccine attitudes during\rthe COVID-19 pandemic process.
AtıfOpenAlex7TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2021Türkiye'de Kentsel Bir Atıksu Arıtma Tesisinde SARS-CoV-2 ve Gastrointestinal Patojenlerin Araştırılması
Topal, Murat; Topal, E.Işıl Arslan; Toraman, Zülal Aşçı; Süer, Ceren Sel; Öbek, Erdal
Bu çalışmada, Elazığ'da (Türkiye) bir kentsel atıksu arıtma tesisinde (AAT) SARS-CoV-2 ve gastrointestinal patojenler araştırılmıştır. Gastrointestinal patojen analizleri AAT giriş ve çıkış sularında, SARS-CoV-2 analizleri ise arıtma tesisinin farklı ünitelerinde yapılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre AAT’nin girişinde gastrointestinal patojenler (bakteriyel, viral, EPA ve dışkı parazitleri) tespit edilmiştir. AAT'nin atıksularında enterohemorragik / verotoksin üreten Esherichia coli, gastroenterite neden olan tüm viral ajanlar (sapovirüsler (Sapo) hariç), insan parekovirüs (HPeV) ve EPA'dan adenovirüsler ve dışkı parazitlerinden Giardia lamblia tespit edilmiştir. AAT çıkışında gastroenterite neden olan bakteriyel ajanlar, viral ajanlar, EPA ve dışkı parazitleri incelendiğinde 7'de sadece 1, 6'da 4, 3'te 2 ve 3'te 1 ajan pozitif (+) olarak tespit edilmiştir. Atık su arıtma tesisinin her bir ünitesinden alınan numunelerde SARS-CoV-2 tespit edilememiştir. Sonuç olarak, araştırma bulgularına göre, atık su arıtma tesisi atık sularında patojenlerle karşılaşıldığından, çevre ve insan sağlığını korumak için arıtma tesislerinde dezenfeksiyon sistemine sahip olmak ve patojenleri ve SARS-CoV-2'yi sürekli izlemek gerekmektedir.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2020Kızıltepe İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin KOİ, BOİ₅ ve AKMYönünden İşletme Verimliliğinin Değerlendirilmesi
Tatar, Sule; Sağlam, Mehmet Nedim
Son yıllarda kentleşme oranının artmasıyla evsel nitelikli atıksular, çevre kirliliğinin ortaya çıkmasında rol oynayan önemli sebeplerden biri haline gelmiştir. Kentsel atıksu arıtma tesisleri bu kirliliği engellemek için yapılmış olan, evsel nitelikli atıksularınaktarılacağı alıcı ortama varmadan önce zararlı etkilerini engelleyen veya olabilecek en düşük seviyeye indiren tesislerdir. Buçalışmada Kızıltepe Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nde 8 ay boyunca günlük tesis giriş ve çıkışından alınan 24 saatlik kompozitnumuneler ile KOİ, BOİ5 ve AKM parametreleri analiz edilmiş ve tesis verimliliği gözlemlenmiştir. Buna göre tesis; %93 KOİ, %93BOİ5 ve %94 AKM giderimi ile çalışmaktadır. Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kontrolündeki Kızıltepe İleriBiyolojik Atıksu Arıtma Tesisi, Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği deşarj limitlerine göre değerlendirilmiştir.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2020Elektrokoagülasyon Prosesi Kullanılarak Mezbaha Atıksularının Arıtımı Üzerine Ortam Parametrelerinin Etkisi
Tanyol, Mehtap; Tevkur, Servet
Mevcut çalışmada, mezbaha atıksuyunun arıtımı üzerine elektrokoagülasyon prosesinin etkinliği kesikli bir reaktörkullanılarak araştırılmıştır. Akım yoğunluğu (5-20 mA m-2), başlangıç pH’ı (3-10) ve elektrotlar arası mesafe (4-16 mm) gibiçeşitli parametrelerin etkisi optimum elektrokoagülasyon koşulunu belirlemek için incelenmiştir. Paralel bağlanmışmonopolar demir elektrotlar tüm deneyler için kullanılmıştır. Deneylerin performansı temel olarak kimyasal oksijen ihtiyacı(KOİ) giderimi kullanılarak değerlendirilmiştir. 15 mA m-2akım yoğunluğu, doğal pH (7.47) ve 16 mm elektrotlar arasımesafe optimum koşullar olarak seçilmiştir. Bu koşullar altında %90.63’lük KOİ giderim verimi elde edilmiştir. Sisteminişletme maliyeti, enerji ve elektrot tüketimi dikkate alınarak hesaplanmış ve 9.15 TL kg-1 KOİ-1 olarak bulunmuştur.
