Munzur ÜniversitesiMunzur ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • MakaleYalnız künye2025
    The Position of Metaheuristic Optimization Methods in Psychiatric Practice: A Bibliometric Analysis

    Tuğrul, Feride; Can, Umit

    Mental diseases affect billions of people worldwide to varying degrees. This poses a risk to public health. Although the levels and effects of diseases vary, in general, mental diseases prevent people from having a healthy relationship with themselves and their environment and prevent them from living their daily lives efficiently. Individuals who move away from the comfort of daily life face many difficulties in their social and professional lives. People with long-term mental disorders may also experience physiological disorders due to stress. When this situation is not treated and prevented, it becomes a public health problem. Therefore, centers such as health institutions, research centers, and universities operating in the field of health carry out many studies to detect and treat mental disorders. These methods include traditional methods, but today, they also include artificial intelligence-supported methods. AI-powered methods are used for early diagnosis and treatment of mental illnesses by analyzing large amounts of mental illness data of various types. Researchers are also using metaheuristic optimization algorithms to improve the performance of these methods. These optimization methods, which seek fast and high-performance solutions to very complex nonlinear problems, are increasing the success of machine learning and deep learning methods. Nonetheless, there is no distinct bibliometric analysis demonstrating the quantity and quality of research in this domain for scholars. This study aims to fill this gap in this field and to be a preliminary guide for researchers.

    AtıfTR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Examination of Studies on Sustainability Reporting Assurance with Content Analysis Method

    Bozkurt Yazar, Birgül

    In this study, international studies on sustainable reporting assurance were examined using the content analysis method. Within the scope of the study, a total of 34 studies were accessed, most of which were scanned in both Web of Science and Scopus databases. The study concluded that the first study on sustainable reporting assurance was conducted in 2011, the number of studies on the subject has increased since then, the studies are written generally in English and co-authored, and the most used keywords are assurance, sustainable reporting and sustainable reporting assurance. In addition, the identifiers of the studies reached on the subject are presented in a table.

    AtıfTR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Artificial Intelligence-Driven Risk Assessment in Civil Engineering Projects: A Comparative Analysis of Machine Learning Models

    Utku, Anıl

    Successful completion of civil engineering projects involves complex interactions among various components such as managing costs, maintaining schedules, ensuring structural stability, and minimizing environmental impacts. Accurate risk prediction at the project level is important to support efficient resource planning and prevent potential delays or disruptions. Since traditional risk assessment methods based on expert judgments involve lengthy and subjective procedures, the development of data-driven and automated estimation systems is at the forefront. In this study, a comparative analysis of various machine learning methods such as RF, SVM, XGBoost, CatBoost, and LGBM for project risk assessments in civil engineering is presented. The dataset used in the study includes information on project type, cost change records and planning, and real-time history, as well as environmental data and safety documentation, and structural health measurements. Precision, accuracy, sensitivity, and F-score metrics were used to evaluate the models along with ROC-AUC measurements. Experimental studies showed that CatBoost and LGBM outperform the compared models with 95.5% accuracy.

    AtıfTR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Endüstri 4.0 Sürecinde Kamu Maliyesi: Kamu Harcamaları ve Vergiler Açısından Bir Değerlendirme

    Buz, Funda

    Sanayileşme sürecinin son aşaması olan Endüstri 4.0 her alanda olduğu gibi kamu maliye- sinde de etki yaratmıştır. Endüstri 4.0 ile hayatımıza giren büyük veri analizi, akıllı robotlar, bulut teknolojileri, nesnelerin interneti gibi teknolojik gelişmeler kamu harcamaları ve kamu gelirleri konusunda da yenilikler getirmiştir. Kamu sektörünün bu teknolojik gelişmelere uyum sağlaya- bilmek adına yaptığı harcamalar kamu giderlerini artırırken teknolojinin getirdiği yeni alanlar vergileme için farklı zeminler yaratmıştır. Endüstri 4.0 ile ilk aşamada artış gösteren kamu gi- derleri zamanla azalırken doğurduğu yeni vergi alanları ile kamu gelirlerinin de artması bek- lenmektedir. Çalışmanın konusunu Endüstri 4.0’ın kamu maliyesinde yarattığı ve yaratacağı bu etkiler oluşturacak ve değerlendirilmesi yapılacaktır.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Private Pain, Public Ruin: Corporeal Allegories of South African Apartheid in Age of Iron

