Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Gul, Muhammet(4)
- Akkurt, Nevzat(3)
- Celik, Erkan(3)
- Demir, Yakup(3)
- Özçiçek, Esin(3)
- Acharya, U. Rajendra(2)
- Al-Obaidi, Mudhar A.(2)
- Ali, Bagh(2)
- Attar, Rukset(2)
- Baş, Kazım(2)
- Can, Erkan(2)
- Can, Safak Seyhaneyildiz(2)
- Chatha, Ahmad Manan Mustafa(2)
- Dal, Murat(2)
- Danabaş, Durali(2)
- Dikici, Abdullah(2)
- Guneri, Ali Fuat(2)
- Hussein, Ahmed Kadhim(2)
- Koluman, Ahmet(2)
- Naz, Saima(2)
- Ozbey, Ulku(2)
- Rashid, Farhan Lafta(2)
- Younis, Obai(2)
- Yıldırım, Özal(2)
- Şakar, Murat(2)
- Abderrahmane, Aissa(1)
- Abed, Azher M.(1)
- Acun, Serdar(1)
- Akcil, Ata(1)
- Aksakal, Ercüment(1)
- Aksu, O.(1)
- Aktağ, Işıl Gürsul(1)
- Aktaş, Rind Kürşat(1)
- Akyüz, Mahıde Demıreloz(1)
- Al-Khaleel, Mohammad(1)
- Alaaeddine, Nada(1)
- Alatas, B.(1)
- Alatas, Ozkan(1)
- Alataş, Mevlüt(1)
- Alhaj Hamoud, Yousef(1)
Yayınlar
- Derleme MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ3Afet Direnci Kavramını Anlamak: Direnç Göstergeleri Üzerine PRISMA Yöntemiyle Sistematik Bir İnceleme
Peker, İskender; Ozbey, Sümeyye
Doğal ve beşerî faktörlerin bir araya gelmesiyle oluşan afetler, toplumların güvenliği, sürdürülebilir kalkınması ve yaşam kalitesi üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Afetlerin önlenebilmesi veya etkilerinin azaltılabilmesi, toplumların ve kurumların afet direncinin artırılmasıyla doğrudan ilişkilidir. Afetlere dirençli toplumlar, afetlerle karşı karşıya kaldıklarında daha az kayıp yaşamakta, daha hızlı toparlanabilmekte ve yeniden işlevsel hale gelebilmektedir. Afetlerin etkilerinin azaltılması ve toplumsal hazırlığın artırılması amacıyla toplumsal afet direnci kavramına literatürde yer verilmiş olmasına rağmen bu kavrama ilişkin teorik çerçeve sınırlıdır. Kavramın tanımlanması, etkileyen faktörlerin belirlenmesi, hangi yöntemlerle değerlendirilebileceği açık değildir. Bu çalışma, söz konusu kavramsal boşluğu doldurmak amacıyla PRISMA yöntemi kullanılarak kapsamlı bir literatür analizi gerçekleştirmekte ve toplumsal afet direncine dair metodolojik bir çerçeve sunmaktadır. Analiz sonucunda, afetlere karşı kırılganlığın azaltılması için dirençlilikle ilişkili mevcut çalışmalar sistematik biçimde değerlendirilmiş, ayrıca bu kavramın ölçülebilmesi için kullanılabilecek bir dizi ilke ve gösterge sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma, afetlere karşı kırılganlığı azaltmaya ve sürdürülebilir bir afet yönetimi yaklaşımı geliştirmeye katkı sunacak kavramsal ve pratik öneriler ortaya koymaktadır.
AtıfOpenAlex1
İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2026Fakir Baykurt, Talip Apaydın ve Mahmut Makal’ın Eserlerinde Köy ve Köy Enstitüsü Deneyiminin Sosyolojik Analizi
Baykan, Pinar
Bu çalışma, Köy Enstitüleri bağlamında köy ve köylü temsillerini sosyolojik bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problematiği, enstitü kökenli yazarların köyü nasıl anlamlandırdığı ve bu temsillerin Türkiye’nin toplumsal yapısına ilişkin ne tür çıkarımlar sunduğu sorusu etrafında şekillenmektedir. Bu doğrultuda Mahmut Makal, Fakir Baykurt ve Talip Apaydın’ın eserleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, söz konusu yazarların köyü romantize etmekten uzak, gerçekçi ve eleştirel bir bakışla ele aldıklarını göstermektedir. Makal köyün yoksulluk ve geri kalmışlık içindeki görünümünü doğrudan gözleme dayalı bir biçimde ortaya koyarken, Baykurt köyü sınıfsal ilişkiler, iktidar mekanizmaları ve direniş pratikleri üzerinden değerlendirmektedir. Apaydın ise köyü modernleşme ve makineleşme süreci bağlamında ele alarak dönüşüm dinamiklerine odaklanmaktadır. Bu farklı yaklaşımlar, köyün yalnızca mekânsal bir birim değil; toplumsal eşitsizliklerin, kültürel yapıların ve değişim süreçlerinin kesiştiği dinamik bir alan olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, Köy Enstitüsü kökenli yazarların eserlerinin, Türkiye’de kırsal toplumun sosyolojik çözümlemesine önemli katkılar sunduğunu ve köy gerçekliğinin görünür kılınmasında belirleyici bir rol oynadığını ileri sürmektedir.