- MakaleAçık Erişim20181965 Erzurum (Tekman, Cat, Ilıca, Hınıs) Measles Outbreak
Zengin, Ersoy; Küçükuğurlu, Murat
Studies on epidemic diseases in Turkey's recent history show that measles and the damage done by this disease are not adequately covered. As can be seen in the example of Erzurum, the disease, which caused massive child deaths in the late Ottoman period, did not come to an end in the first years of the Republic, but as late as 1965, especially in the southern provinces of Erzurum, hundreds of children had died. In February and March 1965, measles outbreaks in Erzurum's Tekman, Çat, Hınıs and Ilıca districts resulted in the deaths of hundreds of children in a short time. There was a violent winter in Erzurum that year; roads were closed due to snow and food and medicare aid was not available for weeks. At the time of this catastrophe, the reasons for measles disease and the remedies for the disease were discussed in national and local newspapers. There were discussions on various administrative and social issues such as malnutrition, which is called "hidden hunger", lack of health services, lack of child care knowledge, bureaucratic insensitivity, lack of transportation and communication possibilities. When studies on infectious and epidemic diseases are examined; the devastation caused by the measles disease in the Turkish society has not been adequately addressed. In this article; how the 1965 measles outbreak, which resulted in death of nearly 300 children, occurred, the helping efforts, the causes of death, and the impact on the society will be investigated.
- MakaleAçık Erişim2018Bir Kamu Üniversitesi Çalışanlarında Aktif ve Pasif Sigara İçicilik Durumu, Bağımlılık Düzeyi ve Değişimin Aşamaları
Karatay, Gülnaz; Gürarslan Baş, Nazan
Amaç: Bu çalışmanın amacı bir kamu üniversitesinde çalışanların aktif ve pasif sigara içicilik durumunu,bağımlılık düzeyini ve içinde bulunduğu değişimin aşamasını değerlendirmektir. Yöntem: Tanımlayıcı türdenyapılan bu çalışmanın evrenini 2015-2016 öğretim yılında Türkiye’nin doğusunda bir üniversitede görev yapanakademik, idari ve diğer personeller oluşturdu. Evrenin tamamı örneklem kapsamına alınmış olup, 230 (evrenin%57.5’i) çalışandan elde edilen veriler değerlendirmeye alındı. Araştırmanın verileri “Üniversite ÇalışanlarındaSigara Bağımlılığı Soru Formu”, “Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi” ve sigara için uyarlanmış “DeğişimAşamaları Testi ” kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler, bilgisayar destekli SPSS 18.0 programında sayı,yüzdelikler ve önemlilik testi olarak da ki-kare kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin%16.5’i ara sıra, %30.4 ünün düzenli olarak sigara içtiğini, %10.4’ü ev ortamında, %23.9’u ise iş yerinde pasifsigara dumanına maruz kaldığını ifade etti. Kadınlarda ve akademisyenlerde sigara içme oranları daha fazla iken,diğer çalışanların pasif sigara dumanına daha fazla maruz kaldığı görüldü (p<.05). Katılımcıların %37.6’sındaorta düzeyde, %16.8’inde ise ileri düzeyde nikotin bağımlılığı olduğu ve %42.4’ünün sigara bırakma ile ilgili niyetöncesi aşamada ve %32.7’sinin niyet aşamasında olduğu saptandı. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen bulgulara göreüniversite çalışanlarının yarıya yakını aktif sigara içicisi olup, yaklaşık her beş çalışandan birinin pasif sigaradumanına maruz kaldığı, kadınlarda ve akademisyenlerde sigara bağımlılığının daha fazla olduğu görüldü.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2016Genital Health Status among Female Students Staying in a Dormitory of Students Loans and Dormitories Institution and Affecting Factors