    Hotaman, İncihan

    J. M. Coetzee’s Age of Iron presents a profound exploration of the interplay between private experience and public reality within apartheid-era South Africa. This paper argues that the novel situates Mrs. Elizabeth Curren’s personal suffering, her terminal illness, and her moral awakening as a microcosm of the broader social, political, and ethical collapse of the nation. Through the epistolary form, Coetzee provides a lens into Mrs. Curren’s growing awareness of the violent oppression endured by Black South Africans, highlighting the intersections of complicity, guilt, and the consequences of historical injustice. The novel’s meticulous depiction of her deteriorating body, her decaying home, and her limited interactions with figures such as Florence serves as an allegorical reflection of South Africa’s fragmented society and failing apartheid state. Mrs. Curren’s cancer functions as both a personal and cultural symbol, embodying the cumulative effects of shame and moral repression, while her experiences in the township of Guguletu reveal the stark contrast between mediated images of reality and lived oppression. By analyzing the novel’s layering of personal illness, ethical reflection, and socio-political critique, this paper demonstrates how Coetzee transforms large-scale historical violence into intimate, embodied experience. Ultimately, Age of Iron illuminates the inextricable connection between individual conscience and collective responsibility, illustrating how witnessing oppression entails both suffering and moral reckoning. The novel’s conclusion, which signals the emergence of a new identity rather than simply marking death, underscores the potential for ethical and personal renewal even amidst systemic collapse.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Anayurt oteli’nde grotesk estetik ve romantik grotesk imgeler

    Cuşa, Hasan

    Yusuf Atılgan’ın Anayurt Oteli adlı romanı, Türk edebiyatında bireyin yabancılaşma, içsel bölünme ve varoluşsal tedirginlik gibi temaları yoğun biçimde işleyen önemli yapıtlar arasında yer almaktadır. Roman, bugüne dek çoğunlukla psikanalitik yaklaşımlar çerçevesinde değerlendirilmiş; ancak bu okumalar, anlatının grotesk estetik boyutunu yeterince görünür kılamamıştır. Bu çalışma, Anayurt Oteli’ni Mihail Bahtin’in grotesk estetik anlayışı ve romantik grotesk imgeler doğrultusunda ele alarak romana alternatif bir kuramsal perspektif kazandırmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle roman üzerine yapılmış önceki incelemeler değerlendirilecek, mevcut yorumların sınırlılıkları ortaya konulacak ve Bahtin’in grotesk kuramı, bu eksikliklerin giderilmesinde teorik bir zemin olarak kullanılacaktır. Bu bağlamda çalışma, hem Anayurt Oteli’nin tematik derinliğine yeni bir boyut kazandırmayı hem de grotesk estetik ile romantik grotesk imgelerin edebî çözümlemelere sunduğu imkânları ortaya koymayı hedeflemektedir.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Fenomenolojik Açıdan Bamsı Beyrek’in Serüveni

    Ekici, Muhammet Faruk

    Dede Korkut Kitabı’nda yer alan ve Türk edebiyatının en önemli anlatılarından biri olan Bamsı Beyrek Hikâyesi, bireyin varoluşsal yolculuğunu ve içsel dönüşümlerini anlatmasıyla dikkat çekmektedir. Bu makalede, Bamsı Beyrek Hikâyesi fenomenolojik bağlamda ele alınarak kahramanın bilincinde yaşadığı deneyimlerin bir analizinin yapılması amaçlanmaktadır. Fenomenoloji, bireyin yaşadığı olayları nasıl deneyimlediğini ve bu deneyimlerin onun bilincinde nasıl yapılandığını inceleyen bir felsefi yaklaşımdır. Bamsı Beyrek’in hikâyesi, kahramanın kendini ve dünyayı algılama biçimini anlamak açısından zengin bir metin olarak karşımıza çıkmaktadır. Hikâye; kahramanlık ve varoluşsal deneyim, aşk ve bağlılık, ölüm ve varoluş kaygısı, toplumsal yapı ve kimlik, zaman ve bekleyiş, kader ile irade şeklinde altı temel başlık altında incelenmiştir. Kahramanlık ve varoluşsal deneyim bölümünde, Bamsı Beyrek’in zorluklarla karşılaştığı her an, onun varoluşsal farkındalığını artıran bir deneyim olarak ele alınmıştır. Aşk ve bağlılıkla ilgili bölümde, bireyin kendini ve dünyayı anlamlandırma sürecinde aşkın ve sadakatin önemli bir rol oynadığı vurgulanmıştır. Beyrek’in Banu Çiçek’e olan aşkı, onun varoluşsal bütünlüğünü tamamlamasına katkı sağlamıştır. Ölüm ve varoluş kaygısı şeklindeki bölümde, bireyin yaşamını ve yaşamın anlamını sorgulaması yönündeki deneyimleri ele alınmıştır. Toplumsal yapı ve kimlik bölümünde ise, kahramanın toplumsal ilişkileri ve sorumlulukları çerçevesinde onun kimlik kazanma süreci analiz edilmiştir. Zaman ve bekleyiş bölümünde, esaret dönemi ve bu süre zarfında yaşanan bekleyişle birlikte bireyin zamanı nasıl deneyimlediği değerlendirilmiştir. Son olarak kader ve irade ile ilgili bölümde, Beyrek’in tercihlerinin onun yaşamındaki sonuçları nasıl şekillendirdiğine değinilmiştir. Bu çalışmada Bamsı Beyrek’in bireysel ve toplumsal kimliğini nasıl oluşturduğu, fenomenolojik çerçevede aşk, kahramanlık ve ölüm temaları aracılığıyla incelenmiştir.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Mehmet Emin’in Şiirlerinde Halkçılığın İzini Sürmek: Türkçe Şiirler ve Türk Sazı’nda Sosyal Eleştiri