- Derleme MakaleYalnız künye2026Creative Drama in Physical Education: A Systematic Review and Thematic Synthesis of National and International Studies
Şahin, Aykut
This study aims to analyze and report on national and international studies on creative drama in physical education from a comparative perspective. By presenting the research designs, sample profiles, intervention durations, and key findings of the studies examined, it seeks to synthesize the relevant literature, identify methodological trends, and highlight potential research gaps. In line with this purpose, the study was designed as a systematic review. A comprehensive literature search was conducted across Google Scholar, Web of Science, Scopus, Dergipark, the YÖK National Thesis Center, and EBSCO. After applying the inclusion and exclusion criteria, a final total of 30 studies was selected for analysis. The analysis of the selected studies was conducted using descriptive content analysis and thematic synthesis. According to the findings, this method emerged as a model that holistically integrates cognitive, affective, and psychomotor domain gains rather than merely teaching technical skills. In conclusion, it was established that creative drama is not merely a playful activity in physical education instruction but rather a pedagogical tool that helps students make sense of their physical movements, supports the socialization process, and facilitates the development of embodied cognition. Therefore, creative drama should be positioned at the center of the pedagogical process in physical education instruction. In teacher training programs, creative drama should be structured in alignment with a curriculum integrated with classroom management, inclusive education, and values education. To ensure the sustainability of this practice, teachers should be supported through leadership training based on creative drama. In terms of research, it is recommended that the field shift toward mixed-methods approaches incorporating longer-term qualitative designs rather than relying predominantly on short-term quantitative studies. Particular attention should be given to under-researched groups such as high school students, professional athletes, and participants in various sports disciplines. At the national level, collaborations with arts institutions will help ensure that creative drama becomes a sustainable and institutionalized pedagogical approach.
- Derleme MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Nutraceuticals in Uro-Oncology: A Structured Expert Review and Precision-Oriented Framework
Erten, Fusun; Kalemoglu, Ecem; Kucuk, Omer; Sahin, Kazim
Urologic malignancies (UMs), including prostate cancer (PCa), bladder cancer (BCa), renal cell carcinoma (RCC), and testicular germ cell tumors (TGCT), are governed by interconnected molecular pathways that regulate proliferation, angiogenesis, metabolism, invasion, immune escape, and treatment resistance. Key pathways include PI3K/AKT/mTOR, VEGF/VEGFR, EGFR, FGFR, c-MET, androgen receptor signaling, DNA damage response, inflammatory transcriptional programs, and regulation of the tumor microenvironment. This structured expert review evaluates mechanistic, translational, epidemiological, and clinical evidence on food- and botanical-derived nutraceuticals that may influence cancer-related signaling, redox balance, inflammation, metabolic adaptation, and host–tumor interactions. Nutraceuticals are considered investigational adjunctive exposures rather than anticancer treatments or alternatives to standard care. Relevant literature was identified through a structured, non-systematic search of PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science Core Collection, and Embase from database inception to 17 June 2026, supplemented by backward and forward citation searches. Eligible evidence comprised preclinical, observational, interventional, pharmacokinetic, formulation, safety, and drug–nutraceutical interaction studies. Evidence was evaluated by cancer type, compound class, molecular context, formulation, exposure, translational maturity, and safety, and was classified into five stages: prevention signal, mechanistic plausibility, bioavailability and exposure feasibility, exposure-linked biomarker activity, and clinical benefit. An exposure–species–compartment framework was used to assess whether parent compounds and relevant metabolites reached systemic, urinary, or target-tissue concentrations compatible with the proposed effects. Findings based solely on supraphysiological concentrations of unconjugated parent compounds were considered hypothesis-generating unless supported by human exposure or tissue-distribution data. Curcumin, green tea catechins, isoflavones, carotenoids, flavonols, stilbenes, and triterpenoids affect several cancer-related pathways, primarily in experimental models. Translation to clinical practice is constrained by inconsistent formulations, limited bioavailability, inadequate target-tissue exposure data, few biomarker-linked studies, and possible interactions with anticancer therapies. PCa and BCa provide the most suitable settings for exposure-verified mechanistic studies. In RCC, safety and treatment interactions should be prioritized, whereas in TGCTs, non-interference with curative cisplatin-based therapy must be demonstrated. Future studies should use chemically defined formulations, verify clinically relevant exposure, incorporate mechanism-matched biological-response endpoints, and confirm compatibility with established treatment. Current evidence does not support nutraceuticals as treatments for urologic malignancies.