Arıkan, Duygu; Karatay, Gülnaz; Gürarslan Baş, Nazan
Aim: The aim of the study was to assess the genitalhealth status among female students staying in adormitory of Students Loans and DormitoriesInstitution and affecting factors.Method: This descriptive study was conducted in adormitory of Students Loans and DormitoriesInstitution with the participation of 465 femalestudents on June 20-25, 2015. The research datawere collected through face-to-face interviews usinga Questionnaire on Genital Health Status amongFemale Students and Affecting Factors. These datawere analysed using numbers, percentages and chisquare significance tests in SPSS software.Findings: The mean age of the students was21.42±1.74. According to their statements, of therespondents, 60,6 % was taking a bath three timesa week, 41,2% was changing their underwear threetimes a week, 18,7 % wasn't taking bath duringmenstruation and 47,5% was using daily pads. Itwas seen that 72,7% of the students wasn'twashing their hands before going to the toilet and38,5% of them wasn't cleaning their genital areaproperly. The students reported that they hadburning sensation and pain during urination (69,7%), itchy, white, cottage cheese-like vaginaldischarge (72,9 %) and yellow or green colored,foul-smelling discharge (20,9 %) during the last oneyear period. The majority of the students havingvaginal discharge stated that they have not seen aphysician.Conclusion: It was found that the female studentsstaying in the dormitory experienced some problemsregarding genital health and hygiene
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2015Yemekhaneler ve kantinlerde iç hava kalitesi ile ilgili ölçüm sonuçları ve analizi -Tunceli Üniversitesi örneği
Işık, Erdem; Çibuk, Serkan
İç hava kalitesi günümüzde insanların sağlığı ile çalışma performansı açısından doğrudan ilişkili olduğu için önem kazanmaya başlamıştır. İç hava kalitesi genellikle kapalı mahallerde yaşayan insanlar için önem arz etmektedir. Özellikle üniversitelerin yemekhaneleri ve kantinlerinde öğrencilerin sağlıkları ve öğrenme performansları üzerinde iç hava kalitesinin önemli ve olumlu etkileri vardır. Bu çalışmanın temel amacı, ülkemiz için henüz yeni ve önemi gittikçe artmakta olan iç hava kalitesinin öncelikle yüksek öğretim kurumlarında incelemesini yaparak, konunun önemini ve durumunu tartışmaya açmaktır
AtıfTR Dizin4İncele - MakaleYalnız künye2012Assessment of health status management in women with gestational diabetes
Aksoy Derya, Yeşim; Karadağ, Ezgi; Oltuluoğlu, Hatice
Objective: The aim of the study is to assess the health management in women with gestational diyabetes mellitus. Method: Designed as descriptive and crosssectional, the study was performed in the pregnancy clinic of a university hospital between 1st January and 31st August 2010. All patients applying to the clinic during the study with gestational diyabetes via oral glucose tolerance testing (n=149) constituted the universe of the study. Not using insulin, pregnant were included in the study that participating in the educational program at least for two months between the weeks 24 and 38 during their pregnancies. Totally 120 individuals were recruited, 60 as insulin-diet-exercise health management program, and 60 in only diet-exercise health management program. Findings: The mean age of the women were 32,8±5,1 and 47,5% were primary school graduates. Of the women, 80.8% were housewives. It was determined that the mean HbA1c (p=0,016) and postprandial blood glucose levels (p=0,034) of women in insulin-diet-exercise health management program were statistically and significantly lower and controlled than those in onlydiet-exercise health management program. The mean fasting blood glucose level was lower in those using insulin, but this score was statistically insignificant (p=0,131). The comparison of the two groups revealed that the rate of compliance with the diet (p=0,003) and exercise (p=0.269) programs prescribed was lower in those using insulin. Conclusion: Forming life style changes by involving women into health management programs effectively plays a key role in decreasing the negative effects of gestational diyabetes mellitus to the lowest levels for both the mothers and the newborns.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2011Hayvancılıkla uğraşan bireylerin bruselloza ilişkin bilgi ve uygulamaları
Sağlam, Aliye Gülmez; Akkus, Yeliz; Karatay, Gülnaz
AMAÇ: Bu çalıșma Kars IV No’lu Sağlık Ocağı bölgesinde yașayan ve hayvancılıkla uğrașan bireylerin bruselloza ilișkin bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıștır. YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki bu çalıșmada Mayıs-Haziran 2010 tarihleri arasında 97 katılımcı yer aldı. Araștırmanın verileri yapılandırılmıș soru formu kullanılarak yüz yüze görüșme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 11,5 istatistik programı kullanıldı. BULGULAR: Çalıșmaya katılan bireylerin incelenmesinde; %84’ünün çiğ sütten beyaz peynir yaptığı, %19’unun peyniri taze olarak tükettiği, %66’sının tereyağını çiğ kaymaktan yaptığı, %66’sının bruselloz hastalığını duyduğu, %35’inin hayvanında yavru atma, %32’sinde ise ölü doğum olduğu ve %4 katılımcının daha önce bruselloz hakkında bilgi aldığı belirlendi. SONUÇ: Bruselloz, Kars’ta hayvancılıkla uğrașanlar arasında iyi bilinen bir hastalık değildir. Brusellozun eradikasyonu için özellikle hastalığın yayılımı ve önlenmesi ile ilgili eğitimlerin yaygınlaștırılması gereklidir.
AtıfTR Dizin6İncele - MakaleYalnız künye2010Scopus SJRQ3Elazığ’da satılan kremalı pastalarda E. coli O157:H7’nin varlığı
Patır, Bahri; İlhak, O. İrfan; Dikici, Abdullah; Öksüztepe, Gülsüm; Çalıcıoglu, Mehmet
Bu araştırma, Elazığ’da tüketime sunulan kremalı (sade, kakaolu, meyveli) pastalarda Escherichia coli O157:H7’nin mevcudiyetini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırmada 100 adedi sade kremalı, 50 adedi kakao kremalı ve 50 adedi de meyve kremalı olmak üzere toplam 200 kremalı pasta örneği incelendi. Örneklerin zenginleştirme işlemini takiben CT-SMAC besi yerine yapılan ekim sonucunda; 65 sade kremalı örnekten 138; 8 kakao kremalı örnekten 25; 19 meyve kremalı örnekten 45 adet olmak üzere toplam 208 adet tipik koloniden (renksiz-şeffaf) izolasyon yapıldı. Seçilen bu izolatlara E. coli O157:H7 serotipinin teşhisi için metot kısmında verilen ileriki işlem basamakları uygulandı. Ancak tipik E. coli O157:H7 özelliği gösteren suş tespit edilemediği için, izolatlara H7 tayin işlemleri yapılmadı. İncelenen kremalı (sade, kakaolu, meyveli) yaş pasta örneklerinin hiçbirinde E. coli O157:H7 tespit edilemedi. Bu yönüyle, halk sağlığı açısından sevindirici bir durum olmakla birlikte, bu tür ürünlerin çoğu zaman diğer patojen bakterileri de barındırdığı bilinmektedir. Halk sağlığı açısından potansiyel risk durumunun ortadan kaldırılması ve halkımıza sağlıklı pastacılık ürünlerinin sunulması, ancak bu tür ürünlerin hazırlanmasında kesinlikle hijyenik şartlara uyulmasıyla mümkün olabilecektir..
AtıfTR Dizin2İncele