    Akdemir, Fatma Şen

    “Türk Şairi/Milli Şair” olarak tanınan Mehmet Emin (Yurdakul) (1869-1944), özellikle I. Dünya Savaşı yıllarında yazdığı vatan ve kahramanlık konulu şiirleriyle şöhret kazanmış ve edebiyat tarihinde esas olarak bu eserleriyle yer edinmiştir. Şiirlerinde hiçbir zaman bireysel temalara yönelmemiş olan Mehmet Emin’in, milliyetçi ideolojiye bağlı kalarak yazdığı şiirlerine göre ikincil plânda kalan, toplumsal sorunları ele aldığı şiirleri de bulunmaktadır. Bunlar, Mehmet Emin’in Türk milliyetçiliğinin gölgesinde kalan ve üzerinde yeterince durulmayan farklı bir yönünün, 1914 öncesi edebi üretiminin önemli bir unsuru olan halkçılığının ürünleridir. Osmanlı topraklarında yirminci yüzyılın başından itibaren, Rusya’dan gelen Yusuf Akçura, Hüseyinzade Ali gibi Müslüman aydınların etkisiyle yayılmaya başlayan halkçılık ideolojisinden etkilenen Mehmet Emin’in, halkçılık bilinciyle kaleme aldığı ürünleri, Türkçe Şiirler (1898) ve Türk Sazı (1914) başlıklı eserlerinde bulunmaktadır. Dolayısıyla anılan yapıtlar, onun halkçılığının içeriğine dair bilgi edinebildiğimiz en önemli kaynaklar arasında yer almaktadır. Mehmet Emin, bu eserlerdeki şiirlerinde, özellikle sosyoekonomik olarak üst kesim dışında kalan kitlelerin, daha çok köylülerin ve kentli yoksul kesimin, yani “halk”ın yaşadığı zorlukları ve sıkıntıları, yaşam koşullarını, yine halkın anlayacağı bir dille ve hece vezniyle temalaştırmıştır. Zira halkın yaşam koşullarının refaha kavuşturulması, seviyesinin yükseltilmesi bu olumsuzlukların ortadan kaldırılmasına koşut olarak değerlendirilmiş; toplumsal sorunların düzeltilmeden “terakki”nin mümkün olmayacağına inanılmıştır. Ayrıca bu dönem aydınları ve Mehmet Emin, meşhur söylemle “halka doğru” giderken, halka sadece romantik duygularla yaklaşarak onu yüceltmemişler; halkta gördükleri eksiklikleri ve olumsuzlukları çekincesizce dile getirmişlerdir. Bu bağlamda, Mehmet Emin’in Türkçe Şiirler’de ve Türk Sazı’nda yer alan şiirlerinde sosyal eleştirinin önemli yer kapladığı görülmektedir. Şair toplum yapısındaki çarpıklıkları gün yüzüne taşıyarak, bunlara dair farkındalık sağlamada ve çözümüne katkıda bulunmada şiirlerini araç olarak değerlendirmiştir. Bu çalışmada, anılan kitaplardaki sosyal eleştiri unsurları halkçılık bağlamında incelenecektir.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Geç Dönem Çağatay Türkçesiyle Yazılmış Münâcât-ı Harezm-Nâme Metni Üzerine Bir İnceleme