- Derleme MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1Assessing the Impact of Climate Change on the Sustainability of Sorghum Production: A Bibliometric Analysis
Zheng, Mingke; Tutar, Halit; Shaghaleh, Hiba; Alhaj Hamoud, Yousef; Er, Hasan; Omac, Basri; Yildirim, Gokhan; Eren, Ömer; Khalifa, Muhammad; Mwamahonje, Andekelile
Sorghum is a crucial crop for sustainable agriculture due to its drought resistance, low carbon footprint, and diverse applications in food, feed, and bioenergy. However, understanding the impact of climate change on sorghum production is essential for ensuring its future sustainability. This study conducts a comprehensive bibliometric analysis of scientific publications related to sorghum and climate change using the Web of Science (WoS) database, covering the period from 1984 to 2024. A total of 1053 relevant papers were analyzed, revealing an average annual growth rate of 12.73% and an average citation count of 32.02 per document. Most of the publications (83.5%) were research articles, while 9.7% were review papers. Among the contributing researchers, Prasad PVV emerged as the most productive author based on an h-index of 13, whereas the United States was identified as the most influential country, contributing 235 documents and 13,750 citations. Keyword clustering analysis identified five major research themes, including sustainable energy and environmental impacts, climate resilience, socioeconomic effects of climate change, and key crops. The findings of this study offer valuable scientific insights to guide future research and policymaking on climate change and sorghum sustainability.
AtıfScopus4OpenAlex3
İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2025Deep learning: evolution, innovations, and applications in the last decade
Yıldırım, Özal; Günay, Mıhrıban; Demir, Yakup
Deep learning has become a popular method in the last ten years with its superior performance in many fields, especially in health. Although it is a sub-branch of machine learning, one of the most important reasons for researchers to use this method is that it automates the difficult processes of feature extraction stages in traditional machine learning methods. With the advancement of technology every year, it has become easier to create large data sets or to access large data sets that have been used before on the web. Researchers who want to work on large data sets use deep learning methods effectively because of their advantages instead of using traditional machine learning methods. The foundations of deep learning were laid with the deep belief networks method, which was first developed in 2006. Later, with the significant success of the Convolutional Neural Network (CNN) method developed in 2012 in image classification, deep learning methods have been used in many applications in other disciplines. The success of the deep reinforcement learning algorithm that defeated Alpha Go champion Lee Sedol in 2016, the remarkable success of the contentious generating networks in creating their own unique images, the success of the Siamese networks with the ability to learn from little data in signature verification and facial recognition systems, the success of the artificial intelligence chat bot ChatGPT, which was launched in the last months of 2022, attracted attention in a short time, and the ability of DALL-E, a similar language model, to create images from texts, shows that deep learning is in constant innovation and development. This study aims to give an idea to researchers who will work in this field in the future by talking about the basic concepts of deep learning and the innovative and popular approaches used.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Covid-19 Pandemisinde Neoliberal Politikalar: Sosyal Devletin Sağlıkta Eşitlik ve Hakkaniyeti Sağlamadaki Rolü
Baş, Kazım
Sağlık hizmetlerinde eşitsizliklerin azaltılması ve hakkaniyetin sağlanması, devletler için her zaman zorlu bir mücadele süreci olmuştur. Neoliberal ekonomik politikaların etkisiyle bu durum daha da karmaşık hale gelmiştir. Bu çalışmada, Covid-19 pandemi sürecinde, dünya genelinde etkili olan neoliberal politikaların etkisinde sosyal devletin sağlıkta eşitlik ve hakkaniyeti sağlamadaki rolü literatür kapsamında değerlendirilmiştir. Ülkeler arası ve ülkeler içinde sağlıkta eşitsizliklerin oluşumunda; sağlığın sosyal belirleyicileri olarak bilinen bireysel, sosyal, ekonomik ve çevresel faktörlerin yer aldığı bildirilmiştir. Sağlıklı bir topluma ulaşmada eşitlik ve hakkaniyet, temel unsurlar arasında yer almakta olup, devletin, sağlık hizmetlerinde, sosyal politikalar aracılığıyla hakkaniyeti sağlama ve sağlık eşitsizliklerini azaltmada rolü önemlidir. Ancak neoliberal politikalar sosyal devletin sağlık hizmetlerindeki rolünü olumsuz etkileyerek sınırlandırdığından, sağlık hizmetlerindeki eşitsizliklerin daha da arttığı görülmektedir. Neoliberal politikaların devletin sağlık alanındaki düzenleyici ve sosyal refahı gözeten rolünü zayıflatması, çoğu ülkede, Covid-19 salgın yönetiminde ciddi yetersizliklere yol açmıştır. Covid-19 sağlık krizinin aşılmasında, devletin yeniden sosyal rolü üstlenerek salgın yönetimi ve kontrolünde etkin baş aktör olduğu görülmüştür.
