Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Alataş, Mevlüt(34)
- Serdar, Osman(33)
- Utku, Anıl(21)
- Batan, Nevzat(20)
- Dal, Murat(19)
- Kutlu, Banu(19)
- Paksoy, Mehmet Yavuz(17)
- Benzer, Fulya(15)
- Ezer, Tülay(15)
- Altı, Aziz(14)
- Dal, Nursel Alp(14)
- Karatay, Gülnaz(14)
- Kutluyer Kocabaş, Filiz(14)
- İlhan, Aziz(14)
- Aydin, Rahmi(13)
- Yüksel, Fahrettın(13)
- Zengin, Ersoy(13)
- Aksu, Önder(12)
- Aslan, Alper(12)
- Gürarslan Baş, Nazan(12)
- Ozcan, Ebru Ifakat(12)
- Cuşa, Hasan(11)
- Demirol, Ferhat(11)
- Etli, Serkan(11)
- Gökcan, Özkan(11)
- Kocabaş, Mehmet(11)
- Sarı, Sacit(11)
- Sertel, Savaş(11)
- Yucesan, Melih(11)
- Erata, Hüseyin(10)
- Işık, Erdem(10)
- Kahraman, Gökhan(10)
- Kuzgun, Nermin Karaton(10)
- Topal, Murat(10)
- Şentürk, Gamze(10)
- Acun, Serdar(9)
- Akgül, Melek(9)
- Danabaş, Durali(9)
- Erguven, Gokhan Onder(9)
- Koç, Ali(9)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024Hangisi Daha Zorlayıcı? HIV ile Yaşamak Mı Yoksa İnsan Hakları İhlalleri Mi? HIV ile Yaşayan Kişilerin Maruz Bırakıldıkları İnsan Hakları İhlallerine Sosyal Hizmet Perspektifiyle Bir Bakış
Buz, Sema; Akbaş, Avşin
HIV, ürettiği damgalama, ayrımcılık ve insan hakları ihlalleriyle sadece viral bir enfeksiyon olmadığını aynı zamanda biyopsikososyal bir sağlık problemi olduğunu ortaya çıktığı günden bu yana yaklaşık 40 yıl içerisinde bizlere göstermiştir. HIV ile yaşayan kişiler bir yandan tıbbi tedaviyle uğraşırken diğer yandan HIV tanısının neden olduğu insan hakları ihlalleri, ayrımcılık ve damgalanma ile mücadele etmek durumunda kalmaktadır ve bu nedenle daha zorlu bir süreci deneyimlemektedir. Çalışmada Türkiye’de yayınlanmış olan HIV/AIDS alanına ilişkin insan hakları ihlalleri raporları üzerinden sosyal hizmet perspektifi ile bir değerlendirme yapmak ve insan hakları ihlallerine karşı çözüm yolları geliştirebilmek amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi metodu kullanılarak Türkiye’de HIV ile yaşayan kişiler tarafından kurulan ilk dernek olan Pozitif Yaşam Derneği’nin yayınlamış olduğu on dokuz rapor değerlendirilmiştir. Raporlardan insan hakları ihlallerinin sırasıyla en çok sağlık kuruluşları, işyerleri, kamu kurum ve kuruluşları, aile/sosyal çevre ve medyada gerçekleştiği ve çoklu insan hakları ihlallerinin yaşandığı ve raporların yayınlandığı tarihlerden günümüze gelindikçe insan hakları ihlallerine karşı daha fazla aksiyon alındığı tespit edilmiştir. Bu çalışma sosyal eşitsizlik ve adaletsizlikle mücadele eden sosyal hizmet uzmanlarının HIV ile yaşayanlara yönelik gerçekleştirilen insan hakları ihlallerine karşı mikro, mezzo ve makro boyutlarda uygulamalar gerçekleştirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
AtıfOpenAlex2
İncele - MakaleAçık Erişim2024Effect of Ground Diatomite on Early Strength of Self-Compacting Mortars
Karabulut, Büşra; Yon, Merve Sahin; Karataş, Mehmet
Portland cement fabrication is a significant factor that increases the amount of carbon dioxide released into nature. For this reason, it is very important to use natural and waste materials with pozzolanic properties instead of portland cement. In this article, the usability of diatomite rock, a natural pozzolanic material that can be substituted with portland cement, in the manufacture of self-compacting mortar was studied. In the experimental study, prismatic specimens with dimensions of 40 × 40 × 160 mm were used to examine the impact of ground diatomite on the early age mechanical properties of self-compacting mortar; it was produced by replacing 0%, 5%, 10%, 15%, 20% of diatomite with portland cement, respectively. The slump-flow test to obtain self-compacting mortar was conducted according to the European Federation of Specialized Construction Chemicals and Concrete Systems guidance. Specimens prepared using 0%, 5%, 10%, 15% and 20% diatomite were cured in water at 23±2 ̊C temperature for 3 days. 3-day (early age) flexural and compressive strength worths were gained for the samples whose curing period was completed. As a result of this experimental study, it was specified that the highest strengths were in the series containing 5% diatomite, exceeding the reference samples. Additionally, it has been determined that mechanical strength decreases when the diatomite ratio in mixtures is more than 5%.