    Yıldız, Sevim Erdem

    Eckmann, Çağatay dili için, Karahanlı ve Harezm-Altın Ordu yazı dillerinin devamı olarak Timurlular idaresi altında gelişen ve XI. yüzyıldan XIX. yüzyıl sonuna kadar devam eden Orta Asya İslâm-Türk yazı dilinin gelişmesindeki üçüncü safhayı kastettiğini belirtir. Onun verdiği tasnife göre Çağatay Türkçesi üç döneme ayrılmaktadır: 1. Klasik Öncesi Dönem: (XV. yüzyılın başından, Nevâî’nin ilk eserini verdiği 1465’e kadar devam eden dönem), 2. Klasik Dönem (1465-1600), 3. Klasik Sonrası Dönem (1600-1921). Nevâîʼnin eserleriyle klâsik şeklini alan bu yazı dili XIX. asırdan sonra yerini Özbekçeye bırakmıştır. Burada incelemesini yaptığımız Münâcât-ı Harezm-nâme adlı metin, H. 1308 (1890-91) tarihinde Çağatay Türkçesiyle yazılmıştır. Eckmann’ın yaptığı bu tasnifine göre, bu metin klasik sonrası dönem (1600-1921) metinleri içerisinde yer almaktadır. Dāmollā ʿAbdüʼl-ġaffār ibn Nūr Muḥammed tarafından istinsah edilen eser, St. Petersburg kütüphanesinde İVR RAN koleksiyonunda A 708 koduyla kayıtlı olan Şeyh Necmeddin-i Kübra’nın şehit olup Harezm’in mahvoluşunun anlatıldığı bir yazmanın arkasında, 112b-118b varakları arasında bulunur. Eserin konusu Harezm şehri ve evliyaları hakkında bir şiirdir. Bu çalışmada söz konusu Arap harfli metnin yazı çevrimi yapılarak metin Türkiye Türkçesine aktarılmış, metnin yazım özellikleri ve ses bilgisi özellikleri açıklanarak metnin dizin ve etimolojik sözlüğü ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonuna metnin orijinali de eklenerek özellikle araştırmacıların gerektiğinde ana kaynağı kullanmasına imkân tanınmıştır. Böylece Çağatay Türkçesine ait klasik sonrası dönem metinlerinin incelenmesine katkı sağlanmıştır.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    An Interdisciplinary Study on the Language and Style of Poetry

    Koç, Ali

    In this study, which focuses on two poems by Orhan Veli Kanık, the language and stylistic analysis of the poems is handled with an interdisciplinary approach and how classical methods can be applied together with modern methods is discussed comprehensively. While traditional methods of analysis focus on understanding the formal structure (e.g. rhyme, red rhyme, meter) and thematic features of the poems, the multilayered structure of the poems is examined in more depth by using approaches from different disciplines. These methods aim to analyze the aesthetic dimensions of language as well as its social, mental and emotional effects. Contemporary methods such as psycholinguistics, text linguistics, text mining, neurolinguistics, critical discourse analysis and structuralist approach offer the opportunity to analyze the meaning, structure and stylistic features of poems in depth. The subject of this study is an interdisciplinary analysis of the language and style of poetry. The main aim of the study is to understand the multi-layered structure of poetry more comprehensively and deeply by combining traditional methods with modern linguistic and interdisciplinary approaches in poetry analysis. In this context, the study aims to combine classical poetry analysis techniques with contemporary methods such as psycholinguistics, text linguistics, neurolinguistics, text mining, critical discourse analysis and structuralist approach. This interdisciplinary approach aims to analyze not only the formal and thematic features of poems, but also their linguistic structures, their mental and emotional effects, and their social and ideological layers of meaning. Thus, the ultimate goal of the study is to develop a more holistic, multidimensional and richer understanding of the language and style of poetry. Orhan Veli's poems “Anlatamıyorum” and “Bedava” are analyzed in detail in the light of modern approaches. By expanding the boundaries of classical poetry analysis methods, the study allows for a more in-depth and comprehensive analysis of poetic language and style

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Psikolojik Güçlendirme ve İş Tatmini Etkileşiminde Lider-üye Etkileşiminin (LMX) Aracı Rolü