AtıfOpenAlex1İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2025Ulus-devlet, kimlik ve kültür perspektifinde uluslararası göç tartışmaları
Reyhanoğulları, Müslüm
Çağdaş dönemde uluslararası göçler; ulus-devlet, kimlik ve kültür kavramları bağlamında karmaşık ve çok boyutlu bir ilişki içinde ele alınmaktadır. Bu ilişkinin niteliği, ulus-devletlerin doğası ve işlevleri ile uluslararası göçün temel dinamikleri tarafından şekillendirilmektedir. Ulus-devletler göçü düzenleme ve yönetmede aktif rol oynarken, uluslararası göç hareketleri de devletlerin sosyokültürel, ekonomik ve politik yapılarında dönüşümlere yol açmaktadır. Bu karşılıklı etkileşim, devlet politikaları ve toplumsal dinamiklerde derin değişiklikler yaratmaktadır. Göçmen ile ev sahibi toplumlarda kimlik ve kültür ekseninde de olumlu ve olumsuz sosyal dönüşümleri beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla göçmenlerin kimlikleri adaptasyon sürecinde yeniden şekillenirken, ev sahibi toplumların kimlik ve kültürel yapıları da değişmektedir. Bu durum kültürel sınırların ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda araştırma uluslararası göç olgusunu; ulus-devlet, kimlik ve kültür ekseninde sosyo-politik etkileriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen çalışma, literatüre dayandırılarak uluslararası göçün ulus-devletin doğasına, kimlik oluşumundaki rolüne ve kültürel ilişkilerine odaklanmaktadır. Çalışmanın beşerî coğrafyadaki bu konulara kuramsal katkı sunması hedeflenmektedir.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Fekal İnkontinansın Yönetimi ve Hemşirelik Yaklaşımı
Avşar, Gülçin; Ferhat, Daşbilek; Sağlam, Hasan
Fekal inkontinans, bireylerin dışkı kontrolünü kaybetmesi durumu olup, hem fiziksel hem de psikososyal sorunlara yol açabilir. Yönetimi, bu durumu etkileyen nedenlerin belirlenmesiyle başlar; nörolojik hastalıklar, gastrointestinal sorunlar veya cerrahi geçmiş gibi faktörler değerlendirilir. Hemşireler, hastaların tıbbi geçmişini alarak, semptomları ve yaşam kalitesini etkileyen unsurları anlamalıdır. Ayrıca, uygun değerlendirme araçları kullanarak inkontinansın şiddetini belirlemeleri önemlidir. Hemşirelik yaklaşımı, bireysel bir plan geliştirilmesini gerektirir. Bu plan, beslenme düzeninin gözden geçirilmesi, bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesi ve gerekiyorsa ilaç tedavisinin entegrasyonunu içerebilir. Ayrıca, hasta eğitimi ve destek gruplarına yönlendirme, hastaların durumlarını daha iyi yönetmelerine yardımcı olabilir. Hemşireler, bireylerin duygusal ihtiyaçlarına da dikkat ederek, empatik bir iletişim kurmalı ve hastaların bu hassas konuda kendilerini güvende hissetmelerini sağlamalıdır. Sonuç olarak, fekal inkontinansın yönetimi, multidisipliner bir yaklaşım gerektirir ve hemşireler bu süreçte önemli bir rol oynar. Farkındalık artırma, eğitim ve destek sunma gibi temel görevleri ile hemşireler, hastaların yaşam kalitesini iyileştirmede kritik bir etki yaratabilir. Uygun hemşirelik müdahaleleri ile bireylerin bağırsak kontrolü sağlanarak, genel sağlık durumları olumlu yönde etkilenebilir.
