Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Alataş, Mevlüt(34)
- Serdar, Osman(33)
- Utku, Anıl(21)
- Batan, Nevzat(20)
- Dal, Murat(19)
- Kutlu, Banu(19)
- Paksoy, Mehmet Yavuz(17)
- Benzer, Fulya(15)
- Ezer, Tülay(15)
- Altı, Aziz(14)
- Dal, Nursel Alp(14)
- Karatay, Gülnaz(14)
- Kutluyer Kocabaş, Filiz(14)
- İlhan, Aziz(14)
- Aydin, Rahmi(13)
- Yüksel, Fahrettın(13)
- Zengin, Ersoy(13)
- Aksu, Önder(12)
- Aslan, Alper(12)
- Gürarslan Baş, Nazan(12)
- Ozcan, Ebru Ifakat(12)
- Cuşa, Hasan(11)
- Demirol, Ferhat(11)
- Etli, Serkan(11)
- Gökcan, Özkan(11)
- Kocabaş, Mehmet(11)
- Sarı, Sacit(11)
- Sertel, Savaş(11)
- Yucesan, Melih(11)
- Erata, Hüseyin(10)
- Işık, Erdem(10)
- Kahraman, Gökhan(10)
- Kuzgun, Nermin Karaton(10)
- Topal, Murat(10)
- Şentürk, Gamze(10)
- Acun, Serdar(9)
- Akgül, Melek(9)
- Danabaş, Durali(9)
- Erguven, Gokhan Onder(9)
- Koç, Ali(9)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Üniversitelerin Konut Üretimine Etkisi: Gümüşhane Örneği
Başaran, Erkin; Isik, Sevket
Amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, üniversitenin kurulmasının Gümüşhane kentinin demografik yapısını önemli ölçüde etkileyerek, büyük bir konut talebi yarattığını ortaya koymaktadır. 2008 yılında kurulan Gümüşhane Üniversitesi’nin hızlı büyümesi, öncelikle öğrenci ve akademik personel akını nedeniyle nüfusta önemli bir artışa yol açmış ve böylece yeni konutların yapımına yönelik büyük bir talep artışı ortaya çıkmıştır. Bu durum 2008'den sonra, kullanım izni olan konut amaçlı bina ve daire sayısında belirgin bir artışı da beraberinde getirmiştir. Üniversitenin kurulduğu 2008 öncesinde kentte yılda ortalama 11 konut amaçlı bina kullanım izni alırnırken, bu rakam 2009- 2023 döneminde 25’e ulaşmıştır. Kentte üretilen daire sayısında da benzer bulgular elde edilmiştir. 2008 öncesinde kentte yılda ortalama 135 daire kullanım izni alırken, bu rakam 2009-2023 arasında 414’e yükselmiştir. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, yeni inşa edilen binaların yalnızca sayıca artmakla kalmayıp aynı zamanda daha yüksek katlı bina üretimine doğru güçlü bir eğilim göstermesidir. 2002-2008 arasında Gümüşhane kentinde 10 ve daha çok katlı bina bulunmazken, özellikle 2015 yılından sonra bu tip yüksek binalar en yaygın yapı tipi olmuştur. Konut üretiminde çok katlı yapıların giderek önem kazanmasında Gümüşhane’nin coğrafi özelliklerinin de rol oynadığı belirlenmiştir. Bu değişim, şehrin geleneksel konut düzeninin ve mekânsal yapısının dönüşümüne katkıda bulunmuştur. Sonuç olarak, Gümüşhane Üniversitesi'nin kurulması şehrin demografik ve fiziksel görünümünü önemli ölçüde dönüştürmüş ve üniversiteyi yerel konut piyasasında önemli bir oyuncu haline getirmiştir.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2
İncele - MakaleAçık Erişim2025Milk Production Curves Obtained from Cows Raised in Türkiye According to Years and Determination of Production Differences with the Help of Cluster Analysis and Friedman Test
Çimen, Murat; Güven, Alper
In the study, cluster analysis and Friedman tests were used to create curves for cow milk yields in Türkiye between 2010-2023 and to determine yield differences. For this purpose, milk yield records obtained from TUIK for the years in question were used. Since data before 2010 could not be accessed, 2010 was taken as the starting date. When the figures obtained in the study are examined, it is striking that the years generally show similar curves. These curves generally show a decrease from January to February, then an increase until May. Milk yield values, which reach their peak in May, decrease again until November. After this month, a new increase is noted in December. The months showing maximum and minimum values in the graphs of 2016 and 2017 are different. Therefore, different curves were obtained for these years compared to other years. When the curves of all years, cluster analysis and Friedman