    Gün, Gül

    Güçlendirme, temelde bireyin kendini etkin hissetme deneyiminin motivasyonel bir sürecidir Güçlendirmek, bireylerin kendi kişisel etkileri veya kendi tercihleri üzerinde seçim yapmaları için güç vermektir. Güçlendirme, insanların işleriyle ilgili olarak kendileri hakkındaki algılarıyla yakından ilgilidir. Güçlendirme, çünkü güçlendirme tutarlı veya kalıcı bir kişilik özelliği değil, bir dizi biliştir. çalışma ortamları tarafından şekillendirilir. Çalışanları güçlendirmek, çalışan memnuniyetini, bağlılığını, performansını ve hizmet sunumunu etkiler (Safari vd., 2011) İş doyumu, örgüt psikolojisi ve insan kaynakları yönetiminde en sık araştırılan kavramlardan biridir. Örgütler, çalışanların iş doyum düzeylerini arttırmaya odaklanır; çünkü çalışan verimliliğinin iş doyumuyla doğrudan ilişkili olduğuna ve bunun çeşitli olanaklarla desteklenebileceğine inanırlar (Kohli & Sharma, 2022) Lider-üye etkileşimi teorisi bağlamında örgüt içinde liderlerin sahip oldukları kaynak, zaman ya da gücün sınırlı olması gibi nedenlerle astlarının tümüne aynı liderlik tarzını uygulamamaktadırlar. İç-gruptaki işgören ve lider arasında daha yakın ve özel bir çalışma ilişkisi kurulmakta buna bağlı olarak da lider iç-gruptaki astlarına, resmi iş sözleşmesinin dışında sosyal destek ve kaynak imkanı sağlamaktadır. Bu tür ilişkinin astlara daha fazla saygı, hoşlanma, karşılıklı destek, etkileşim olanağı, karşılıklı güven, daha fazla sorumlulukla birlikte örgüt olanaklarından fazla yararlanma gibi pek çok olumlu etkisi bulunmaktadır (Pucetaite & Novelskaite, 2014) Bununla birlikte dış grupta yer alan iş görenlerle lider arasındaki ilişkiler ise, tanımlanmış rol ilişkileri, daha düşük güven, sınırlı etkileşim, düşük destekle birlikte ve daha az ödül ile sembolize edilebilir (Dienesch & Liden, 1986) Gerstner ve Day’in (1997) gerçekleştirdiği meta analiz sonucunda yüksek kaliteli bir etkileşimin astların performansının yükselmesi, işten ayrılma oranlarının azalması ve işten duyulan tatminin artması gibi olumlu sonuçları bulunduğunu belirtmektedir (Lloyd vd., 2015) Bu bağlamda çalışma psikolojik güçlendirme algısının iş tatminine etkisinde LMX’in aracılık etkisi araştırılmaktadır.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    The Investigation of the Weldability of Ti6Al4V Alloy with Different Stainless Steel Series Using Copper Interlayer via Friction Welding

    Çelık, Ertugrul

    Friction welding is a solid-state welding method used for joining metals with different properties, providing minimal thermal deformation in welded joints. Based on this advantageous feature of friction welding, this study investigates the weldability of Ti6Al4V alloy with 316L, 316Ti, 310, 430, and 304 series stainless steels using a Cu powder interlayer. Following the experimental procedures, the microstructures of the materials were analyzed using SEM-EDX, their macrostructures were visually inspected for physical changes, microhardness measurements were taken, and tensile tests were performed. It was observed that the Cu powder interlayer significantly influenced the reactions and bonding between the materials, playing a crucial role in both microstructure and mechanical properties. In this study, successful joining results were achieved using the friction welding method, and the microstructural characteristics and mechanical performance of the welded joints were thoroughly evaluated. Upon examining the microhardness results, no significant variations in hardness values were observed on the Ti6Al4V side.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Risk assessment in cheese production process using failure mode and effects analysis and intuitionistic fuzzy topsis

    Ünlükal, Ceren; Şenel, Mine; Şenel, Bilgin; Avarbek, Kenan

    The aim of this study is to evaluate the cheese production process, which plays a significant role in the milk and dairy industry, in terms of physical, chemical, and microbiological risks using the integrated Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) and Intuitionistic Fuzzy TOPSIS (IF-TOPSIS) methods. Although the classical FMEA method is a widely used analytical technique that helps identify and reduce potential risks in processes, it has some drawbacks: such as the possibility that different failure modes may have the same risk priority values (RPN) and risk factor weights. To address this shortcoming, the intuitionistic fuzzy set theory was used to determine the RPN values. This study aimed to identify failures that may occur at critical steps in the production chain, their possible causes, their impact on product quality, and the priority of preventive actions. The study demonstrates that the intuitionistic fuzzy multi-criteria decision-making (MCDM) approach is an effective tool for food safety and quality management in the dairy products industry.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Sezon Boyunca Düzenli Yapılan Antrenmanların Genç Hentbolcuların Vücut Postür Yapısına Etkisinin İncelenmesi: Deneysel Çalışma

    Tokgöz, Gürkan; Karatün, İbrahim Karatün İbrahim

    Amaç: Günümüzde teknolojik aletlerin kullanımının artması, gün lük ekran sürelerinin uzaması, uzun süre aynı pozisyonda kalma gibi postürü olumsuz etkileyen yaşam tarzının, ergenlik dönemindeki bireylerde kalıcı postür bozukluklarına yol açabileceği araştırmalarda ortaya koyulmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, düzenli olarak yapılan antrenmanların vücut postür yapısı üzerindeki etkilerini araştırmak olarak belirlenmiştir. Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya, düzenli olarak hentbol antrenmanı yapan 14-17 yaş aralığındaki 24 erkek sporcu gönüllü olarak katılmışlardır. Katılımcıların postür analizleri, Posturescreen Mobile uygulaması ile ya pılmıştır. Sporcuların 8 hafta aralıklarla toplam 4 kez anterior, lateral ve posterior olarak 3 yönlü fotoğrafları çekilmiş, baş, omuz ve pelvis yapıla rındaki standart postüre göre olan eğrilikleri tespit edilmiştir. Sporcular bu süre içerisinde 55-65 birim antrenman ve 10-15 müsabaka sayısına ulaş mışlardır. Verilerin analizinde, tekrarlı ölçümler varyans analizi testi uygu lanmıştır. Bulgular: Baş postür eğriliklerinin istatistiksel analizinde, anterior, posterior ve lateral yönlerden yapılan ilk ölçümlerde tespit edilen baş eğriliklerinin, 2, 3 ve 4. ölçümler sonucunda anlamlı derecede azaldığı tespit edilmiştir. Omuz postür eğriliklerinin istatistiksel analizinde, anterior, posterior ve lateral yönlerden yapılan ilk ölçümlerde tespit edilen omuz eğ riliklerinin, 2, 3 ve 4. ölçümler sonucunda anlamlı derecede azaldığı tespit edilmiştir. Pelvis postür eğriliklerinin istatistiksel analizinde, anterior, pos terior ve lateral yönlerden yapılan ilk ölçümlerde tespit edilen pelvis eğri liklerinde, 2, 3 ve 4. ölçümler sonucunda istatistiksel olarak anlamlı değişiklik tespit edilmemiştir. Sonuç: Düzenli olarak yapılan hentbol an trenmanlarının genç sporcuların baş ve omuz postürlerinde belirlenen eğri liklerin düzeltilmesinde anlamlı derecede etkili olduğu tespit edilirken, pelvis postüründe belirlenen eğriliklerin düzeltilmesinde olumlu ya da olum suz bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Oy Verme Kutularından Sınır Kapılarına: Türkiye’nin Seçimleri ve Suriyeli Mültecilere Yönelik AKP’nin Değişen Tutumuna Medyadan Bakmak

    Kenes, Hatice

    Bu makale, son 13 yıldır Türkiye’de ırkçı, ayrımcı söylemlerin düğüm noktalarından birini oluşturan Suriyelilere yönelik söylemi, kritik son seçimleri içine alan dönemde incelemektedir. Bu dönemin özellikle ele alınmasında iki gerekçe öne çıkmıştır: İlki, muhalefet partileri tarafından sıkça gündeme getirilen, özellikle seçim dönemlerinde bir seçim vaadi olarak sunulan ve toplumda ırkçı, ayrımcı düşünceleri besleyerek zaman zaman linçlere yol açan Suriyelilerin “gönderilmesi gereken bir fazlalık” olduğu söylemine, 14 Mayıs 2023’te yapılacak olan başkanlık seçimlerine 11 gün kala, 3 Mayıs 2023’te Adalet ve Kalkınma Partisinin (AKP) de “onurlu geri dönüş” söylemiyle eklemlenmesidir. Böylece AKP tarafından açık kapı politikasıyla içeri alınan, Müslümanlar olarak ensar olunması gereken, vatandaşlık vaat edilen milyonlarca Suriyeli mültecinin 12. yılın sonunda ülke dışına çıkarılacağı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından seçmenlere duyurulmuştur. Oysa aynı Erdoğan, 15 Mart 2022 tarihli konuşmasında muhalefet partilerinin söylemlerinin aksine “Biz görevde olduğumuz sürece göndermeyeceğiz” diyerek muhalefete “sert” bir şekilde karşılık vermişti. Kısa sürede her iki ifadenin AKP’nin Suriyeli politikasıyla ilgili olarak kamusal dolaşıma sokulmuş olması, AKP’nin Suriyelilere yönelik politikalarını belirleyen asıl faktörün hümanizm, insan hakları vs. değil de iktidarı kaybetme riskinin güçlü bir şekilde açığa çıkması ve oy hesapları olduğunun görünürleşmesidir. İlkiyle bağlantılı ikinci gelişme ise, 20 yıllık kesintisiz bir şekilde iktidarda olan Erdoğan’ın ve AKP’nin ilk defa oy ve iktidar kaybetme riskinin güçlü olarak belirdiği iki kritik seçim atmosferinin yaşanmış olmasıdır. Nitekim Erdoğan, 14 Mayıs 2023 başkanlık seçimlerini ikinci turda kazanabilmiş, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde ise AKP, elindeki 15 şehir belediyesini daha kaybetmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı genel seçim ve ardından yerel seçim sürecini içine alan 1 Mart 2023 ile 1 Mart 2024 tarihleri arasında Türkiye’de en fazla tıklanma sayısına sahip Sabah, Hürriyet ve Sözcü’nün çevrimiçi platformlarında yayımlanan haberlerinde iktidarın da değişen söyleminin etkisinde Suriyeli sığınmacıların hangi bağlamda nasıl yer aldığını, medyanın mültecilerin “geri gönderilmesi gereken fazlalık” olarak gören politik söyleme nasıl eklemlenmediğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, ana akım medyanın haber yapma pratiği ve sığınmacılara yönelik politik ve toplumsal tartışmaları nasıl haberleştirdikleri betimsel olarak analiz edilerek öne çıkan temalar ve alt temalar yorumlanacaktır. Araştırmanın temel tezi, medyanın, sığınmacıların toplumsal entegrasyon veya dışlanma süreçlerine etkisinin, seçim döneminin dinamiklerinde daha belirgin hale geldiği yönündedir.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    Evaluating the effects of socioeconomic factors on economic complexity