- Derleme MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ2Is sexual function impaired in patients with primary headaches? A systematic review of observational studies
Ataş, Kübra; Kaya Mutlu, Ebru
Introduction: Primary headaches, particularly migraine and tension-type headaches, as chronic and painful conditions, have a significant impact on individuals' health and overall quality of life, including aspects such as sexual health parameters. Objectives: The aim of this study was to review observational studies and to summarize the presence of sexual dysfunction in patients with primary headache and to discern whether it is more common in patients with primary headache than in healthy control subjects. Methods: Observational studies published between January 1, 2000, and May 21, 2023 were searched in Medline (PubMed), Web of Science, Scopus, and EBSCO. This review included 23 observational studies that evaluated sexual dysfunction with or without comparison with healthy control subjects. Results: As a result, the mean Female Sexual Function Index score, a score of <26.55 indicating sexual dysfunction, ranged from 19.25 ± 8.18 to 27.5 ± 7.5 in patients with primary headache. The prevalence of sexual dysfunction and erectile dysfunction was found to be between 10.7% and 93.75% in female patients and between 54.83% and 80% in male patients. Both migraineurs and tension-type headache sufferers had statistically significantly lower sexual function scores in females and lower erectile function scores in males compared with healthy control subjects. Conclusion: Sexual function is significantly affected in patients with primary headache, which is a chronic painful disorder. Therefore, it is very important to ask these patients about their sexual health and, if necessary, to seek support from a sexual health professional. Additionally, future studies may prioritize tension-type headaches and male patients due to the limited amount of research available on these subjects.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex1
İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Automated Detection of Neurological and Mental Health Disorders Using EEG Signals and Artificial Intelligence: A Systematic Review
Uyanik, Hakan; Sengur, Abdulkadir; Salvi, Massimo; Tan, Ru-San; Tan, Jen Hong; Acharya, U. Rajendra
Mental and neurological disorders significantly impact global health. This systematic review examines the use of artificial intelligence (AI) techniques to automatically detect these conditions using electroencephalography (EEG) signals. Guided by Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analysis (PRISMA), we reviewed 74 carefully selected studies published between 2013 and August 2024 that used machine learning (ML), deep learning (DL), or both of these two methods to detect neurological and mental health disorders automatically using EEG signals. The most common and most prevalent neurological and mental health disorder types were sourced from major databases, including Scopus, Web of Science, Science Direct, PubMed, and IEEE Xplore. Epilepsy, depression, and Alzheimer's disease are the most studied conditions that meet our evaluation criteria, 32, 12, and 10 studies were identified on these topics, respectively. Conversely, the number of studies meeting our criteria regarding stress, schizophrenia, Parkinson's disease, and autism spectrum disorders was relatively more average: 6, 4, 3, and 3, respectively. The diseases that least met our evaluation conditions were one study each of seizure, stroke, anxiety diseases, and one study examining Alzheimer's disease and epilepsy together. Support Vector Machines (SVM) were most widely used in ML methods, while Convolutional Neural Networks (CNNs) dominated DL approaches. DL methods generally outperformed traditional ML, as they yielded higher performance using huge EEG data. We observed that the complex decision process during feature extraction from EEG signals in ML-based models significantly impacted results, while DL-based models handled this more efficiently. AI-based EEG analysis shows promise for automated detection of neurological and mental health conditions. Future research should focus on multi-disease studies, standardizing datasets, improving model interpretability, and developing clinical decision support systems to assist in the diagnosis and treatment of these disorders.
AtıfScopus58OpenAlex46İncele - Derleme MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ2A critical review of the refractory high-entropy materials: RHEA alloys, composites, ceramics, additively manufactured RHEA alloys
Guler, Seval Hale; Yakin, Alican; Guler, Omer; Chattopadhyay, Arun K.; Simsek, Tuncay
In this study, the traits, production methods, and applications of refractory high-entropy materials—including refractory high-entropy alloys (RHEAs), refractory high-entropy composites (RHE-Cs), and refractory high-entropy ceramics (RHE-Ce)—which are part of the broader category of refractory high-entropy materials with a wide range of applications, have been thoroughly examined and discussed. RHEAs have emerged as materials that exhibit superior properties, such as high melting temperatures, excellent temperature resistance, and high wear and corrosion resilience, in addition to high mechanical and fatigue strength. These attributes have made them extensively studied materials in recent times. The properties of RHEAs suggest their safe operation in challenging environments such as nuclear reactors, gas turbines, aerospace, and energy production. Among refractory materials, RHE-Cs stand out for their high strength and low density, showing significant potential for use in the automotive, aerospace, and space industries. Another group with a wide range of applications, RHE-Ce materials, is distinguished by their high-temperature resilience, high hardness, and low thermal conductivity, making them suitable for high-temperature environments. Refractory materials are generally fabricated using traditional techniques such as arc melting, powder metallurgy, and magnetron sputtering. In this study, along with traditional production methods, additive manufacturing techniques which have revolutionized the manufacturing field are discussed concerning their applications in refractory material production. Additive manufacturing methods enable the achievement of high temperatures and the production of homogeneous, single-phase solid solutions, making them suitable for fabricating refractory materials with high melting points.