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Hindistan'daki Turistik Şehirlerin İklim Değişkenlerinin Tahminine Yönelik Hibrit ConvGRU Modeli
Utku, Anıl
Hava durumu tahmini tarım, sağlık, ulaşım, turizm, hava kalitesi ve endüstriyel üretim gibi alanlarda etkinliğin ve verimliliğin sağlanabilmesi açısından oldukça önemlidir. Geleneksel hava durumu tahmin modelleri uzun vadeli tahminlerde yetersiz kalmaktadır. Yapay zekâ yöntemleri, sıcaklık, nem, rüzgâr hızı ve hava basıncını gibi hava durumu verileri arasındaki karmaşık ilişkileri öğrenerek geleceğe dönük başarılı tahminler üretebilmektedir. Bu çalışmada, Hindistan'ın önemli turizm şehirlerinden olan Agra, Jaipur, Jodhpur, New Delhi ve Rishikesh'in sıcaklık, nem ve çiğ noktası gibi uzun vadeli iklim değişkenlerinin tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, geliştirilen ConvGRU hibrit modeli, RF, SVM, CNN, LSTM ve GRU modelleriyle kapsamlı bir şekilde karşılaştırılmıştır. 2010-2024 yılları arasına ait gerçek zamanlı ve güncel bir veriseti kullanılmıştır. Deneysel sonuçlar, ConvGRU’nun tüm şehirler ve iklim değişkenleri için 0,9’un üzerinde R2 değeriyle karşılaştırılan modellerden daha başarılı olduğunu göstermiştir.
AtıfOpenAlex3TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2024Küresel Rekabet Endeksi ve Verimlilik Arasındaki İlişki
Güler, Ebru Özgür; Veysikarani, Dilek
Amaç: Bu çalışma, seçilmiş ülkelerin özelliklerini göz önünde bulundurarak, verimlilik ve küresel rekabeti temsil eden çeşitli değişken grupları arasındaki ilişkileri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Verimlilik ve rekabet arasındaki ilişkilerin derinlemesine incelenmesi, farklı ülkelerin ekonomik ve endüstriyel performanslarını anlamamıza ve karşılaştırmamıza olanak tanımaktadır. Yöntem: Küresel Rekabet Endeksi ve Verimlilik arasında olduğu varsayılan ilişki kanonik korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Kanonik korelasyon analizi, çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemlerinden biridir. İki veya daha fazla sayıda değişken kümesi arasında olması muhtemel maksimum lişkiyi hesaplamak için kullanılmaktadır. Çalışmanın örneklem grubunu oluşturan 63 ülke için 2022 yılına ait veriler kullanılmıştır. Bulgular: Kanonik korelasyon analizi sonucunda, küresel rekabet endeksi ve verimlilik değişken kümeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki elde edilmiştir. Bu bulgu, verimlilikteki değişimlerin küresel rekabeti etkileyebileceğini ve pozitif dışsallıkların ülkelerin küresel arenada liderliklerini güçlendirebileceğini göstermektedir. Verimlilik değişkenleri içerisinde en etkili olan değişken Lojistik Performans Endeksi değişkeni olurken, Küresel rekabeti temsil eden değişkenler arasında ise en etkili olan değişken Altyapı değişkeni olmuştur. Bulgular, ülkelerin lojistik performanslarını artırmak ve ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla altyapı, teknoloji ve lojistik reformlarına yoğunlaştığını göstermektedir. Özgünlük: Bu çalışmanın özgünlüğü ve önemi, daha önce literatürde kullanılmamış bir istatistiksel analiz yönteminin, IMD tarafından yayınlanan Küresel Rekabet Endeksi değişkenleri ile verimlilik değişkenlerini aynı anda ele almasıdır. Bu yaklaşım, rekabet ve verimlilik ilişkilerinin daha derinlemesine anlaşılmasına ve geleceğe yönelik stratejik öngörülerin geliştirilmesine olanak tanımaktadır.