    Veysikarani, Dilek; Eteman, Volkan

    An analysis of the relationship between the economic complexity index (ECI) and various socioeconomic variables is presented in this study. Complexity of the economy is an important indicator of a country's ability to produce and its knowledge base. ECI-high countries are generally more technologically advanced, with a more diverse and sophisticated production structure, higher levels of education, and better income distribution. We used canonical correlation analysis to analyze the relationship between ECI and socioeconomic variables. A variety of socio-economic variables were considered in the analysis based on 2021 data, including the GDP, foreign direct investments, political stability index, innovation index and average life expectancy. The importance of trade, technology, and research has been examined as indicators of economic complexity. Based on the results of the analysis, ECI and socio-economic variables have strong positive relationships. Among the three indices of economic complexity, the innovation index has the strongest positive correlation, followed by GDP and life expectancy. Economic complexity variables are positively correlated with foreign direct investments, even though the relationship is weaker.

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 10 · Eşitsizliklerin Azaltılması
    TR Dizinİncele
  • BildiriYalnız künye2025Scopus SJRQ1
    Perceived learning after manual airway clearance techniques practice: peer learning vs. simulation-based learning

    Cakmak-Onal, Aslihan; Aksel-Uylar, Aydan Asli; Saglam, Melda; Topcuoglu, Ceyhun; Vardar-Yagli, Naciye; Calik-Kutukcu, Ebru; Demirel, Aynur; Inal-Ince, Deniz

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    Web of Scienceİncele
  • MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ1
    Trade openness, inequality, and internal conflict: global evidence from a dynamic panel analysis

    Ates, Erdem

    PurposeThis study investigates how trade openness influences internal conflict, emphasizing the moderating role of income inequality. It aims to clarify whether the benefits of globalization translate into domestic peace or exacerbate internal unrest when income distribution is unequal.Design/methodology/approachUsing an unbalanced panel of 126 countries from 1999 to 2022, the study applies a dynamic panel data framework based on two-step System Generalized Method of Moments (GMM) estimators. This approach accounts for potential endogeneity, autocorrelation, and heterogeneity across countries. Robustness tests include alternative lag structures and difference GMM estimations.FindingsEmpirical results reveal that trade openness and GDP per capita significantly reduce the risk of internal conflict, supporting the liberal peace hypothesis. In contrast, higher income inequality, inflation, democracy index, market concentration, and external conflict increase conflict risk. The findings confirm the embedded liberalism thesis, indicating that trade promotes peace only when accompanied by redistributive domestic policies that mitigate inequality.Research limitations/implicationsThis study is subject to several limitations. While it offers robust empirical findings, the use of panel data limits the ability to capture country-specific dynamics and institutional nuances. Moreover, internal conflict is a multifaceted phenomenon influenced by non-economic factors not fully addressed in the model. Despite these limitations, the results provide valuable insights for policymakers, suggesting that trade openness alone may not ensure peace without addressing domestic inequality. Future research may benefit from disaggregated analyses or mixed-method approaches to better understand the country-level mechanisms linking globalization and internal conflict.Practical implicationsThe results suggest that policymakers should complement liberalization policies with inclusive welfare measures and skill-based interventions to ensure that trade benefits are broadly shared, preventing distributional grievances that may lead to instability.Social implicationsThis study highlights the social risks of uneven globalization. While trade can promote economic growth, its benefits must be distributed fairly to prevent societal fragmentation. High income inequality can erode trust, deepen social divisions, and increase the likelihood of unrest. Furthermore, democratization without strong institutions may fail to foster cohesion, especially in developing societies. These findings stress the importance of inclusive development policies that promote both economic opportunity and social equity to ensure long-term internal stability and reduce the risk of conflict.Originality/valueThis study contributes to the literature by integrating trade theory and conflict analysis within a dynamic panel framework, offering one of the few cross-country empirical examinations of how trade openness, inequality, and internal conflict interact over time.

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 10 · Eşitsizliklerin Azaltılması
    • SDG 16 · Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
    AtıfWoS2OpenAlex3
    Web of Scienceİncele
  • MakaleYalnız künye2025
    The effect of electromagnetic fields on building materials: The case of base stations

    Baran, Zeki; Polat, Alper

    This study investigates the electromagnetic field (EMF) permeability characteristics of widely used construction materials to determine their effectiveness in electromagnetic insulation against radiation emitted by base stations. Field measurements were conducted at 81 base stations located in the city center of Diyarbak & imath;r in accordance with the standards of the Information and Communication metal, lead, PVC, XPS, and recycled concrete. The results indicate that the highest average electromagnetic field intensity was measured in free-space conditions (3.37 V/m), whereas lead exhibited the most effective shielding performance with an average value of 1.01 V/m, corresponding to an attenuation of approximately 70%. Metal sheets also showed strong shielding capability with an average value of 1.29 V/m. Among conventional materials, recycled concrete demonstrated lower electromagnetic permeability (2.13 V/m) compared to standard concrete (2.60 V/m). Thickness-dependent measurements revealed that increasing recycled concrete thickness from 3 cm to 7 cm reduced electromagnetic field intensity from up to 2.93 V/m to as low as 1.64 V/m, representing a reduction of approximately 44%. Measurements conducted inside and outside the safety distance further confirmed that EMF levels outside the safety distance can be more than twice those measured inside. Overall, the findings demonstrate that material type, thickness, and safety distance play a critical role in reducing electromagnetic exposure. Recycled concrete emerges as a sustainable and effective alternative for electromagnetic shielding in building design.

    Web of Scienceİncele
  • MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ2
    Morphometric constraints on tectonic activity and landscape evolution in the Uludağ Range, NW Türkiye

    Sançar, Taylan; Karabacak, Volkan

    The Uluda & gbreve; Range of northwest T & uuml;rkiye forms a key tectonic boundary between the North Anatolian Fault Zone and the Western Anatolia Extensional Region, where active deformation is expressed across a network of strike-slip and normal faults. To investigate how fault segmentation and kinematics control landscape evolution in this complex orogen, we integrate high-resolution morphometric analysis with paleoseismological data. We extracted key morphometric indices-including Delta-relief, Delta-elevation, Delta-gradient, Delta chi, hypsometric integral, channel concavity (m/n), normalized channel steepness (ksn), and knickpoint distribution-from 10-meter DEMs using open-source geomorphic toolkits. Our results demonstrate pronounced spatial variability in geomorphic signatures and tectonic activity across four divide segments (DS). DS01, associated with the right-lateral Ulubat Fault, exhibits exceptional morphometric stability and minimal disequilibrium, in line with long earthquake recurrence intervals and low Holocene slip rates. In contrast, DS02 and DS03-bounded by the Bursa and So & gbreve;ukpinar faults-display chi-based divide migration and subtle landscape adjustment. DS04, influenced by the & Idot;neg & ouml;l and Oylat faults, is characterized by elevated channel steepness, dense knickpoint clustering, and southward divide migration, collectively indicating ongoing uplift and transient drainage adjustment. The strong correspondence between morphometric disequilibrium and documented earthquake recurrence patterns highlights the critical value of integrating geomorphic and paleoseismological datasets. Our findings demonstrate that only through the convergence and cross-validation of multiple independent metrics can the segmented imprint of active deformation be reliably detected-particularly where landscape response is temporally offset from fault activity. The methodological framework developed here provides a robust template for quantifying active structures and their geomorphic consequences and can be widely applied to other tectonically complex mountain belts for seismic hazard assessment and landscape evolution studies.

    AtıfWoS2OpenAlex2
    Web of Scienceİncele