AtıfScopus37WoS35OpenAlex41İncele - Derleme MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ2Revolutionizing biomedicine with rare earth element nanoparticles: physical properties and biotechnological potential
Şahal, Hakan
Rare earth elements (REEs) are used in the creation of many promising technologies that have the potential to revolutionize many medical and biotechnological fields such as medical imaging, cancer treatment and diagnosis, biosensors and diagnostic kits, tissue engineering and regenerative medicine, cosmetics and dermatology, gene therapy and molecular biology, pharmacology, and drug delivery systems today and in the future. Their use as targeted treatment approaches, biocompatible materials and imaging agents with anticancer, antimicrobial, antibacterial, and antioxidant properties enables revolutionary developments in modern medicine and biotechnology. The versatile uses of these elements may contribute to the development of more effective and sensitive methods in medical treatment and diagnosis in the future. For this reason, they are intensively researched worldwide. The focus of this research is that rare earth elements and their derivatives can provide innovative solutions for diagnosis and treatment at the molecular level. Doping with rare earth elements, which are considered as vitamins of industries, redefines the properties of materials and increases their efficiency. For this reason, research is aimed at obtaining new properties and applications by creating hybrid structures of rare earth elements with different components. In recent years, scientific interest in investigating the molecular interactions of REEs with biomolecules has increased. These studies aim to activate drug-specific molecules in target cells, reduce their side effects, and provide more effective treatment methods. These studies aim to create potential structures in gene therapy, biosensor technologies, and cancer research with modifications performed using REEs. This study investigates the transformative potential of REE nanoparticles in various biotechnological and biomedical applications and emphasizes their promise as versatile tools for innovation in multiple disciplines by highlighting their roles in advancing targeted therapies, reducing side effects and addressing critical challenges in modern healthcare.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex2İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2Ghrelin and LEAP2: Their Interaction Effect on Appetite Regulation and the Alterations in Their Levels Following Bariatric Surgery
Alic, Nese; Ayaz, Aylin
Background and Objectives: Ghrelin plays key roles in appetite regulation, involving both homeostatic and hedonic pathways. In obesity, its metabolism is affected by alterations in neural and hormonal responses. Liver-Enriched Antimicrobial Peptide 2 (LEAP2), recently identified as an endogenous ghrelin receptor antagonist, has emerged as a potential regulator of appetite and energy balance, and bariatric surgery is known to induce changes in this system. In this review, we aimed to evaluate the roles of acyl ghrelin, des-acyl ghrelin, and LEAP2 in food intake regulation and summarize findings on the alterations in their levels after bariatric surgery. Materials and Methods: We conducted a narrative review of human and animal studies published in the literature investigating the roles of acyl ghrelin, des-acyl ghrelin, and LEAP2 in food intake regulation, as well as changes in their levels in obesity and following bariatric surgery. Results: Alterations in the ghrelin system, i.e., the acyl ghrelin and des-acyl ghrelin isoforms and LEAP2, in obesity have been reported. Experimental studies have shown that LEAP2 administration reduces food intake and body weight by suppressing ghrelin-induced food intake. Most studies have found marked reductions in fasting acyl ghrelin after sleeve gastrectomy, more so than after Roux-en-Y gastric bypass. Conclusions: In obesity, altered neural and hormonal responses to food also affect ghrelin metabolism, with significant deviations in acyl ghrelin levels and impaired appetite regulation mechanisms. Unlike ghrelin, LEAP2 levels tend to be elevated in obesity. While changes in acyl ghrelin and des-acyl ghrelin isoforms, particularly after sleeve gastrectomy, are well documented, data on LEAP2 remain limited. Further research is needed to better define the role of LEAP2 in ghrelin-mediated food intake and its potential as a therapeutic target in obesity.
AtıfScopus6WoS5OpenAlex7İncele - Derleme MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ1A short review of structural, mechanical and magnetic properties of high and medium entropy alloys added rare earth elements
Yayla, Nihal; Güler, Ömer
This study presents a comprehensive review of the structural, mechanical and magnetic properties of high and medium entropy alloys (HEA and MEA) with rare earth elements (REE) additions. The addition of REE has been shown to have significant effects on phase transformations, microstructural arrangements and thermodynamic stability. Studies in the literature show that REE addition improves properties such as hardness, strength, deformation resistance and magnetic performance. In particular, changes such as transitions from FCC to HCP, formation of intermetallic phases and grain refinement have been observed in phase types with the addition of elements such as Gd, Y and Nd. REE added HEAs offer great potential for modern engineering and advanced technology applications with their superior magnetic moments, magnetocaloric effects and thermal stability. However, there is limited information in the literature on REE added HEAs. This review aims to provide a comprehensive framework for the development of REE added HEAs and to serve as an important reference point for future research.
AtıfScopus7WoS7OpenAlex6İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2024Küresel gelişmeler ışığında iç denetimde yaşanan değişimler ve iç denetçilerden beklentilerin değerlendirilmesi
Bozkurt Yazar, Birgül
Bu çalışmada iç denetim mesleğinde meydana gelen değişmeler ve gelecekte değişime uyum için gerekli uygulamalar ele alınmıştır. Çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde iç denetim kavramı ile ilgili genel bilgiler, ikinci bölümde iç denetimin tarihsel gelişimi, üçüncü bölümde iç denetimle ilgili kavramlar, dördüncü bölümde iç denetimle ilgili düzenlemeler hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde küresel gelişmeler ışığında iç denetimi etkileyen unsurlar ve bu unsurların iç denetimle etkileşimi ele alınmıştır. Çalışma genel olarak özel sektör uygulamaları çerçevesinde ele alınmıştır. Ancak kamu sektörü iç denetim faaliyetlerinin özel sektördeki değişikliklerin dikkate alınarak gerçekleştirildiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Bu yüzden altıncı bölümde ülkemizdeki kamu sektöründeki iç denetim faaliyeti ile ilgili bilgilere genel olarak yer verilmiştir. Çalışmanın son gelişmeler ışığında iç denetim faaliyetlerindeki değişmeleri ve gelişmeleri sunması bakımından önem arz ettiği düşünülmektedir. Esasen iç denetimi etkileyen her unsur ayrı ayrı çalışılabilecek konulardır. Bu bakımdan çalışmanın iç denetim konusunda çalışmak isteyen bilim insanlarının dikkatini çekeceği düşünülmektedir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2024İşitsel İşlemleme Bozukluğu Olan Çocuklar Bağlamında Müdahale Yaklaşımları: Sistematik Derleme
Elibol, Fatma; Pehlivanoğlu, Şeyma
Bu sistematik derlemede İşitsel İşlemleme Bozukluğu (İİB) olan çocuklara yönelik müdahale uygulamalarını incelemek amaçlanmıştır. Literatür taraması PubMed, Web of Science, Scopus, Science Direct ve Google Scholar veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Literatür taraması için Medical Subject Headings (MeSH) terimler dizininden anahtar kelimeler (Auditory Comprehension Disorder, Auditory Inattention, Auditory Perceptual Disorders, Auditory Processing Disorder, Perceptual Disorders- Auditory) belirlenmiştir. Derlemenin dâhil etme ve hariç tutma kriterlerinde ise PICO(S) metodu kullanılmıştır. Sistematik derlemenin raporlanmasında PRISMA Bildirimi kontrol listesi referans alınmıştır. Çalışmada güncel alan yazını değerlendirebilmek için 2013-2023 yılları arasında yayımlanmış randomize kontrollü çalışmalara yer verilmiştir. Literatür taramasında ulaşılabilen çalışmaların birinci değerlendirmesinde araştırmaların başlıkları ve özetleri incelenmiştir. İkinci değerlendirmede ise tam metinleri tetkik edilmiştir. Bu sistematik derlemeye üç makale dâhil edilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen araştırma makalelerinin verileri, araştırmacılar tarafından hazırlanan veri çekme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu formda; yazarlar, yayın yılları, çalışma amaçları, çalışma desenleri, çalışma örneklemleri, veri toplama araçları, uygulanan müdahaleler, çalışma sonuçları ve kalite değerlendirme puanlarına ilişkin veriler bulunmaktadır. Derlemeye alınan çalışmalar incelendiğinde İİB olan çocuklara uygulan müdahalelerin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1Unraveling the ecotoxicological effects of micro and nano-plastics on aquatic organisms and human health
Naz, Saima; Chatha, Ahmad Manan Mustafa; Khan, Nisar Ahmed; Ullah, Qudrat; Zaman, Faisal; Qadeer, Abdul; Khan, Ibrar Muhammad; Danabas, Durali; Kiran, Azka; Skalickova, Sylvie
Plastic pollution ranks among the most severe environmental disasters caused by humans, generating millions of tonnes of waste annually. The extensive and unregulated use of plastics has led to ecotoxicity and environmental imbalance. Microplastics (MPs) are prevalent in aquatic environments, and these MPs further degrade into even smaller particles known as nano-plastics (NPs). Both MPs and NPs impact the environment by readily absorbing organic pollutants and pathogens from their surroundings, owing to their bigger surface area to volume ratio. This review focuses on the source of origin, bioaccumulation, and potential impact of MPs and NPs on aquatic organisms and human health. Additionally, the review explores various methods employed for identification and quantification of these particles in aquatic ecosystems. Sufficient information is available on their characteristics, distributions, and effects on marine ecosystems compared with freshwater ecosystems. For plastic particles <10 μm, more toxicological effects were observed compared with larger size particles, in aquatic life. Understanding the mechanism of action and ecotoxicological effects of micro/nano-plastics on the health of aquatic life across various trophic levels, as well as human health, is of utmost importance. We address knowledge gaps and provide insights into future research approaches for a better understanding of the interactive mechanisms between binary pollutants.
AtıfScopus36OpenAlex38İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2023Göçmenlere ve Sığınmacılara HIV Enfeksiyonunu Önlemeye Yönelik Yapılan Müdahaleler: Sistematik Derleme
Akyüz, Mahıde Demıreloz; Turfan, Esin Ceber; Ulucan, Mihriban
Bu sistematik derlemenin amacı göçmenlere ve sığınmacılara HIV enfeksiyonunu önlemeye yönelik yapılan müdahalelerin sistematik bir şekilde incelenmesidir. Literatür taraması “PubMed, Scopus, Science Direct ve Google Scholar” veri tabanlarında, “migrant, refugees, reproduc- tive health, HIV, AIDS ve randomized control trial” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır. Bu sistematik derlemeye sırasıyla ABD (2), Tacikistan (1), Çin (1) ve İngiltere (1) olmak üzere toplam 5 çalışma dahil edilmiştir. 4 çalışmanın randomize kontrollü olduğu, 1 çalışmanın ise yarı deneysel çalışma olduğu belirlenmiştir.Bu sistematik derlemenin sonucuna göre göçmen ve sığınmacılara HIV enfeksiyonunu önlemeye yönelik yapılan müdahalelerin HIV ve diğer CYBE hakkında bilgi, HIV testi yaptırma oranı, kontraseptif yöntemler hakkında bilgi, kondom kullanma oranlarını arttırdığı saptanmıştır. Bu nedenle göçmenlerde HIV enfeksiyonun farkındalığını arttırmak, HIV hakkında bilgi düzeylerini yükseltmek, HIV testi yaptırma oranlarını yükseltmek için yapılacak müdahaleler önem taşımaktadır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2023Beden Eğitimi ve Spor Dersine Yönelik Tutumlar Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi
Murathan, Talha; Öner, Burak
Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlar üzerine gerçekleştirilen lisansüstü tezlerin bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesidir. Araştırmada, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında “beden eğitimi”, “ders” ve “tutum” anahtar kelimelerinin tez adında yer aldığı yayınlanmış 16 doktora ve 112 yüksek lisans tezi incelenmiştir. Tezler, yayınlandığı “üniversite, enstitü, ana bilim dalı, yıl, yazar cinsiyeti, danışman unvanı, araştırma yaklaşımı ve modeli, araştırmada kullanılan veri ölçüm aracı, analiz yöntemi, örneklem grubu, örneklem sayısı, örneklem ili” gibi değişkenlere göre incelenmiş ve elde edilen bulgular tablolaştırılarak sunulmuştur. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 26 programı kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca “üniversite, veri analiz yöntemi ve örneklem ili” değişkenlerinin yoğunluk haritaları VOSviewer programı ile görselleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tezlerin daha çok nicel yöntemlerle tasarlandığı, karma yöntemlerin oldukça az olduğu ve yalnızca nitel yaklaşımla hazırlanan tezin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında en fazla tezin Gazi Üniversitesi bünyesinde yazıldığı, yüksek lisans tezlerinin doktora tezlerinden sayıca fazla olduğu görülmüştür.
AtıfOpenAlex15TR Dizin4İncele