AtıfOpenAlex4TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2024Belediyelerin afet yönetimi kapasitelerinin değerlendirilmesi
Baş, Kazım
Belediyelerin afet yönetiminde rollerini yerine getirebilmeleri için yetki ve kapasitelerinin yeterli olmasının yanında merkezi yapılarla farklı seviyelerde işbirliği ve koordinasyona ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırma, belediye çalışanlarının afet yönetiminde belediyelerin kapasiteleriyle ilgili görüşlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı türden olan araştırma, bir il ile ilçe belediyelerinde 20 Kasım 2023, 15 Ocak 2024 tarihleri arasında yürütüldü. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen “Çalışanları Tanıtıcı Form” ile “Çalışanların Afet Yönetiminde Belediyelerin Kapasiteleriyle İlgili Görüşlerini İçeren Form” kullanıldı. Araştırma evrenini, bir il ve ilçe belediyelerinde sürekli çalışan 260 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise işyerlerinde ulaşılabilen ve araştırmaya gönüllü katılan 148 (%56.92) belediye çalışanı oluşturdu. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Yaşların ortalaması 40.53±9.48 olan çalışanların, %60.1’i erkek, %29.7’si lisans mezunu olup, %42.6’sı işçi olarak çalışmakta, %29.0’unun belediyelerde 1-4 yıl çalışma deneyimine sahip olduğu görülmüştür. Çalışanlara göre belediyelerde afet yönetiminde; eğitim verilmediği (%71,6’sı), son iki yılda herhangi bir tatbikat yapılmadığı (%87.2’sı), belediyelerin afet yönetimine hazır olmadığı (%79.7’u) ve afet yönetiminde belediye bütçesinin yetersiz (%86.5’i), insan kaynakları sayısının (%77.0’si) yetersiz olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışanlara göre belediyelerin afet yönetiminde en önemli üç sorunun ise nitelikli teknik personel ve ekipman eksikliği (%59.5), yetersiz bütçe (%45.9) ile eğitim eksikliğinin olduğu (%37.2) saptanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre çalışanların büyük çoğunluğuna (%75’in üzerinde) göre belediyelerin afet yönetiminde kapasitelerinin yetersiz olduğu görülmüştür. Belediyelerin afet yönetiminde etkili ve başarılı olabilmeleri için yetkilerinin arttırılarak kapasitelerini geliştirici politikaların hayata geçirilmesi önerilmektedir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2024Sözün Büyüsü: Tiyatro ve Hikâye Anlatıcılığı
Şentürk, Gamze
Tiyatronun kökenleri hakkında birçok kuram ortaya atılmıştır. Bu kuramlar arasında, tiyatro ile ritüeller arasındaki yapısal benzerliklere odaklanarak tiyatronun Bereket Tanrısı Dionysus adına düzenlenen dini törenlerden, yani ritüelden türediğini savunan Ritüel Köken Kuramı en bilinenlerden biridir. Topluluklar bu törenlerde ritüeller yoluyla tanrılara olan bağlılıklarını gösterirken tiyatronun drama, müzik, hareket ve dans gibi temel bileşenleri bu ritüellerin ayrılmaz birer parçası olarak ortaya çıkar. Ritüel Köken Kuramı dışında, tiyatronun hareket, dans ve müzik gibi alanlarda yetenekli olan Antik Yunan insanının bilinçli bir şekilde geliştirdiği bir etkinlik olarak ortaya çıktığını ileri süren Büyük Adam Kuramı’ndan bahsetmek mümkündür. Bu kurama göre, tiyatro, yaratıcı yeteneklerle donatılmış Antik Yunan insanın hem sanatını icra etmek hem de toplulukları eğlendirmek amacıyla geliştirdiği bir formdur. Bu yaklaşım, aslında tiyatronun sanatsal ve bireysel yaratıcılığın bir ürünü olduğu düşüncesinin altını çizer. Tiyatronun kökenine dair öne sürülen bir diğer kuram ise Hikâye Anlatma Kuramı’dır. Bu kurama göre, tiyatro hikâye anlatıcılığından türemiştir. Hikâye anlatıcıları, sesleri ve hareketleri kullanarak çeşitli karakterleri kişileştirme ve hikâyelerini anlatma pratikleriyle tiyatronun doğuşuna katkıda bulunmuşlardır. Tiyatronun kökenlerine dair birçok farklı görüş olmasına rağmen, genel olarak tiyatronun hareket, eylem, dans ve müzik gibi unsurları içeren bir hikâye anlatıcılığı olduğu düşünülmektedir. Tiyatro, sadece bir eğlence formu olmaktan öte, toplumsal değerlerin, kültürel normların ve dini inançların da yansıtıldığı bir alan olmuştur. Bu çalışma, Antik Yunan tiyatrosundan başlayarak özelde Britanya tiyatrosunu merkeze alarak çağdaş dönem tiyatrosuna kadar tiyatro ve hikâye anlatıcılığı arasındaki sıkı ilişkiyi ve hikâye anlatıcılığının tiyatroda bir anlatım aracı olarak nasıl ortaya çıktığını açıklamayı amaçlar.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Hemşirelerin kültürel zekâları, iletişim becerileri ve ilişkili faktörler: bir yol analizi