test results are examined in general, it can be said that the highest production was determined in May and the lowest production in November. The reason for these differences should be investigated for the years 2016 and 2017, when different curve results were obtained. The findings of this study are important in terms of providing preliminary information for those who will conduct model studies on milk production in our country. In addition to the evaluation of curve graphs, it has been seen from the research findings that different statistical techniques such as cluster analysis and Friedman test give effective results in this type of data. Both cluster analysis and Friedman test methods are test methods that can be used safely in new studies where curve graphs will be made.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2025Artificial Intelligence Applications in the Aquaculture Industry: Sustainability, Efficiency and Innovative Solutions
Kutlu, Banu; Utku, Esen Damla Balo
Artificial Intelligence (AI) is becoming increasingly important to increase efficiency and sustainability by organizing processes and providing significant improvements in different sectors. AI is reshaping the aquaculture sector. AI is being used to help solve optimization problems in aquaculture, reduce costs, and find sustainable solutions. These scenarios guided the evaluation of the future role of AI in aquaculture and the benefits that AI brings to the aquaculture sector in this study. AI is improving the way fish stocks are monitored, live stocks are assessed, diseases among plants and animals are recognized, water quality is tested, and production lines are controlled. Aquaculture uses AI technologies to help detect diseases early, monitor environmental conditions affecting production, and improve both efficiency and sustainability. In addition, AI is examining and providing solutions to environmental issues such as global warming and water resource management.
AtıfOpenAlex5İncele - MakaleAçık Erişim2025Nevşehir taşı tozunun kendiliğinden yerleşen harçlarda portland çimentosu ikamesi olarak kullanım potansiyelinin değerlendirilmesi
Yon, Merve Sahin; Karataş, Mehmet; Demir, Mustafa
Portland çimentosunun üretimi atmosferdeki karbondioksit emisyonlarının artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, Portland çimentosu yerine puzolanik özelliklere sahip doğal kaynakların ve atıkların kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Bu makalede, kendiliğinden yerleşen harç yapımında Portland çimentosunun yerine kullanılabilecek doğal olarak oluşan puzolanik bir malzeme olan Nevşehir taşı tozunun etkinliği incelenmiştir. Portland çimentosu yerine %5, %10, %15 ve %20 oranlarında Nevşehir taşı tozu ilave edilerek hazırlanan harcın performansının değerlendirilmesi amacıyla bir laboratuvar çalışması yapılmıştır. Kendiliğinden yerleşen harcın başlangıçtaki mekanik performansını incelemek için 40x40x160 mm boyutlarındaki prizmatik numuneler kullanılmıştır. Kendiliğinden yerleşen harçların yayılma çapları Avrupa İnşaat Kimyasalları ve Beton Sistemleri İhtisas Federasyonu standardı referans alınarak belirlenmiştir. Seçilen oranlarda Nevşehir taşı tozu ile oluşturulan numuneler, 23±2 ̊C sıcaklıktaki suya 3 gün süreyle daldırılmıştır. Kür süresi dolan numunelere 3 günün sonunda erken yaş eğilme ve basınç dayanımı testleri uygulanmıştır. Yapılan deneysel analiz sonucunda, en yüksek basınç dayanımlarının, referans numunelerinde ve çimentoyla %5 ikameli Nevşehir taşı tozuyla oluşturulan karışımlarda olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Nevşehir taşı tozunun eğilme dayanımı üzerinde olumlu bir etki sağladığını ancak basınç dayanımında düşüşlere neden olduğunu göstermektedir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025Suçun Coğrafi Dağılımını Afet-Suç İlişkisi Bağlamında İncelemek: 6 Şubat 2023 Depremlerinin Mala Karşı İşlenen Suçlara Etkisi
Avaner, Tekin; Konurhan, Zekeriya; Abdulvahitoğlu, Adnan; Başaran, Erkin; Yayla, Mustafa
Doğal afetlerden hemen sonraki süreçte yaşanan kargaşa ve kamu otoritesinin azalmasına bağlı olarak suç oranlarının artış gösterdiği bilinmektedir. Depremler gerek etki alanlarının büyüklüğü gerek de çok sayıda insanı etkilemeleriyle bu afetler arasında özel bir yere sahip olup, kriminal yansımaları özellikle uluslararası literatürden anlaşılabildiği üzere cana ve mala karşı suçlar temelinde çok farklı suç şekilleri olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu çalışmada 6 Şubat 2023’te 7.7 ve 7.6’lık iki büyük dalga halinde gerçeklemiş ve asrın felaketi olarak nitelenen depremlerden hemen sonraki 1 ay içerisinde meydana gelen mala karşı suç olayları bir önceki yılın aynı dönemine göre karşılaştırmalı olarak mekansal ve zamansal bazda incelenmiştir. İçişleri Bakanlığın’dan temin edilen suç verileri Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) ve Hotspot yöntemleri kullanılarak analiz edilmiş, daha sonra bu analizlerden yola çıkılarak veriler kriminoloji çalışmalarında en yaygın kullanılan teorilerden olan Rutin Faaliyetler Teorisi ve Kırık Pencereler Teorisi temelinde yorumlanmıştır. Suç coğrafyası çalışmalarında yaygın olarak kullanılan CBS’den Hotspot yöntemiyle bu çalışmada da istifade edilmiştir. Ancak ÇKKV ve teorik yorumlamayla birlikte üç farklı yöntemin kullanıldığı böyle bir sentez suç coğrafyası araştırmalarında mevcut değildir ki, araştırmanın özgün değeri burada ortaya çıkmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Tunceli Kentinin Yeri Neden Değişmeli? Yeni Bir Lokasyon Önerisi
Çılğın, Zeynel; Kırboğa, Onur; Güner, Bülent
Tunceli 1935 yılında vilayet haline getirilmiştir. 1937 yılında Kalan kazası kurulmuş ve bu yeni vilayetin idari merkezi yapılmıştır. 1952 yılında “Kalan” kazasının adı Tunceli olarak değiştirilmiştir. Tunceli bütünüyle bir Cumhuriyet kentidir. Kentin kuruluşu, yamaçlarında köy yerleşimi bulunan dar ve “boş” bir plato alanına bazı resmi yapıların inşasıyla başlamıştır. Zamanla memur lojmanları ve halkın iskânıyla nüfuslanan yerleşme, kısa sürede kasaba büyüklüğüne ulaşmıştır. Bu bağlamda Tunceli kentinin kuruluş yerinin belirlenmesinde kentleşme hedeflerinden ziyade konjonktürel nedenler etkili olmuştur. Kent yerleşimi zaman içinde genişlemiş ve kuruluş yerinden taşmıştır. Günümüzde kent 8 mahallesiyle 27 km²’lik bir alanda yayılış göstermektedir. Nüfusu 36 bin kişidir (2023). Kent, topografik engeller nedeniyle büyük ölçüde riskli zeminler üzerinde gelişmektedir. Zaman zaman gerçekleşen kütle hareketleri ve Yedisu Fayı’nın yakın vadede üretmesi beklenen yıkıcı deprem, yerleşmeleri tehdit etmektedir. Kent yerleşimi, beklenen deprem ve kentleşmeyi olumsuz etkileyen topografyası nedeniyle 15 km kadar güneye, Yeniköy mevkiine taşınmalıdır. Yeniköy mevkii 87 km² kadar alanıyla sağlıklı bir kentsel yapılaşma için jeolojik, topografik ve ulaşım altyapısı açısından oldukça elverişli özelliklere sahiptir. Bu çalışma mevcut kent yerleşmesinin bulunduğu yer nedeniyle karşı karşıya olduğu sorunları ve önerilen yeni kent alanının niteliklerini belirleyerek, kentin geleceğine ilişkin bir vizyon oluşturmayı amaçlamaktadır.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2025Siyah ve Kırmızı Alaca Irkı Sığırlardan Elde Edilen Sütlerde Somatik Hücre Sayısı Ve Skorlarının Parametrik Ve Parametrik Olmayan Yöntemlerle Analizi
Ertekin, Özlem; Çimen, Murat
Parametrik olmayan testler, parametrik koşulların sağlanamadığı durumlarda kullanılan yöntemlerdir. Mikrobiyolojik veriler sürekli veya sıralı olabilir. Her iki özelliğe de sahip veri setlerine uygulanacak istatistiksel yöntemler iyi bilinmelidir. Bu çalışmada, Siyah ve Kırmızı Alaca sığır ırklarından elde edilen sürekli ve sıralı veri özelliklerine sahip veri setlerine uygulanacak istatistiksel yöntemler hakkında bilgi sunulması amaçlanmıştır. Çalışmada, Siyah ve Kırmızı Alaca ineklere ait 10’ar adet süt örneğinde mililitre başına somatik hücre sayısı belirlenmiştir. Bu veriler sıralı değişkenlere (somatik hücre skorları) dönüştürülmüştür. Sürekli veri setleri parametrik analiz yöntemlerine, sıralı veri setleri ise parametrik olmayan analiz yöntemlerine tabi tutulmuştur. Sürekli veriler için Bağımsız İki Örnek T-testi ve Tek Örnek T-testi kullanılırken, sıralı veriler için Mann Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıra testi kullanılmıştır. Somatik hücre sayısı bakımından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, Kırmızı Alaca inekler skor bakımından daha yüksek değerler göstermiştir. Her iki sığır ırkına ait somatik hücre sayımları ve skorları Türk Gıda Kodeksi'nde somatik hücreler için bildirilen kabul edilebilir sınırlara uygun olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonuçlarına göre sürekli veriler sıralı verilere dönüştürüldüğünde farklı sonuçların elde edilebileceği görülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Determination of Yield and Yield Components of Some Sweet Corn Genotypes in Diyarbakır Conditions
Kılınç, Sevda; Kahraman, Şerif; Atakul, Sehmus
This research was carried out to determine high yielding sweet corn genotypes suitable for conditions in Diyarbakır. In the research, 10 variety candidate hybrids and 2 commercial varieties standard were used. The research were conducted, the experimental design was a randomized complete block with three replications in 2015 and 2016 years. According to the two-year mean results obtained from the experiment; the tasseling periods 55.8 day (ŞADA 34)-68.2 (ŞADA 14) day, plant height 164.3 cm (ŞADA 34)-210.3 cm (Batem Tatlı), first cob height 40.7cm (ŞADA 31)-69.9 cm (ŞADA 14), ear thickness 36.9 mm (ŞADA 31) -43.6 mm (Merit), ear length 15.7 cm (ŞADA 31)-21.5 cm (ŞADA 12), kernel/cob 79.7% (ŞADA 14)-85.5% (Merit, ŞADA 32), dry grain yield between 290.2 kg da-1 (ŞADA 31)-553.6 kg da-1 (ŞADA 32) and fresh ear yield between 651.4 kg da-1 (ŞADA 34) -1183.8 kg da-1 (ŞADA 33) showed changes. As a result; ŞADA 33, ŞADA 32, Batem Tatlı, ŞADA 16, ŞADA 12 genotypes gave higher values in terms of fresh ear yield and ŞADA 32, Batem Tatlı, ŞADA 12, Merit, ŞADA 33, ŞADA 10 and ŞADA 16 genotypes gave higher values in terms of dry grain yield respectively.
- MakaleAçık Erişim2025Effects of molar ratio, temperature and water content on acidity and viscosity of deep eutectic solvent formed from Choline Chloride-Ethylene Glycerol
Aydın, Çağlar Mert
Deep eutectic solvents (DESs) become preferred solvents owing to unique features and promising environmentally friendly nature they have. Evaluation their properties is essential in order to use them effectively. Even though DESs are a good alternative to classic solvents, their viscosity is high, limiting their usage in industrial applications. However, this can be overcome by adding cosolvent or varying application conditions. In this study, the effect of temperature ranging from 200C to 600C (293.15- 333.15 K), molar ratio (1:1 to 1:9) and cosolvent addition (water) on acidity and viscosity of DES were investigated. Overall, as a result of this study, operation conditions had a significant effect on acidity and viscosity of DESs. Acidity and viscosity of DESs were on decrease as molar ratio increased, and the increase in temperature negatively affected viscosity of DESs. Dynamic viscosity of DESs were temperature dependence, following Vogel-Fulcher-Tammann (VFT) equality. Cosolvent addition decreased viscosity of DESs. Addition of water higher than 25% did not have a significant effect on viscosity. In addition, water addition decreased acidity of DES up to 1:5 molar ratio, but no significant effect regardless of the amount of water addition on the acidity was determined. These results provide a new perceptive about the mechanism of DES designed for usage in food applications.
- MakaleAçık Erişim2025Determination of Total Phenolic Content, Phenolic Composition, Antioxidant Capacities and Some Physicochemical Features of Rosehip (Rosa canina) and Hawthorn (Crataegus Orientalis) Wild Fruits Growing in Tunceli
Benzer, Fulya; Karakavuk, Emrah; Eroğlu, Zeynep; Çetin, Şenay Kasun
The role of natural antioxidants is increasingly important in reducing the damaging effects of free radicals formed in daily life and due to various factors in our en-vironment. In this respect, hawthorn and rosehip fruits, which have high amounts of antioxidants and phenolic substances, attract attention. In this study, some phys-icochemical properties, antioxidant activities, total phenolic substance amounts (TFMM) and phenolic compound compositions of rosehip (Rosa canina) and hawthorn (Crataegus orientalis) fruits growing naturally in Tunceli province were investigated. TFMM was determined as 1265.02-1344.68 in rosehip fruits grown in Tunceli and 318.18-370.85 mg GAE kg-1 fresh weight in hawthorn fruits, antiox-idant activity was determined as 4.83-5.26 in rosehip fruits and 1.85-2.36 μmol AAE g-1 fresh weight in hawthorn fruits. A statistical difference was determined between rosehip and hawthorn wild fruits in terms of antioxidant activity and TFMM, and it was observed that rosehip fruit had higher values than hawthorn fruit in terms of both parameters. It was determined that hawthorn fruit contained higher amounts of epigallocatechin, protocatechuic acid and quercetin-3-glucoside phenolic compounds than rosehip fruit and the difference between the two fruit contents was statistically significant.
- Derleme MakaleAçık Erişim2025Deep learning: evolution, innovations, and applications in the last decade
Yıldırım, Özal; Günay, Mıhrıban; Demir, Yakup
Deep learning has become a popular method in the last ten years with its superior performance in many fields, especially in health. Although it is a sub-branch of machine learning, one of the most important reasons for researchers to use this method is that it automates the difficult processes of feature extraction stages in traditional machine learning methods. With the advancement of technology every year, it has become easier to create large data sets or to access large data sets that have been used before on the web. Researchers who want to work on large data sets use deep learning methods effectively because of their advantages instead of using traditional machine learning methods. The foundations of deep learning were laid with the deep belief networks method, which was first developed in 2006. Later, with the significant success of the Convolutional Neural Network (CNN) method developed in 2012 in image classification, deep learning methods have been used in many applications in other disciplines. The success of the deep reinforcement learning algorithm that defeated Alpha Go champion Lee Sedol in 2016, the remarkable success of the contentious generating networks in creating their own unique images, the success of the Siamese networks with the ability to learn from little data in signature verification and facial recognition systems, the success of the artificial intelligence chat bot ChatGPT, which was launched in the last months of 2022, attracted attention in a short time, and the ability of DALL-E, a similar language model, to create images from texts, shows that deep learning is in constant innovation and development. This study aims to give an idea to researchers who will work in this field in the future by talking about the basic concepts of deep learning and the innovative and popular approaches used.
- MakaleAçık Erişim2025Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması
Acar, Ramazan
Günümüzde farklı veri setleri (su kalitesi, akım, yağış, sıcaklık vb.) ile eğilimlerin tespit edilmesi için pek çok yöntem mevcuttur. Bu çalışmada trend analizi çalışmalarında yaygın bir şekilde kullanılan Mann-Kendall (MK) test istatistiği ile Spearman Rho test istatistiği ve son yıllarda popüler hale gelmiş olan Şen’in yenilikçi trend yöntemi (ITA), Yenilikçi eğilim çözümlemesi için geliştirilmiş görselleştirme (IV-ITA) yöntemlerinin performansları karşılaştırılmıştır. Bu amaçla Akdeniz Bölgesi’nde yer alan Ceyhan Nehri’ne ait 20-06-00-001 numaralı istasyonundan alınan 1986-2013 su yıllarına ait yıllık ortalama ve mevsimlik ortalama 8 adet su kalitesi parametresi kullanılmıştır. Öncelikle her bir parametrenin değerleri YSKYY’nde verilen su kalite değerleriyle karşılaştırılmış ve her bir parametreye göre su kalitesi sınıfları belirlenmiştir. Daha sonra her mevsim kendi içinde ve yıllık ortalama değerlerin trendleri karşılaştırılmıştır. Bu nedenle 5 farklı trend testinin karşılaştırılması yapılmıştır. Ancak sırasıyla yapılmış olan homojenlik ve otoregresif korelasyon testi işlemlerine göre hem %95 güven aralığında homojen olmayan hem de korelasyon değeri 0.30’un üzerinde kalan bazı veriler kıyaslamada kullanılmamıştır. Makalede elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde farklı analizlerin birlikte yapılarak kullanılması testlerdeki yanılma payını azaltacağı kanısına varılmıştır.
AtıfOpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2025Investigation of the Benefits of the Floating Solar Power Plant to be Established on Keban Dam Lake using Penman, Linacre and Artificial Neural Networks Methods
Esen, Hikmet; Kurt, Savaş; Toka, UnalT Unal
In this study, it will be calculated how much water evaporation will be prevented if a Floating Solar Power Plant (FSPP) is installed on a certain part of the Keban Dam lake in Elazığ (38.41˚N, 39.14˚E), Türkiye by using the Penman and Linacre methods and the Artificial Neural Networks (ANN) method, which are widely used in evaporation calculation. Thus, it will be calculated how much energy can be produced with this saved water. Keban Hydroelectric Power Plant (HPP), examined in this study, is Türkiye's 3rd largest hydroelectric power plant with an installed power of 1.330 MWe. It is the fourth largest lake in Türkiye and the second largest dam lake after the Atatürk Dam. Keban Dam meets the electrical energy needs of 1.750.733 people in their daily lives with an average electricity production of 5.794.927,279 kWh. It has been calculated that thanks to a floating photovoltaic power plant that will cover 10% of the dam lake, a total of 31.305.282 m3 of water in normal water code will be prevented from evaporating annually, and thanks to this water, energy benefit will be provided with the power plant with an installed power of 6.624,84 MWe. In addition, it has been analyzed that 11.297.018 kWh of electricity can be produced from the dam turbines with the water prevented from evaporating thanks to FSPP. Approximately 72.39 MWe energy is needed for the Ağın, Pertek, Serince, Palu-Kovancılar, Uluova, Kuzova irrigation projects around the Keban Dam lake. It has been determined that the amount of water and energy needed for irrigation of these plains can be obtained thanks to FSPP.
- MakaleAçık Erişim2025Salgından Normale Emek Piyasası: Zamana Dayalı Eksik İstihdam Analizi
Acun, Serdar
Bu çalışma, Türkiye'de zamana dayalı eksik istihdamın salgın öncesi, salgın dönemi ve sonrasındaki durumunu incelemektedir. Çalışmada, zamana dayalı eksik istihdam, fazla çalışma isteği, bu isteğe uygunluk ve belirlenen normal çalışma saatinin altında çalışma kriterleriyle ele alınmıştır. Salgın öncesinde toplam istihdam içinde düşük bir paya sahip olan zamana dayalı eksik istihdam, salgınla hızla artış göstermiştir. 2023 yılında bu oran en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Bu çalışmada lojistik regresyon analiziyle salgının zamana dayalı eksik istihdama etkisi incelenmiş; cinsiyet, yaş, eğitim, işyeri büyüklüğü gibi faktörlerin eksik istihdam üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Sonuçlar, salgının emek piyasasında esnek çalışma biçimlerini artırdığını, bu durumun özellikle kadınları ve büyük işletmelerde çalışanları etkilediğini göstermiştir. Kadınların, salgın öncesine kıyasla salgın döneminde zamana dayalı eksik istihdamda yer alma olasılığı artmıştır. Bu artış, kadınların iş gücüne daha fazla katılımıyla ilişkilidir. Ayrıca, büyük işletmelerin salgınla kısa çalışma modeline geçmesi ve esnek çalışma biçimlerinin yaygınlaşması, zamana dayalı eksik istihdamın artmasına neden olmuştur. Salgın, profesyonel meslek gruplarını da etkileyerek, öğretmen, doktor ve mühendis gibi çalışanların eksik istihdamda olma olasılığını artırmıştır.
- MakaleAçık Erişim2025The potential effects of the Zangezur Corridor on Türkiye’s foreign trade
Ates, Erdem
The Zangezur corridor connects Azerbaijan and the Nakhchivan Autonomous Republic. An exclave of Azerbaijan. After the 2020 Nagorno-Karabakh War, the obstacles to opening the Zangezur corridor were solved through the ceasefire agreement. Implementing the Zangezur corridor will shorten the route used nowadays by the Baku—Tiflis—Kars railway by almost 150 km. For this reason, it is thought that this corridor would decrease transportation costs and increase trade volumes. Türkiye, which will have direct land contact with Turkic countries, is the country of one of the most prominent effects of the opening of the Zangezur corridor. The main objective of this study is to determine the effect of Türkiye’s trade volumes on the opening of the Zangezur corridor. To investigate this, the study constructs a built-in structural gravity model with a new economic geography perspective covering 182 countries from 2007 to 2023. Then, the coefficient values obtained from the model are used to determine the possible change in Türkiye's trade with nine Asian countries that are expected to use this corridor directly. According to the results, it is expected that Türkiye’s top three export-enlarging countries, respectively, are Armenia, Azerbaijan, and Turkmenistan, which will be import-enlarging Azerbaijan, Armenia, and Uzbekistan.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025Internet skills: a scale adaptation study
Turgut, Yiğit Emrah; Reisoğlu, İlknur; Aslan, Alper; Kopuz, Tuba; Aktaş, Ayşe
This study aims to adapt the Internet Skills Scale, originally developed by Van Deursen et al. in 2016 to the Turkish cultural context and to examine its psychometric properties. The original scale comprises 35 items across five factors. To explore the factor structure in the Turkish context, exploratory factor analysis was conducted with data from 307 internet users. The original 5-factor structure was reduced to four factors due to the analysis. It was determined that all factors explained 68.4% of the variance. Confirmatory factor analysis was conducted with 300 participants to test the suitability of the resulting 4-factor structure for Turkish culture. Confirmatory factor analysis results supported the 4-factor structure, and the fit indices indicated acceptable, good, and excellent model fit. Convergent and discriminant validity analyses were also conducted to assess construct validity, and the results were found to be within acceptable ranges. Based on the findings, the 20-item version of the scale was confirmed to be valid and reliable for use within the Turkish context.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleYalnız künye2025The Position of Metaheuristic Optimization Methods in Psychiatric Practice: A Bibliometric Analysis
Tuğrul, Feride; Can, Umit
Mental diseases affect billions of people worldwide to varying degrees. This poses a risk to public health. Although the levels and effects of diseases vary, in general, mental diseases prevent people from having a healthy relationship with themselves and their environment and prevent them from living their daily lives efficiently. Individuals who move away from the comfort of daily life face many difficulties in their social and professional lives. People with long-term mental disorders may also experience physiological disorders due to stress. When this situation is not treated and prevented, it becomes a public health problem. Therefore, centers such as health institutions, research centers, and universities operating in the field of health carry out many studies to detect and treat mental disorders. These methods include traditional methods, but today, they also include artificial intelligence-supported methods. AI-powered methods are used for early diagnosis and treatment of mental illnesses by analyzing large amounts of mental illness data of various types. Researchers are also using metaheuristic optimization algorithms to improve the performance of these methods. These optimization methods, which seek fast and high-performance solutions to very complex nonlinear problems, are increasing the success of machine learning and deep learning methods. Nonetheless, there is no distinct bibliometric analysis demonstrating the quantity and quality of research in this domain for scholars. This study aims to fill this gap in this field and to be a preliminary guide for researchers.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025Does Social Climate in the Hospital Affect Nurses' Loneliness?
Sezgin, Eray Ekin
Loneliness is a widespread emotion across the world and is something that many people experience at some point in their lives. Loneliness in the workplace is often caused by employees' inability to form strong bonds with their coworkers or managers. Loneliness can both reduce individual performance and negatively affect the overall workplace atmosphere. In particular, an important element of understanding employees' workplace loneliness is to consider the interaction between employees and their environment, especially the social systems in which these employees are embedded. In recent years, it has been increasingly studied by researchers and practitioners as it has serious negative effects at both individual and organizational levels. This study is based on a comprehensive framework that includes the social exchange approach, the human relations approach and the need to belong approach in order to comprehend the phenomenon of workplace loneliness and the factors affecting this phenomenon. This descriptive and cross-sectional study was conducted on 194 nurses selected through convenience sampling. Data were collected using a structured questionnaire and data analysis was carried out using the original SPSS-26 package program. Multiple regression analyses were conducted to test the hypotheses. The research data were collected with the “Social Climate Scale” and “Workplace Loneliness Scale”. As a result of the study, it was found that nurses' perception of social climate was above average and workplace loneliness level was below average. In addition, in the current study, it was determined that social climate has a significant negative effect on workplace loneliness. As a result of the correlation analysis, it was determined that there was a negative and significant relationship between nurses' perceptions of in-group communication and professional cooperation and their workplace loneliness levels. This study makes a unique and significant contribution to the organizational behavior literature by revealing the link between interpersonal harmony, organizational support, in-group communication, work ethics, professional cooperation and non-work relationships and workplace loneliness.
- MakaleAçık Erişim2025Doğal Afet Maliyetlerinin Makro Ekonomik Göstergeler Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: BRICS-T Ülkelerinden Kanıtlar
Pehlivan, Ceren
Doğal afetler etkisi ve oluşum biçimiyle farklılık göstermektedir. Yaşanan afetler sonrasında yaşanan gelişmeler sosyal, ekonomik ve siyasi açıdan ülkelerin kayıplar yaşamasına yol açabilmektedir. Kayıpların kısa ve uzun dönemli etkileri birçok alanda ve başlıkta etkisini göstermektedir. Bu çalışmada doğal afet sonrasında oluşan maliyetlerin makro ekonomik göstergeler üzerindeki etkisi hem teorik hem de ampirik olarak araştırılmaya çalışılmıştır. Makro değişken olarak çalışmada büyüme, işsizlik, enflasyon, harcama ve ödeme değişkenleri kullanılmıştır. Her değişken için ayrı ayrı modeller oluşturulmuştur. Çalışmada 2000-2022 yılları baz alınmıştır. Panel analiziyle doğal afet maliyetlerinin makro değişkenler arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Analizde ilk olarak değişkenlere ilişkin tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiştir. Sonrasında yatay kesit ve delta testi yapılarak uygun nedensellik testinin yapılması amaçlanmıştır. Çıkan sonuçlar doğrultusunda Kónya nedensellik testi yapılmıştır. Bu test sonucunda doğal afet değişkeni ile büyüme değişkeni arasında tek yönlü, doğal afet değişkeninden işsizlik değişkenine doğru tek yönlü, doğal afet ile yatırım harcaması değişkenleri arasında çift yönlü, doğal afet değişkeni ile harcama değişkeni arasında tek yönlü ve doğal afet değişkeni ile enflasyon değişkeni arasında tek yönlü bir bağlantının olduğu belirlenmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025The effect of peer bullying on the academic achievement of university students
Korkmaz, Mehmet; Yildirim, Hasan Şahin
The aim of the research is to reveal the relationship between peer bullying experienced by university students and their academic achievements according to the views of the university students. The study group determined by criterion sampling method consists of 372 university students studying at Munzur University in the 2023-2024 academic year in Tunceli province. "Peer Bullying Identification Scale-Adolescent Form" and "Personal Information Form" were used in the research. SPSS 27 and Lisrel 8.8 software packages were used for the scale's validity and reliability analyses. According to the findings of the research, it was concluded that the average scores of university students for experiencing bullying and bullying others were low. As a result of the Spearman’ Rho test, which was conducted to determine the relationship between peer bullying experienced by students and their academic achievement, a negative, significant and low level relationship was revealed between peer bullying and academic achievement.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele