Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Alataş, Mevlüt(34)
- Serdar, Osman(33)
- Utku, Anıl(21)
- Batan, Nevzat(20)
- Dal, Murat(19)
- Kutlu, Banu(19)
- Paksoy, Mehmet Yavuz(17)
- Benzer, Fulya(15)
- Ezer, Tülay(15)
- Altı, Aziz(14)
- Dal, Nursel Alp(14)
- Karatay, Gülnaz(14)
- Kutluyer Kocabaş, Filiz(14)
- İlhan, Aziz(14)
- Aydin, Rahmi(13)
- Yüksel, Fahrettın(13)
- Zengin, Ersoy(13)
- Aksu, Önder(12)
- Aslan, Alper(12)
- Gürarslan Baş, Nazan(12)
- Ozcan, Ebru Ifakat(12)
- Cuşa, Hasan(11)
- Demirol, Ferhat(11)
- Etli, Serkan(11)
- Gökcan, Özkan(11)
- Kocabaş, Mehmet(11)
- Sarı, Sacit(11)
- Sertel, Savaş(11)
- Yucesan, Melih(11)
- Erata, Hüseyin(10)
- Işık, Erdem(10)
- Kahraman, Gökhan(10)
- Kuzgun, Nermin Karaton(10)
- Topal, Murat(10)
- Şentürk, Gamze(10)
- Acun, Serdar(9)
- Akgül, Melek(9)
- Danabaş, Durali(9)
- Erguven, Gokhan Onder(9)
- Koç, Ali(9)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3Lutein/zeaxanthin isomers regulate neurotrophic factors and synaptic plasticity in trained rats
Orhan, Cemal; Erten, Füsun; Er, Beşir; Tuzcu, Mehmet; Şahin, Nurhan; Durmaz Kurşun, Öznur Ece; Juturu, Vijaya; Şahin, Kazim
Background/aim: This study was conducted to elucidate the effects of lutein/zeaxanthin isomers (L/Zi) on lipid metabolism, oxidative stress, NF-κB/Nrf2 pathways, and synaptic plasticity proteins in trained rats. Materials and methods: Wistar rats were distributed into four groups: 1) control, 2) L/Zi: rats received L/Zi at the dose of 100 mg/kg by oral gavage, 3) exercise, 4) exercise+L/Zi: rats exercised and received L/Zi (100 mg/kg) by oral gavage. The duration of the study was eight weeks. Results: Exercise combined with L/Zi reduced lipid peroxidation and improved antioxidant enzyme activities of muscle and cerebral cortex in rats (p < 0.001). In the Exercise + L/Zi group, muscle and cerebral cortex Nrf2 and HO-1 levels increased, while NF-κB levels decreased (p <0.001). Also, L/Zi improved BDNF, synapsin I, SYP, and GAP-43 levels of the cerebral cortex of trained rats (p < 0.001). The highest levels of BDNF, synapsin SYP, and GAP-43 in the cerebral cortex were determined in the Exercise+L/Zi group. Conclusion: These results suggested that exercise combined with L/Zi supplementation might be effective to reduce neurodegeneration via improving neurotrophic factors and synaptic proteins, and oxidative capacity in the cerebral cortex.
AtıfScopus15WoS13OpenAlex14
İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3Optimization of Meristem Culture to Obtain Virus-Free Clonal Basic Material of Grape Cultivars; [Virüsten Ari Klonal Üzüm Çeşitlerine Ait Baz Materyal Eldesinde Mersitem Kültürünün Optimizasyonu]
Karaca Sanyürek, Nesrin; Çakir, Atilla; Söylemezoğlu, Gökhan
The main purpose of this study was to obtain a clone free from viruses and virus-like diseases to rapidly reproduce these clones. Meristems were extracted and cultured for the production of the base material for the Kalecik Karası number 4 and 23-2 clones. After the explants formed shoots, the effects of 12 dissimilar auxin (IBA) and cytokine (2İP and BAP) concentrations on the growth of the root and plant were investigated. In the meristem stage clones showed a 60 % and 80 % viability rate. In the rooting stage, it was determined that shoot formation and leaf numbers were higher in the Kalecik Karası clone number 23-2 and the 1.0 mg. L-1 IBA+0.5 mg. L-1 BAP/2 IP concentration showed the highest shoot formation and leaf number value. The highest callus levels were determined as 0.43 cm for clone number 4 and 0.72 cm for clone number 23-2. M S (Murashige & Skoog) with 2mg. L-1 IBA showed the highest rooting value. The longest root values were 3.47 cm with 1mg. L-1 IBA for clone number 4, and 3.90 cm with 0.5mg L-1 IBA for clone number 23-2.
AtıfScopus3OpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2021The antioxidant and antimicrobial capacities of phenolic profiles of some Salvia L. Seeds grown in Turkey
Emre, Irfan; Kursat, Murat; Kirbag, Sevda; Erecevit, Pinar; Emre, Mustafa Yunus; Yilmaz, Okkes; Civelek, Semsettin
The aim of current study is to show phenolics, antioxidant capacities and antimicrobial activities of seeds of five Salvia L. (S. frigida Boiss., S. candidissima subsp. candidissima Vahl., S. virgata Jacq., S. verticillata L. var. verticillata and S. russellii Benth.) taxa grown in Turkey. The flavonoid and phenolic acid contents were measured by using HPLC whilst the antioxidant capacities were determined by using different methods. In addition, agar well diffusion method was used to determine the antimicrobial activities of Salvia species in this study. It was found that S. frigida, S. verticillata var. verticillata and S. russellii have the highest catechin contents and S. frigida and S. verticillata var. verticillata have high rosmarinic acid while S. frigida, S. candidissima subsp. candidissima and S. verticillata var. verticillata have high vanilic acid. Also, it was determined that S. frigida and S. verticillata var. verticillata have high DPPH radical scavenging activities in 150 and 250 µL while S. frigida and S. verticillata var. verticillata have highest ABTS radical scavenging activity in all concentrations apart from 25 µL for S. frigida. Furthermore, S. frigida and S. verticillata var. verticillata have high total phenolic contents. On the other hand, Salvia species have similar lipid peroxidation inhibitions. However, the metal chelating activities of Salvia species are different. And also, it was demonstrated that Salvia taxa have antimicrobial activity.
AtıfScopus7OpenAlex7TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ4Presence of Neospora caninum DNA of Wild Birds from Turkey; [Türkiye’deki Vahşi Kuşlarda Neospora caninum DNA’sının Varlığı]
Karakavuk, Muhammet; Can, Hüseyin; Aldemir, Duygu; Döndüren, Ömer; Karakavuk, Tuğba; Karakavuk, Emrah; Özdemir, Hüseyin Gökhan; Muz, Mustafa Necati; Gürüz, Adnan Yüksel; Döşkaya, Mert
Objective: Neospora caninum is a protozoon parasite that has a worldwide distribution and mainly causes abortion in cattle and current serological evidence shows that the disease may be also zoonotic. Wild birds play a role as a reservoir of the disease in nature. The study aimed to determine the prensence of N. caninum in wild birds. Methods: In this study, the presence of neosporosis in wild birds (n=55) including 22 different species found in the western side of Turkey, was investigated by polymerase chain reaction (PCR). In addition, PCR positive samples were confirmed by sequencing, BLAST, and phylogenetic analysis using MEGA7. Results: Obtained results showed that the presence of N. caninum DNA was 5.45% (3/55) in brain-heart homogenates wild birds. The bird species which were found positive for N. caninum were little owl (Athene noctua), common buzzard (Buteo buteo), and little tern (Sternula albifrons). According to phylogenetic analysis and BLAST, all samples were compatible with reference N. caninum isolates. Conclusion: To the best of authors’ knowledge, this is the first study detecting N. caninum in little tern. In future studies, it may be interesting to investigate the prevalence of N. caninum in other wild animals to elucidate the transmission properties.
AtıfScopus3OpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2021Influence of particle size, additive ratio and chemical structure of zinc borate on mechanical properties of poly(vinyl chloride)
İpek, Yeliz
Zinc borate (ZB) is a flame retardant and smoke supressant compound of boron. It is widely used to achieve flame resistant polymer composites. Poly(Vinyl Chloride) (PVC) is one of the commercially important polymers that is mostly used for cable insulating, windows, doors, pipes, floorings and toys etc.. On the other hand, PVC releases toxic gases during fire as decomposition products. Zinc borate addition is thought to be a solution for this problem. However, this solution leads a new problem. Zinc borate effects the mechanical properties of the PVC. In the present study, to optimize the contribution of zinc borate, with different formulations (2ZnO·3B2 O3·3.5H2 O and 4ZnO·B2 O3·H2 O), with different additive ratios (1% and 5% by weight) and different particle sizes (nano-sized and micro-sized) were added to the PVC structure and the mechanical and thermomechanical properties of each composite were investigated. Mechanical properties of composites were determined by tensile test, impact test, hardness test while thermomechanical behaviours were detected with dynamic mechanical analysis (DMA). In the perspective of mechanical strength of PVC-ZB composite, additive ratio of ZB was more effective than particle size and chemical formulation of ZB. The additive ratio more than 5% by weight can negatively affect the mechanical strength and quality of the PVC-ZB composite.
AtıfScopus2OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2021Paleoseismicity of the Ulubat Fault: Inferences on Seismic Behaviour of the Southern Branch of the North Anatolian Fault Zone, South Marmara; [Ulubat Fayı’nın Paleosismisitesi: Kuzey Anadolu Fay Zonu Güney Kolunun Deprem Davranışı Üzerine Çıkarımlar, Güney Marmara]
Karabacak, Volkan; Sancar, Taylan; Selcuk, Azad Saglam; Buyukdeniz, Yusuf
This article presents the results of the first paleoseismological studies conducted along the Ulubat Fault and their inferences on the earthquake behavior of the south branch of the North Anatolian Fault Zone (NAFZ). The Ulubat Fault is divided into 3 segments according to its geometric characteristics and paleoseismological behavior. Along the fault segments, at least 6 paleoearthquake event have been distinguished in the last 16 thousand years with paleoseismolgic fault excavations. The dating results correlated with the historical records show that the latest surface ruptures along the Ulubat Fault occurred with the earthquakes of <161/170 AD (I=IX), 1143 AD (M=6.0) and 1855 AD (M=7.3), respectively, and migrated to the west. Although it does not provide sufficient statistical evaluation opportunity, the paleoseismological data presented in this study proves that the segments of the NAFZ south branch do not present characteristic earthquake behavior in terms of recurrence period and this irregularity may be due to the multi-fragment geometry of the fault zone in the region.
AtıfScopus6OpenAlex6TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2021Active Tectonic Setting and Paleoseismicity of the Sancak-Uzunpazar Fault Zone; [Sancak-Uzunpazar Fay Zonu’nun Genç Tektonik Konumu ve Paleosismitesi]
Selcuk, Azad Saglam; Erturac, Mehmet Korhan; Karabacak, Volkan; Sancar, Taylan; Kul, Ahmet Ozkan; Yavuz, Mehmet Ali
Sancak-Uzunpazar Fault Zone is N40E-trending sinistral shear zone that has a 50 km length and 5 km width between Karakocan (Elazığ) in southwest and Kaynarpınar (Bingöl) in northeast. The fault extends parallelly to East Anatolian Fault is bounded by the North Anatolian Fault to the northeast and Karakoçan Fault to the southeast. Herein, morphological features, the tectonic setting of the Sancak-Uzunpazar Fault Zone and the first paleoseismological studies on it is represented. The Sancak-Uzunpazar Fault Zone is consist of two parallel segments (called East and West) with a 1.5 km distance. Conducted field studies and aerial photogrometry show that the segments exhibit morphological features like faceted surfaces, faulted scarps, shutter ridges, and offset streams. Especially, average offsets are about 7-12 m along the eastern segment while the cumulative maximum offset reaches 1.1 km. Moreover, revealed paleoseismological data show evidence of at least two surface ruptures during Holocene. Obtained morphological data reveal that the Sancak-Uzunpazar Fault Zone may have a relatively lower slip rate when compared to other active faults in the region and the reflection of the slip rate to the morphology is more evident in the eastern segment.
AtıfScopus1OpenAlex2TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2021Mineralogical And Gemological Characteristics Of Metaophiolite Hosted Corundum (Malatya-Türkiye)
Kaydu Akbudak, İlkay; Gürbüz, Meltem; Başibüyük, Zeynel; Hatipoğlu, Murat; Öztüfekçi Önal, Ayten; İşler, Fikret
The corundum is found in the rocks of the Berit metaophiolite in Eastern Anatolia, near Doğanşehir a province of Malatya. Metaophiolitic rocks consist mainly of garnet metagabbro, granulite, amphibolite, mylonitic amphibolite, garnet amphibolite, amphibole schist, pyroxenite, mylonitic pyroxenite, orthopyroxenite, harzburgite, serpentinized dunite and diorite units. Corundum occurrences are mostly found in pyroxenites, amphibolites, peridotites and granulites. Their colors change in range between reddish pink, pink and light pink. They are usually in structure of translucent, vitreous and sometimes cracked. They are seen scattered or clustered together inside the rocks in which they are found. The size of their crystals ranges from 0.5 cm to 10 cm and their euhedral crystals are observed in pseudohexagonal form. As a result of the petrographic examinations, it was observed that pyroxene, amphibole, garnet and plagioclase minerals accompanied with the corundum. The samples of the rocks containing the corundum has qualifications which will be as an object of gemstone and ornament by means of cutting and shining. Large specimens of corundum can be processed alone. Samples, being as scattered and small granules inside the rock can be processed together with the host rock. In the processed samples, it was obtained patterns like the samples of corundum with zoisite which were in great demand in the world gemstone market.
AtıfScopus3OpenAlex4TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ2Tectonic geomorphology of the yatağan fault (Muğla, sw turkey): Implications for quantifying vertical slip rates along active normal faults
Basmenji, Mehran; Sançar, Taylan; Dikbaş, Aynur; Boulton, Sarah J.; Akyüz, Hüsnü Serdar
South Western Anatolia is dominated by E-W and NW-SE trending active faults. The dip-slip Yatağan Fault is one of these active structures that trends in a NW direction for ~30 km. To assess the relative tectonic activity of the Yatağan Fault, two geomorphic segments were defined along the fault: the FS-1 (northern segment) and the FS-2 (southern segment). The vertical slip rate pattern of the fault was analyzed using steepness indexes, chi (χ) plots, and log-log slope area graphs. Results of the analyses indicate that the steepness of the streams draining the footwall reveal increasingly higher values downstream along the fault. All of the main basins contain at least one slope-break knickpoint associated with tectonic uplift. Facet morphology-based investigations using empirical methods along faceted spurs of the Yatağan Fault indicate vertical slip rates of 0.16 ± 0.05 mm/year and 0.3 ± 0.05 mm/year for the FS-1 and the FS-2, according to relationship of facet slope angle (Rsa ). Additionally, using the facet basal height relationship (Rbh ) we calculated slip rates of 0.24 mm/year and 0.36 mm/year for the FS-1 and the FS-2 segments, respectively. Mountain front sinuosity analysis yields values of 1.34 and 1.2, while the ratio of valley-floor width to valley height gives values of 0.64 and 0.24 for the FS-1 and the FS-2 respectively, indicating typical active mountain front where the uplift rates are ≥ 0.5 mm/year. Hypsometric analysis suggest a transition from mature to older stage for catchments along the Yatağan Fault. Comprehensive interpretation of the results from morphometric analysis, vertical slip rate calculations, and data based on field observations suggest preponderance of tectonic activity over erosional process along the Yatağan Fault. Our analyses reveal that the rate of the tectonic activity gradually increases from the FS-1 to the FS-2 along the fault.
AtıfScopus4İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ4Perceptions and experiences of older people regarding the covid-19 pandemic process: A phenomenological study
Akkuş, Yeliz; Parlak, Ayşe Gül; Karacan, Yasemin; Karatay, Gülnaz
Introduction: From the start of the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in 2020 to the present, older people have been the worst affected among all age groups. This study was conducted to examine thoroughly the perceptions and experiences of older people regarding the COVID-19 outbreak. Materials and Methods: A qualitative study was conducted using a semi-structured, in-depth interview method with 16 older people living in the east of Turkey. The interviews were conducted through the mobile application WhatsApp, as the older people were in the risk group for infection. The sample group was reached using the snowball method. When the data obtained from the participants reached the saturation level, two more interviews were conducted, and then the interviews were ended. After the recorded interviews were transcribed, they were subjected to conventional content analysis. Results: Four main themes emerged from the interviews in line with the purpose of this study. These themes are The Meaning of COVID-19, Outcomes of COVID-19, Need for Support and Resources, and Attitudes toward Vaccination. Conclusion: It was determined that the older people experienced fear during the COVID-19 pandemic; the social restrictions affected them psychologically, physiologically, and economically and they could not get enough support and felt lonely in this process; but nevertheless, they were hopeful about the vaccine. To address these findings, this study suggested support for home care of older people and the development of psychosocial and economic support programs for them.
AtıfScopus2WoS3OpenAlex4TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2020Notes on Dicranella crispa and Schistidium confusum in Turkey
Alataş, Mevlüt; Karaman, Seher; Uygur, Ahmet; Ezer, Tülay
In this study, both Dicranella crispa (Hedw.) Schimp (Dicranaceae) and Schistidium confusum H.H.Blom (Grimmiaceae) were recorded a second time from Mersin after Ardahan and Sakarya provinces and, also a first time from The Mediterranean region in Turkey. The specimens collected from the Taşeli Plateau. Description of the species is given along with their ecology and phytogeographical distribution.
AtıfOpenAlex3TR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2020Eva bazlı reçine ve sbs modifiyeli bitümlerin bağlayıcı madde olarak karşılaştırılması
Yilmaz, Mehmet Birhan; Yalçın, Erkut; Furtana, Beyza; Kök, Baha Vural
Bitüm, asfalt çimentosunda çok az sayıda kullanılmasına rağmen, kaplamaların performansından önemli derecede sorumludurlar. Bu sebeple, bitüm, asfalt karışımların performanslarını geliştirmek için sıklıkla modifiye edilmektedir. SBS, bitümlü sıcak karışım’ların performans özelliklerini geliştirmek için asfalt bağlayıcılar için sıklıkla modifiye edici olarak bir polimerdir. SBS, sıcak hizmet sıcaklıkları altındaki gereklilikleri karşılamadığı zaman, neredeyse vazgeçilmez olmaktadır. Bu araştırmada, ethylene vinyl acetate (EVA) bazlı reçine (EBR) isimli alternatif katkı maddesinin SBS e olan performansı incelenmiştir. SBS içeriği %3’de sabit tutulmuştur ve baz bitümün ağırlığına göre, EBR içeriği %2, %3, %4 ve %5 oranlarındadır. Modifiye edilmiş bağlayıcılar 50/70 penetrasyon derecesi baz bitümü SBS ve EBR ile karıştırarak üretilmiştir. Penetrasyon, yumuşama noktası, dönel viskometre testi baz ve modifiye bağlayıcılara uygulanmış ve sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, EBR içeriğinin, %3 SBS modifiyesi ile aynı performansı elde etmesi için %3’den daha fazla olması gerektiği belirlenmiştir. 3% EBR modifikasyonu, hassasiyet, yüksek sıcaklık direnci ve çalışabilirlik açısından tatmin edici bir performans vermiştir.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2020Ortaokul Matematik Ders Kitaplarının Matematik Öğretmenleri Tarafından Değerlendirilmesi
İlhan, Aziz; Korkmaz, Ebru; Tutak, Tayfun
Bu araştırmanın amacı, ortaokul matematik ders kitaplarını öğretmen görüşlerine göre değerlendirmektir. Bu genel amaçdoğrultusunda çalışmada, ders kitaplarının Liselere Giriş Sınavı (LGS)’ye uygunluğu, öğretim sürecinde aktif kullanımı, okullardauygulanan eğitim müfredatına uygunluğu ve eğitim faaliyetlerindeki ekstra kaynak ihtiyacı da araştırılmıştır. Dolayısıyla araştırmadadurum çalışması yapılmıştır. Veriler analiz edilirken içerik analizi yöntemi tercih edilmiş, frekanslara göre kodlar, kodlara görekategoriler ve kategorilere göre frekanslar oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin Doğu Anadolu bölgesinde bulunanorta büyüklükteki bir ildeki yedi farklı ortaokulda görev yapan yirmi dört ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemseçiminde öncelikle okullar tespit edilmiş, daha sonra bu okullardan hizmet deneyimi en az 5 yıl olan öğretmenler tercih edilmiştir. Buörneklemi oluşturan öğretmenler gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Ayrıca örneklem belirlenirken zaman ve işgücü koşulları gözönünde bulundurulmuştur. Dolayısıyla araştırma örneklemi seçilirken uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmada veritoplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiş beş adet açık uçlu sorudan oluşan yapılandırılmış görüşme formukullanılmıştır. Bu form geliştirilirken üç adet matematik eğitimi alanında uzman akademisyenin görüşü alınmıştır. Formun güvenirliğiiçin KAPPA değeri 0,922 olarak hesaplanmış, güvenilir olduğuna karar verilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göreöğretmenlerin büyük çoğunluğu ders kitaplarının LGS’ye uygun olmadığını düşünmektedirler. Bir kısmı ise mevcut kitaplarınbirtakım özellikleri gözden geçirilerek geliştirilebileceği düşüncesindedir. Ayrıca öğretmenlerin büyük çoğunluğu ders kitaplarınıderste aktif bir şekilde kullanmayı tercih etmezken, ders kitaplarını daha çok öğrencilere ödev vermek amacıyla kullanmaktadır.Bununla birlikte öğretmenlerin ders kitaplarının yetersiz olduğunu düşündükleri için öğrencileri ek kaynak kitaplara yönlendirdikleritespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular çerçevesinde ileride bu alanda çalışmak isteyen araştırmacılara ortaokul matematikders kitaplarının kullanımına ve geliştirilmesine ilişkin birtakım önerilerde bulunulmuştur.
AtıfOpenAlex25TR Dizin16İncele - MakaleYalnız künye2020Akarsulardaki sediment taşınımının yapay sinir ağları ve anfıs yöntemleri kullanılarak tespiti
Acar, Ramazan; Saplioglu, Kemal
İçme suyu ile kullanma suyunun temini, akarsulardaki kirlilik seviyesi ve baraj, bağlama gibi su yapılarınınprojelendirilmesi gibi çalışmalarda sediment miktarının tahmini çok önemlidir. Bu çalışmada, Fırat Havzası üzerindeki Göynük Çayı, Murat Nehri ve Peri Suyu gibi nehirler sediment taşınımı konusunda irdelenmiştir. Bölgedeki istasyonlar için yapay sinir ağları (YSA) ve uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) gibi yöntemler denenmiştir. Bu üç istasyona ait uygulamalarda debi(Q), sediment(Qs), sıcaklık(T) ve yağış(P) verilerinden faydalanılmıştır. Bu veriler ile üç istasyon için sediment tahmin modelleri oluşturulmuştur. Oluşturulan bu modeller hem eğitim hem de test aşamalarında regresyon katsayısı (R2) ve ortalama yüzde hatası (OYH) bakımından karşılaştırılmıştır. Regresyon katsayısı bakımındaneğitim ve test aşamalarında en başarılı sonuç yapay sinir ağlarından elde edilmiştir. Ortalama yüzde hatası bakımından ise YSA ve ANFIS yöntemlerinden hem eğitim hem de test aşamalarında birbirlerine yakın sonuçlar elde edilmiştir.
AtıfTR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2020Katı Atık Yönetiminde Kompostlaştırmanın Önemi, Problemler ve Çözüm Önerileri: Türkiye Örneği
Erguven, Gokhan Onder; Kanat, Gurdal
Organik atıkların yüksek üretim oranları ve bu atıkların açık çöp sahalarına veya sıhhi olmayan depolama alanlarına atılması olumsuz birtakım çevresel, ekonomik ve sosyal sorunlara neden olmaktadır. Kompostlama, organik atıkların yönlendirilmesinde daha temiz teknolojilerden birini temsil eder. Elde edinilen son raporlara göre, Türkiye'de 2018 yılında üretilen belediye atık miktarı 32,2 milyon ton olarak gerçekleşti. Diğer ülkelere benzer şekilde, Türkiye'de belediye atıklarının en uygun ve ekonomik yöntemlerle bertaraf edilmesi planlanmaktadır. Belediye atık yönetimi planlaması yönetmeliklerin amaçlarına dayanmaktadır. Mevcut durumda, Çevre Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de 8 adet biyolojik atık işleme tesisi bulunmaktadır. Ayrıca, karışık belediye atıklarının işlendiği 6 mekanik-biyolojik ön arıtma ve geri dönüşüm tesisi bulunmaktadır. Atık yönetim planlarında, 2023 yılında oluşan atıkların %65'i düzenli depolama ve %35'i geri kazanımı hedeflenmiştir. Bu çalışmada, Türkiye ve diğer benzer ülkelerdeki belediye atık yönetimi sorunlarının detayları ve başarı öyküleri incelenmiş ve bunlara ilave olarak sonuçlar tartışılmıştır. Kompostlamanın birçok ülke ve Türkiye'de, bazı sorunlarından dolayı hala yaygın bir yöntem olmadığı görülmektedir. İdari ve teknik faktörler değerlendirildiğinde, atık transferi ile düzenli depolama ve biyogaz geri kazanımı ülkedeki en iyi, en kolay ve ekonomik yöntemdir. Biyolojik ve katı atık yönetimi oldukça önemli bir iştir. Bu proses yönetim sistemi için önemli bir rol oynar. Buna ilave olarak Türkiye’deki ve özellikle İstanbul ilindeki ulusal sıfır atık faaliyetleri ile ilgili yönetim ilk aşamadadır ve bu işlemlerin daha iyi sonuç almaları için uzun bir zaman periyoduna ihtiyacı olduğu aşıkardır.
AtıfOpenAlex6TR Dizin4İncele - MakaleYalnız künye2020Türkiye’de Genç İşsizliğinin Görünümü ve Özellikleri Üzerine İnceleme
Acun, Serdar
İşsizlik Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlarından biri olagelmiştir. 2000’li yıllarda yaşanan yerel ve küresel ekonomik krizlerle birlikte sürekli artış gös-teren işsizlik, 2015 yılından itibaren çift hanelerin üzerine çıkmıştır. İşsizlikteki artışla beraber 15-24 yaş aralığındaki işsizliği ifade eden genç işsizliği de sürekli artmıştır. Verilere bakıldığında genç işsizliği oranları toplam işsizlik oranlarının çok üzerinde seyretmiştir. Bu farklılık emek piyasası açısından gelecekte daha da ağırlaşacak sorunları ifade etmektedir. Çalışma verileri 2004-2018 yılları TÜİK hanehalkı işgücü anketleri mikro veri setlerinden derlenirken çalışmada genç işsizlerin cinsiyet ve eğitim seviyesi gibi kişisel özelliklerinin yanı sıra aradıkla-rı meslek türleri, daha önce iş deneyimi olup olmadığı ve iş deneyimi olanların neden işten ayrıldığı ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Gençlerde eğitim seviyesi artıkça işsizliğin nasıl değiştiği ve cinsiyet ayrımına göre işsizlik oranlarının nasıl farklılaştığı ele alınmıştır. Çalışmada genç işsizler içinde kadınların payının 2004 yılından 2018 yılına kadar sürekli yükseldiği, aynı dönemde üniversiteli genç işsizlerin sayısının giderek arttığı ve toplam genç işsizler içindeki payının da buna paralel yükseldiği, gençlerin aradıkları mesleklerde eğitim seviyesine göre önemli değişiklikler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye emek piyasası ile verilen eğitim arasındaki uyumsuzluk nedeniyle artan eğitim seviyesinin işsizliği azaltıcı yöndeki etkisinin sınırlı kaldığı çalışmada ortaya çıkan önemli sonuçlar-dan bir diğerini oluşturmaktadır.
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2020Investigation of Air Quality in Terms of Microbiological Density in Some Regions of the European Side of Istanbul Province
Erguven, Gokhan Onder; Aydin, Sumeyye; Bayhan, Hurrem; Ikizoglu, Bahar
Microbial fauna of the outdoor ambient air of Istanbul has been determined in European side of Istanbul province at four differentdistricts (Bakirkoy, Fatih, Basaksehir and Esenler) by active and passive sedimentation sampling methods. In addition tometeorological factors, the effect of urbanization and traffic density for the air microbial load is also determined. Outdoor airsampling was performed between April 2014 and November 2015. The sedimentation method was done by standart plate count agar(PCA) opening the cover of the petri dishes containing a prepared medium. Standart plate count agar (PCA) medium was used for thedetermination of total bacteria while malt extract agar (MEA) was used for fungi. The colonies formed at the end of this period werecounted and total number of bacteria and fungi per unit volume and area were determined. Air temperature, relative humidity, windspeed and direction were also recorded. As a result of the active sampling method, the most counted units of bacteria was determinedat 35°C in Basaksehir station as 222 CFU(Colony forming unit)/m³, maximum fungal was determined as 286 CFU/m³at 20°Cincubation temperature. The maximum amount of bacteria in the passive sampling method results at 35°C was in Bakirkoy station as9250 CFU/m³.
- MakaleYalnız künye2020Heidegger Düşüncesinde Teknikleşmiş Hayvan Olarak Modern İnsan
Karakas, Sevim Ersahin
Günümüz dünyasının tanımlayıcı dinamiklerinden biri olan teknik, felsefi bir anlamda değerlendirildiğinde oldukça zengin bir düşünüş sahası sunar. Batı felsefesi tarihinde teknik fenomeni üzerine sistematik ve kapsamlı bir düşünce geliştiren ilk filozof olan Martin Heidegger’in çalışmaları bu alandaki en temel felsefi referanslardan biri olma niteliğindedir. Dünyamızın içinde olduğu ve etkilerini gün geçtikçe daha yoğun bir biçimde hissettiği ekolojik kriz çağında Heidegger’in tekniğin doğası üzerine olan düşünc-esini incelemek vaatkâr bir girişim olarak görünmektedir. Geliştirmiş olduğu Batı metafiziği ve modernite eleştirisiyle Heidegger düşüncesinin, hararetle yürütülmekte olan ekolojizm ve ekoloji politik tartışmaları için vazgeçilmez ve istisnai zenginlikte bir kaynak niteliğinde olduğunu söylemek mümkündür. Batı felsefesinin bütün olasılıklarını tükettiği ve felsefenin nihayetine erdiği tespitinde bulunan Heidegger, düşüncenin yeni bir başlangıç yapması gerektiğinin altını çizer. Hesaplayan teknik akıl içinde büyük bir hammadde stokuna dönüştürülmüş olan doğanın suskunluğuna kulak verecek olan asıl düşüncenin dili poetik ol-malıdır. Heidegger’e göre burada söz konusu olan şey, doğanın ve düşüncenin, tekniğin yok edici mantığından kurtarılmasıdır.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2020Kapitülasyon hukukuna bir bakış: doktor davud selim’in tereke meselesi
Saribal, Ismet; Ceyhan, Muhammed
Osmanlı Devleti gücünün zirvesinde olduğu dönemde bazı devletlere kapitülasyon vermiştir. Başlangıçta tek taraflı ve geçici süreyle sınırlı sayıda devlete verilen kapitülasyonlar, devletin gücünün zayıflaması, ekonomik kayıpların artmasıyla birlikte çok sayıda devlete verilmiştir. Bu nedenle özellikle Sanayi Devrimi’nden sonra Batılı devletler için Osmanlı toprakları kârlı bir pazar hâline dönüşmüştür. Batılı devletler ülkenin her yanında konsolosluklar açmış, bu konsolosluklarda sonraları kendi vatandaşları hükmüne koyacakları Osmanlı vatandaşı gayrimüslimleri istihdam etmiştir. Bu durum birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bunlardan biri de yabancıların ve onların hizmetine giren gayrimüslimlerin konsolosluk mahkemelerine müracaat etmeleridir. Batılı devletler kendi vatandaşlarının ve onlarla işbirliği eden Osmanlı vatandaşı gayrimüslimlerin hakları için kapitülasyonları âdeta bir kalkan olarak kullanmıştır. Osmanlı vatandaşlarının kapitülasyon verilen ülkelere göç etmeye başlamasıyla meselenin farklı bir boyutu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Lübnan’da yaşarken Amerika’ya göç edip orada vefat eden Doktor Selim’in tereke meselesi üzerinden kapitülasyon verilen ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri’nin Osmanlı vatandaşı birinin tereke meselesine yaklaşımı analiz edilecektir.
- MakaleAçık Erişim2020Mekanik tesisat projelerinde best worst ve nötrosofik ahp entegre modeliyle hata türü ve etkileri analizi
Yucesan, Melih
Hata türü ve etkileri analizi (FMEA), sistemlerdeki, tasarımlardaki, ürünlerdeki, projelerdeki veya projelerdeki güvenliği iyileştirmeyi, tanımlamayı, değerlendirmeyi ve en aza indirmeyi hedefleyen bir risk değerlendirme aracıdır. Risk önceliği numarası (RPN), FMEA bazlı risk değerlendirme uygulamaları için temel değerlendirme kriteridir. RPN'in oluşum (O), şiddeti (S) ve tespiti (D) gibi risk faktörlerine dayanarak uygun şekilde hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, geleneksel RPN hesaplama yöntemi, risk faktörlerinin ağırlığını göz önünde bulundurmamak gibi birçok nedenden dolayı ağır biçimde eleştirilmiştir. Geleneksel FMEA yönteminin bu dezavantajının üstesinden gelmek için, bu makale, mekanik tesisat projeleri için Best Worst method (BWM) ve Nötrosofik analitik hiyerarşi süreci (NAHP) ile entegre modelini içeren FMEA modelini önermektedir. FMEA parametresi S, O ve D'nin ağırlıkları, BWM yöntemiyle hesaplanır ve bu da, tutarlı bir şekilde ikili karşılaştırma ve güvenilir sonuçlar sağlar. Daha sonra dokuz arıza modu, NAHP metodu ile S, O ve D parametreleri açısından değerlendirilir. Arıza modlarının risk önceliklerini belirlemek için risk öncelik endeksleri hesaplanır. Son olarak, belirlenen arıza modları için önleyici tedbirler önerilmiştir.
AtıfOpenAlex2İncele