Orhan, Ilksen; Ünal, Esra; Yıldız, Erman; Ağralı, Cansu
Bu araştırma, hemşirelerin kültürel zekâlarını, iletişim becerilerini ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Kesitsel ve ilişki arayıcı tasarımdaki araştırma, bir hastanede çalışmaya katılımda gönüllü 410 hemşire ile Mayıs-Ağustos 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Veriler, “Tanıtıcı Bilgi Formu, Kültürel Zekâ Ölçeği ve İletişim Becerileri Ölçeği” olmak üzere üç bölümden oluşan Google Form uygulamasıyla çevrim içi ortamda toplandı. Kültürel Zekâ Ölçeği (KZÖ) ve İletişim Becerileri Ölçeğini (İBÖ) etkileyen faktörleri belirlemek için yol analizi yapıldı. Bu araştırmada, Kültürel zekâ ile iletişim becerileri arasında orta derecede güçlü ve olumlu bir ilişki olduğu tespit edildi. Kültürel zekâyı etkileyen faktörler olarak cinsiyet, eğitim düzeyi ve yaş önemli bulundu. Bu faktörler, kültürel zekâ puanındaki değişimin %28.2’sini açıkladı. Hemşirelerde kültürel uygulamalar konusunda eğitim almanın iletişim becerileri düzeyini arttırdığı, cinsiyetin kültürel zekâ üzerinde etkili bir faktör olduğu, eğitim düzeyinin yükselmesinin kültürel zekâ düzeyini arttırdığı ve iletişim becerileri yüksek olan hemşirelerin kültürel zekâ düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna varıldı.
- MakaleAçık Erişim2024Investigation of Flower, Leaf, and Stem Parts of Three Gundelia Species Growth in the Eastern Anatolia Region of Türkiye from a Biochemical Perspective
Yilmaz, Fatih; Türkoglu, Ismail; Kirmizikaya Özmen, Gorkem; Yüce Babacan, Ebru; Yilmaz, Okkes
13 species of Gundelia species plants are endemic in T & uuml;rkiye and are frequently used by the public for both nutrition and medicinal objectives. In this study, three parts (flower, leaf, and stem) of three species of Gundelia ( G.dersim , G.glabra, and G.munzurensis) were biochemically investigated. DPPH and ABTS analyses for antioxidant activity were performed on methanol extracts of plant parts. As a result of both analyses in parallel, the flower part of G.munzurensis had the highest %Inhibition value (DPPH:91.85 +/- 0.78; ABTS:97.38 +/- 0) (P<0.001). In total phenolic (29.09 mg GAE/g) and total flavonoid (5.59 mg CE/g) measurements, the highest amount was found statistically quite significant (P<0.001) in the leaf part of G.munzurensis. Gallic, vanillic, ferulic, romantic, and cinnamic acids, which are phenolic acids and of the flavonoids, rutin, catechin, naringin, and naringenin, were determined in all plant parts. Vitamin D3, alpha-tocopherol, ergosterol, stigmasterol, and beta-sterol were detected in parts of all plant species. While palmitic (16:0), palmitoleic (16:1), stearic (18:0), oleic (18:1), linoleic (18:2), and linolenic (18:3) fatty acids as the main fatty acids were detected in all parts of the three Gundelia species, lauric (12:0), tridecanoic (13:0), myristic (14:0), pentadecanoic (15:0), cis-10-pentadecanoic (15:1), heptadecanoic (17:0), cis-10heptadecanoic (17:1), and eicosanoid (21:0) acids were also identified at different concentrations. Considering the biochemical properties of Gundelia species, it shows that they can be consumed as food and also used pharmacologically.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Geochemical and petrological features of Carboniferous granites from the Güneydere (Bayburt) area
Gücer, Mehmet Ali; Delimehmet, Zeynep; Çimen, Okay
Middle-Late Carboniferousgranitic rocks are widely observed in larger outcrops in the Eastern Pontide orogenic belt of the Eastern Sakarya Zone. This tectonic belt is an important part of the Anatolian plate in terms of containing igneous rocks with a wide age and composition range. This study presents new petrochemical-petrological data on Carboniferous granites in the G & uuml;neydere and surrounding area of Bayburt (NE Turkey). The granitic rocks, which include an area of approximately 5 km, represent the pre-Jurassic basement in the study area. Besides, they are unconformably overlain by Early- Middle Jurassic volcano-clastics units and Late Jurassic- Early Cretaceous limestones. They mainly consist ofgranite, granite porphyry and aplite, to a lesser extent granodiorite and quartz monzonite. Rocks have high SiO2 contents (60.43-75.51%) and high K calc-alkali to shoshonitic affinities and have been derived from an I-type source. The granitic rocks are metalumine-peralumine in character and are similar to postcollisional volcanic arc granitoids. Whole-rocks major and trace element trends show that plagioclase, hornblende, biotite, apatite, and Fe-Ti oxide mineral fractionations play an important role in the formation of the rocks. It has been revealed that fractional crystallization and assimilation+magma mixing processes play a role in the development of granites. Also, the saturation temperatures calculated from the whole-rock zircon values reflect lower initial magma temperatures. All results obtained indicate that parental magma of studied granitic rocks have evolved from lower/middle crust- derived melts as a result of partial melting and differentiated and emplaced in the continental magma chamber.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024Volatility Modeling and Spillover: The Turkish and Russian Stock Markets
Gençyürek, Ahmet Galip
This study investigates the internal and external (spillover) characteristics of the volatility of the Turkish and Russian stock market indices. To this end, generalized autoregressive conditional heteroskedasticity models that are classified as short memory (GARCH, EGARCH, GJR-GARCH, APARCH) and long memory (FIGARCH, FIEGARCH, FIAPARCH, HYGARCH) considering adaptive structure (Fourier series), and the rolling Hong causality methods are used. The analysis spans the years 2003-2020, revealing that the asymmetric power autoregressive conditional heteroskedasticity model is the most appropriate method in terms of both stock indices and leverage and long memory effects are evident in the volatility series. Bidirectional volatility spillovers between Turkish and Russian stock market indices are also evident in all time horizons. Investors can use volatility results for stock valuation, risk management, portfolio diversification, and hedging, and policymakers can consider the volatility results to evaluate the fragility of financial markets.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2024AESTHETIZED TRAGEDY OR ANGEL WING ILLUSTRATIONS
Demirkiran, Uyesi Yalcin
The main purpose of this research is shaped by the argument that in social tragic events, the representations of tragedy encountered in the media are aestheticized and transformed into consumer goods. The tragic photograph of a father who did not let go of his daughter's hand under the rubble, which emerged especially after the earthquake disaster in our country, turned into a commodity produced and consumed both in traditional media and social media, determined the direction of the research. In the literature review, similar reflexes were found not only in natural disasters but also in dramatic images created by war and forced migration, which were chosen as samples, and were evaluated within the scope of the research. In the method of the research, the concept of tragedy is discussed through the change of reality as hyperreal in the world that has turned into a simulation universe, with a literature review. Based on Baudrillards' simulation theory, the meaning created by the transformation of tragedy into hyperreal tragedy has been tried to be interpreted. In the section of the study, From Traditional Tragedy to Tragedy in Everyday Language, the historical origin and general lines of the concept of tragedy have been tried to be explained through examples. The similarities and differences between the meaning of the historical origin of the tragedy and the definition of the concept of tragedy used in the everyday language of the modern world are mentioned. In the section of Tragedy as a Simulacrum, the subject is the reproduction of the tragedy with illustrations and pictures by individual users, not only in conventional media, but also in social media. In the research, the tragic images of war, forced migration and earthquake, which cause social tragedies, were examined through selected visual examples of the way artists and social media users were handled. Based on these visual examples, the distortion and abuse of the concept of tragedy has been tried to be explained.
- MakaleAçık Erişim2024ASSESSMENT OF URBAN FLOOD RISKS OF THE CITIES USING ENTROPY-VIKOR METHODS IN TURKIYE
Derse, Onur; Polat, Elifcan Gocmen
In recent years, there is growing interest for evaluation of urban flood risks of cities over the past decade due to rapid urbanization and climate change. The optimal flood risk assessment is strategically achieved not only with classical risk modelling approaches but also with holistic and comprehensive framework. This paper focuses on a detailed flood assessment providing risk database for policymakers and urban planners to decide the flood prone areas in Turkey. In this context, the Entropy based VIKOR (VIseKriterijumska Optimizacija Kompromisno Resenje) was provided to evaluate a range of flood risk criteria named number of floods, population density and number of buildings, flood protection area which are under the concept of risk dimension including hazard, exposure and vulnerability aspects. Computational results demonstrate that the provinces of & Scedil;anl & imath;urfa, Ordu, Zonguldak and Van are assigned with higher urban risk values, respectively and the ranking of the cities was presented with different q values. The findings should support practitioners and researchers for land use planning and risk reduction works as the detailed flood risk evaluation was presented in terms of the flood management.
AtıfWoS4OpenAlex5İncele - MakaleAçık Erişim2024Anti-inflammatory activity of a novel lectin isolated from Pleurotus eryngii var. ferulae mushroom
Seliman, Thoiba Mogahid Hussein; Ülbegi, Gulsum Altiparmak; Ozsoy, Nurten; Kavlo, Hevidar Alp; Sagirli, Pinar Aksoy
Background and Aims: Pleurotus species are edible mushrooms with important economic and medicinal value. Many pharmacological properties of these species, such as anticancer, immunomodulating, and anti-inflammatory activities, have been attributed to lectin. The aim of this study was to purify a novel lectin from Pleurotus eryngii var. ferulae (PEFL) and investigate its anti-inflammatory activity. Methods: PEFL was purified by 80% ammonium sulphate fractionation, diethylaminoethyl (DEAE)-Sepharose-4B anion exchange, and Sephadex G-100 gel filtration chromatography. The molar mass of the purified lectin was determined by sodium dodecyl sulphate-polyacrylamide gel electrophoresis (SDS-PAGE) under denaturing conditions. Inhibition of lectin-induced haemagglutination by several carbohydrates and one glycoprotein (ovalbumin) was also performed using the haemagglutination inhibition activity test. The anti-inflammatory effect of PEFL was tested in a lipopolysaccharide (LPS)-induced inflammation model in mouse macrophage cells (RAW 264.7). The levels of prostaglandin (PG)-E2, tumour necrosis factor-alpha (TNF-alpha), interleukin1-beta (IL-1 beta), interleukin-6 (IL-6), interleukin-10 (IL-10), and interferon-gamma (IFN-gamma) were determined using enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) kits. Furthermore, the expression of nitric oxide synthase (iNOS) and cyclooxygenase-2 (COX-2) was estimated by western blot analysis. Results: PEFL was obtained in 16% yield. The specific activity of PEFL was calculated as 1280 haemagglutinating units (HU)/mg protein and was inhibited only by D-galactose. The molecular weight was determined to be 46 kDa. PEFL showed an anti-inflammatory effect by reducing the production of pro-inflammatory PGs through COX-2 inhibition, as well as reducing iNOS expression. Furthermore, our findings reported that PEFL has a protective effect on inflammation by decreasing the production of pro-inflammatory cytokines and increasing the production of the anti-inflammatory cytokine (IL-10). Conclusion: The results suggest that PEFL can be considered as a potential therapeutic agent in the development of new therapeutic strategies for inflammatory diseases.
AtıfWoS1OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2024Effect ofthe Practice of Guided Imagery on the Perceived Stress Level in High-Risk Pregnancies
Dal, Nursel Alp; Beydag, Kerime Derya; Dogan, Aysel
Objective: This research was conducted to identify the effect of the practice of Guided Imagery on the perceived stress level in high-risk pregnancies. Methods: The study was designed as a prospective, randomized, and single-blind study. The research was performed with the participation of a total of 128 women (64 in the experimental group, 64 in the control group) who had high-risk pregnancies between February-May, 2021. The data were evaluated with the Perceived Stress Scale. Results: The experimental group obtained a lower mean of post -test scores (26.36 +/- 5.96) from the Perceived Stress Scale than the control group (30.48 +/- 3.93), and this difference was statistically significant (p<.05). Also, the experimental group obtained lower mean scores from the Perceived Stress Scale in the post -test phase than the one in the pretest phase, and this difference was statistically significant (p<.05). Conclusion: Nurses and midwives should include the practice of Guided Imagery in the care processes to reduce the stress levels of women with high-risk pregnancies.
AtıfWoS1OpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ2Mattiastrum pulumurense (Cynoglossinae, Boraginaceae), a new endemic species from Türkiye
Doğru Koca, Aslı; Gökmen, Mustafa; Yilmaz, Gülderen; Paksoy, Mehmet Yavuz
A new species, Mattiastrum pulumurense, has been described from Tunceli in eastern Türkiye. It is generally distinguished from other species (except M. racemosum var. scabridum) by a sparsely hairy or glabrescent above-ground part. It is most similar morphologically to M. longipes, M. calycinum, and Paracaryum hedgei (P. hedgei is potentially a member of the genus Mattiastrum). However, it differs from M. longipes and M. calycinum by its 3–3.5-mm-long and linear lanceolate scales, 2.5–4.5-mm-long anthers, and 10–15-mm-long styles; it differs from Paracaryum hedgei by its 3–3.5-mm-long scales, 2.5–4.5-mm-long anthers. In addition, this new species differs from M. racemosum var. scabridum by having 3–3.5-mm-long scales and no scale appendages. A description of the new species, an illustration, a comparative Table of morphological characters, detailed photographs, and a distribution map of the new species together with adjacent species were provided. In addition, the evolutionary relationships of these species were calculated using both Bayesian inference and maximum likelihood analyses based on the ribosomal internal transcribed spacer (ITS1-5.8S-ITS2) and combined chloroplast data set (rps16 and trnL genes, trnL-trnF intergenic spacer). According to the phylogeny-based combined chloroplast data set, both populations of Mattiastrum pulumurense generate a monophyletic clade and are closely related to M. longipes, P. hedgei, and M. calycinum. According to ITS-based phylogeny, Mattiastrum pulumurense is closely related to Rindera tetraspis, which is seen in the paraphyletic and nested genera Mattiastrum-Paracaryum-Rindera.
AtıfScopus1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ4Comparative And Dynamic Analysis of Türkiye's Competitiveness in Unmanned Aerial Vehicles; [İnsansız Hava Araçlarında Türkiye’nin Rekabet Gücünün Karşılaştırmalı ve Dinamik Analizi]
Aydin, Üzeyir; Ateş, Erdem; Öztürk, Hasan
The study aims to determine the competitiveness of Türkiye’s UAV exports in a dynamic framework. The analysis used data from the first 20 countries with the largest share in the production and trade of products designated as UAVs by the Harmonic System six-digit and by the European Commission for 2012-2021. Within the scope of the study, it is determined that some countries have high competitiveness in 4 product groups examined with five different foreign trade indexes. It is concluded that Türkiye has strategic and dynamic superiority in two of the four product groups.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ3The Effect of Earthquakes on International Trade: The Example of the 6 February 2023 Kahramanmaras Earthquakes; [Depremlerin Uluslararasi Ticaret Üzerine Etkisi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneǧi]
Ates, Erdem
On February 6, 2023, two earthquakes occurred in Kahramanmaraş province, which are among the largest earthquakes in the history of Türkiye. The purpose of the study is to determine how these earthquakes affected the exports and imports of the region. In the study, export and import data of Türkiye and 11 provinces declared as earthquake zones were used monthly for the period from January 2021 to December 2023. In the study, the foreign trade data of the region were first examined descriptively and then with the Bai and Perron test to determine whether the earthquake caused a structural break. As a result, it was determined that the earthquakes caused a structural break in both exports and imports. After the earthquakes, exports quickly returned to their pre-earthquake levels, but a similar recovery was not observed in imports.
AtıfScopus6OpenAlex10TR Dizin6İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ2Hybrid Deep Learning Model for Earthquake Time Prediction
Utku, Anıl; Akcayol, Muhammet Ali
Earthquakes are one of the most dangerous natural disasters that have constantly threatened humanity in the last decade. Therefore, it is extremely important to take preventive measures against earthquakes. Time estimation in these dangerous events is becoming more specific, especially in order to minimize the damage caused by earthquakes. In this study, a hybrid deep learning model is proposed to predict the time of the next earthquake to potentially occur. The developed CNN+GRU model was compared with RF, ARIMA, CNN and GRU. These models were tested using an earthquake dataset. Experimental results show that the CNN+GRU model performs better than others according to MSE, RMSE, MAE and MAPE metrics. This study highlights the importance of predicting earthquakes, providing a way to help take more effective precautions against earthquakes and potentially minimize loss of life and material damage. This study should be considered an important step in the methods used to predict future earthquakes and supports efforts to reduce earthquake risks.
AtıfScopus6WoS5TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ2A Provincial Centre on the western border of Urartu: Palu Fortress
Danismaz, Harun
Palu Kalesi is a fortress site situated in modern Elazig province. In the Middle Iron Age, this region was the western borderland of the Urartian Kingdom and the primary contact zone where political and cultural relations transpired between the Urartu and the neighbouring Neo-Hittite kingdoms. The site was also a strategically crucial military post that provided logistic support for the Urartian armies during their western expeditions. The fortress was built as a provincial centre shortly after the foundation of the Urartian Kingdom, and the settlement lasted for a long time until the fall of the kingdom. This study presents previously unrecognised archaeological remains, which were identified during our recent investigations at Palu Fortress. Our survey of the site revealed that the Middle Iron Age citadel consisted of two sectors, and the Lower Citadel was enclosed by sturdy fortifications and terrace walls reinforced with bastions. Moreover, while Urartian rock signs were already recorded at Palu, our investigations documented previously unknown rock signs at the site. In addition, other previously unrecognised features dating to the post-Urartian periods were identified by our recent investigations, including five single-roomed rock-cut tombs and two stepped rock-cut tunnels. To better understand the relationship of the archaeological features at the site, a topographic map of Palu Fortress was drawn and visible archaeological remains dated to the Urartian and post-Urartian periods were marked on this map. In addition, the multi-roomed tombs of the Urartian period were scanned using Lidar sensors, and Lidar data were used to generate 3D models and rectified plans of the tombs. Finally, a preliminary virtual 3D reconstruction of the Urartian period fortifications was generated on the basis of recently discovered remains.
- MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ4Experimental Study on Engineering Properties of Recycled Olivine Aggregate Filled CF Reinforced Electrically Conductive Mortars
Dehghanpour, Heydar; Doğan, Fatih; Subaşı, Serkan; Maraşlı, Muhammed
Electrically conductive concretes produced for different purposes were introduced years ago and since then, intensive scientific research has been going on. Studies in the literature have generally been carried out on conventional concretes with electrical conductivity for floor applications. The current study investigates carbon fiber reinforced mortars filled with fine olivine aggregate. Fine aggregate filled mortars are generally produced for building facade applications. Within the scope of the study, the mechanical, electrical, dynamic and microstructural properties of cementitious mortars containing 0.5%, 0.75% and 1.0% carbon fiber and 100% recycled olivine aggregate were investigated. The purpose of performing dynamic resonance tests was to investigate the effect of carbon fiber on damping ratio. 28-Day compressive, flexural, dynamic resonance, ultrasonic pulse velocity (UPV), Leeb hardness and dry density tests of conductive mortar samples obtained from four different mixtures were performed. In addition, 2, 14, 28, 90 and 180 days electrical conductivity tests were carried out to determine their resistivity in different time intervals. The purpose of performing dynamic resonance tests was to investigate the effect of carbon fiber on damping ratio. While a significant positive effect of CF on electrical conductivity and damping ratio was observed, a negligible decrease in mechanical results was observed. Calcium silicate hydrate (C-S-H) structure formed by hydration using olivine filler in the cement mixture confirmed the binding formations.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele