Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Alataş, Mevlüt(33)
- Serdar, Osman(29)
- Batan, Nevzat(19)
- Dal, Murat(19)
- Utku, Anıl(18)
- Benzer, Fulya(14)
- Ezer, Tülay(14)
- Kutlu, Banu(14)
- İlhan, Aziz(14)
- Altı, Aziz(13)
- Paksoy, Mehmet Yavuz(13)
- Yüksel, Fahrettın(13)
- Zengin, Ersoy(13)
- Aydin, Rahmi(12)
- Karatay, Gülnaz(12)
- Kutluyer Kocabaş, Filiz(12)
- Ozcan, Ebru Ifakat(12)
- Aksu, Önder(11)
- Aslan, Alper(11)
- Dal, Nursel Alp(11)
- Demirol, Ferhat(11)
- Etli, Serkan(11)
- Gökcan, Özkan(11)
- Gürarslan Baş, Nazan(11)
- Sarı, Sacit(11)
- Sertel, Savaş(11)
- Yucesan, Melih(11)
- Cuşa, Hasan(10)
- Erata, Hüseyin(10)
- Kuzgun, Nermin Karaton(10)
- Şentürk, Gamze(10)
- Akgül, Melek(9)
- Erguven, Gokhan Onder(9)
- Işık, Erdem(9)
- Kahraman, Gökhan(9)
- Koç, Ali(9)
- Sabanci, Serdal(9)
- Topal, Murat(9)
- Yazdıç, Ferit Can(9)
- Çılğın, Zeynel(9)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Beden Eğitiminde Yenilik İhtiyacı Tatmini ve Engellenmesinin Değerlendirilmesi: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması
Şahin, Aykut; Öner, Burak
Bu araştırmada “Beden Eğitiminde Yenilik İhtiyacı Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği”nin (BEYİTEÖ) Türk kültürüne uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin beden eğitimi ve spor (BES) derslerinde hissettikleri yenilik ihtiyacı deneyimlerini hem yenilik ihtiyaç tatmini (YİT) hem de yenilik ihtiyaç engellenmesi (YİE) boyutlarıyla ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçeğin Türkiye’de kullanılabilirliği test edilmiştir. Araştırmaya Elazığ ilinde bulunan ve devlet ortaokullarında eğitim gören 446 öğrenci katılmıştır. Uyarlama sürecinin ilk aşamasında dil geçerliği, geri çeviri ve uzman paneli aşamalarından oluşan sistematik bir yol izlenmiştir. Verilerin analizinde yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, ölçeğin güvenirliğine yönelik kanıt elde etmek için Cronbach alfa (α) ve McDonald’s Omega (ω) katsayıları hesaplanmıştır. Ek olarak, yakınsak ve ıraksak geçerlilik AVE, CR, MSV değerleri ve HTMT oranları üzerinden değerlendirilmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin toplam varyansın %68’ini açıklayan iki faktörlü bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. DFA sonuçları, modelin verilerle iyi uyum sağladığını (x2 /df=2,65; CFI= 0,96; GFI= 0,94; TLI= 0,95; RMSEA= 0,07; SRMR= 0,05) doğrulamıştır. Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları YİT boyutu için 0,92 ve YİE boyutu için 0,83 olarak saptanmıştır. Yakınsak geçerlilik için YİT boyutunda AVE değeri 0,68, CR değeri 0,91 olarak belirlenirken, YİE boyutunda AVE değeri 0,52, CR değeri 0,83 olarak hesaplanmıştır. Iraksak geçerlilik için her iki faktörün AVE değerinin MSV değerinden büyük olduğu görülmüş, ayrıca HTMT oranının (0,387) istenilen düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Her iki boyutun yeterli yapı geçerliği ve güvenirlik ölçütlerini sağladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, Türk kültürüne uyarlaması yapılan BEYİTEÖ’nün, BES derslerinde ortaokul öğrencilerinin yenilik algılarını ölçmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2026Phylogenetic Analysis of Native Salmo Species in Türkiye Using Mitochondrial 12S rDNA, 16S rDNA, Cytochrome b Sequences, and Cytogenetics
Yazdıç, Ferit Can; Kar, Bülent; Karaman, Altuğ
In this study, phylogenetic relationships and genetic diversity of Salmo spp. populations in different water bodies in Türkiye were investigated, focusing on morphologically similar specimens to Salmo macrostigma. Significant genetic variability and evolutionary differentiation within these populations have been identified using mitochondrial regions sequences (12S rDNA, 16S rDNA, and Cyt-b), morphological observations, and cytogenetic analysis. Samples collected from eight river basins revealed three main phylogenetic clades and local adaptations influenced by ecological pressures. Cytogenetic findings showed that they have chromosome numbers ranging from 78 to 80 (2n), consistent with known Salmo species. For this purpose, three mitochondrial DNA fragments encoding 12S rDNA, 16S rDNA, and Cyt-b regions were amplified by PCR, sequenced, and then used for phylogenetic analysis of the studied species. The study revealed the need for comprehensive integrative taxonomic approaches to clarify the classification of Salmo spp. with critical implications for conservation strategies in Türkiye biodiversity hotspots. In conclusion, this study not only advances our knowledge of Salmo macrostigma or similar Salmo spp., but also suggests innovative approaches for future Salmonid phylogenetics and cytogenetics studies. The findings have important implications for understanding the evolution, taxonomy, and conservation of these economically and ecologically important fish.
- MakaleAçık Erişim2026Energy density in Rainbow Gravity: Levi-Civita Model
Korunur, Murat; Korunur, Sibel
In this study, the energy density for the Levi-Civita space-time is analyzed within the framework of Rainbow Gravity Theory (RGT). RGT is a theoretical approach that assumes the geometry of space-time depends on the energy of the test particle, offering a promising perspective in the quest for quantum gravity. Energy densities are calculated using the Einstein, Bergmann-Thomson, and Landau-Lifshitz energy-momentum prescriptions and compared with the results obtained from General Relativity. The findings reveal that as the test particle’s energy increases, the energy density rises in the Einstein and Landau-Lifshitz prescriptions, while it decreases in the Bergmann-Thomson formulation. This highlights how the problem of energy localization varies across different energy-momentum definitions and demonstrates the impact of RGT on energy distribution. The study contributes to the literature exploring the influence of alternative gravitational theories on energy-momentum distributions.
- MakaleAçık Erişim2026Evaluation of pull-out and push-out relationship for the flat and ribbed reinforcements in concrete with different compressive strengths
Etli, Serkan; Akgül, Melek; Doğan, Orhan
To evaluate the performance of anchors in strengthening an existing building or to estimate the remaining service life of an existing building due to corrosion in reinforcements within the scope of academic studies, adherence tests, mostly based on pull-out are preferred. However, pull-out tests have a low usability rate and need to be more laborious in accordance with push-out tests. In this study, it is aimed to show the usability of push-out test instead of pull-out test and to reveal an empirical equation to determine the relationship between these two adherence tests on reinforced concrete samples. Within the scope of this study, dozens of bond tests were performed on reinforced 100×100×100 mm cube specimens with different concrete strengths, using flat and ribbed reinforcement types to represent existing structures. Predicted equations for these tests were very usable for estimation of pull-out strength from push-out test results.
- MakaleAçık Erişim2026Tunceli tarım arazilerinden elde edilen bacillus licheniformis'in antimikrobiyal özellikleri
Yazdıç, Ferit Can; Kar, Bülent; Karaman, Altuğ; Yücel, Halit; Araka, Özlem
Bu çalışmada, Türkiye Tunceli'deki tarım topraklarından izole edilen Bacillus licheniformis suşlarının antimikrobiyal potansiyelleri araştırılmıştır. Toprak örnekleri minimal olarak bozulmuş alanlardan toplanmış ve bakteri suşları morfolojik, biyokimyasal ve moleküler tanımlama yöntemleri kullanılarak izole edilmiştir. İzolatlar, 16S rDNA dizilemesi ve filogenetik analiz yoluyla Bacillus licheniformis oldukları başarılı bir şekilde doğrulanmıştır. Antimikrobiyal sekonder metabolitlerin üretimi, izolatların farklı karbon kaynaklarıyla (sükroz, glikoz ve fruktoz) kültürlenmesi ve disk difüzyon yöntemi kullanılarak Escherichia coli (ATCC 25922) ve Staphylococcus aureus'a (ATCC 25923) karşı aktivitelerinin test edilmesiyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, özellikle Escherichia coli'ye karşı antimikrobiyal aktiviteyi artırmak için en etkili karbon kaynağının sükroz olduğu belirlenmiştir. Antibakteriyel aktivite genellikle daha uzun inkübasyon süreleriyle artmıştır. Bu araştırma, Bacillus licheniformis'in antibakteriyel madde kaynağı olarak potansiyelini vurgulamaktadır. Patojenlerin biyolojik kontrolü için tarımdaki uygulamalarda kullanılması için çevre dostu bir alternatif sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları Bacillus licheniformis'in antimikrobiyal özellikleri hakkında bilgilere katkıda bulunmaktadır. Karbon kaynağındaki kullanılabilirliği ve metabolit üretimini etkileyen faktörleri anlamak, Bacillus licheniformis'in antimikrobiyal potansiyelinden yararlanmak için önemlidir.
- MakaleAçık Erişim2026Design and analysis of an arduino-based low-cost true random number generator
Erdem, Ebubekir; Kaner, Seyfullah; Garipcan, Ali Murat
This study covers the design and statistical randomness-based performance analysis of an Arduino-based True Random Number Generator (TRNG) that uses environmental analog noise as a randomness source. The environmental analog noise used as the randomness source was sampled from the Arduino's A_0-A_4 pins, mixed at the bit level, and then subjected to the SHA-256 hash function in the post processing stage. The 256-bit random number blocks obtained using this method were transferred via the serial port and converted into a format suitable for NIST SP-800-22 and Dieharder tests. In terms of statistical randomness, the random numbers achieved successful results in all NIST tests and in 93.94% of the Dieharder tests. However, Shannon entropy and bias analyses showed that the generated numbers did not carry structural patterns. The study demonstrates that reliable randomness can be obtained even under limited hardware and low energy conditions, showing that the developed structure provides an accessible and reproducible platform for educational use, embedded system security, and lightweight cryptographic applications.
- MakaleAçık Erişim2026Deep learning-based short-term cryptocurrency price forecasting using LSTM models enhanced with technical indicators
Çelik, Yusuf; İnce, İrem Sevda
This study investigates short-term cryptocurrency price forecasting using deep learning methods. Minute-level price and volume data for BTC/USDT and ETH/USDT trading pairs were obtained through the Binance API and analyzed under different temporal resolutions, including hourly and 15-minute forecasting scenarios. Recurrent neural network architectures, including LSTM, GRU, and BiLSTM, were evaluated using different loss functions to identify effective configurations for short-term forecasting. Experimental results show that deep learning models can achieve high forecasting accuracy for high-frequency cryptocurrency data. In particular, the LSTM model trained with a weighted loss function demonstrated strong and stable prediction performance. In addition, incorporating technical indicators as auxiliary features enriched the feature space and improved forecasting capability. The results also suggest that aligning the temporal resolution of technical indicators with the prediction frequency can further enhance model performance. Overall, the proposed framework provides an effective deep learning–based approach for short-term cryptocurrency price forecasting in high-frequency financial markets.
- MakaleAçık Erişim2026Investigation of heavy metal accumulation in Typha latifolia exposed to mine drainage waters
Tatar, Sule; Okuduci, Ebru
In this study, the accumulation of some heavy metals in water, sediment, and Typha latifolia plant species was investigated in a previously operated mining area located in the Hozat region of Tunceli. In the first phase of the study, water and soil samples were collected from sites where T. latifolia was dominant. The metal uptake capacities from soil to roots, stems, and leaves of the plants were examined for different metals as silver (Ag), barium (Ba), cadmium (Cd), copper (Cu), nickel (Ni), lead (Pb), strontium (Sr), zinc (Zn). Water, sediment, and plant samples collected from the field were analyzed for the above elements at ultra-low detection limits using ICP-MS at ACME Analytical Laboratories in Canada. Bioconcentration factors (BCF-R, BCF-S, BCF-L, respectively) for the root, stem, leaf, and translocation factor (TF) values were calculated. The highest TF value was found to be 0.85 for Sr. The highest bioconcentration factors in the root, stem, and leaves of the plant were also found to be 3.67, 1.55, and 1.79 for Sr, respectively. According to the results obtained, T. latifolia was found to be a suitable plant for the bioaccumulation of Cd, Pb, Cu, and Sr under the existing environmental conditions, but not a suitable bioaccumulator for Ag, Ba, Ni, and Zn. Based on the results, it was determined that some heavy metal pollutants can be remediated using certain plants, and that these plants can function as bioaccumulators for these metals.
- MakaleAçık Erişim2026Application of machine learning techniques for multi-class classification performance on mental disorders
Can, Umit
The contemporary social framework is predicated on a fiercely competitive system, which amplifies individual pressure and subsequently elevates the incidence of mental diseases, significantly affecting public health. Consequently, governmental and non-governmental groups allocate considerable resources to tackle these concerns. The precise identification of such illnesses via artificial intelligence techniques has become critically significant. These methodologies, widely used across several healthcare sectors, have been increasingly adopted in psychiatry. Evaluating psychiatric data to forecast disease accurately enables doctors to make better decisions and establishes a robust decision-support framework. This work employed prevalent machine learning techniques to identify mental illnesses utilizing a dataset with labels for seven distinct mental states—six disorders and one normative condition. The approaches were initially evaluated on an imbalanced dataset and subsequently on a balanced dataset, facilitating comparison of the outcomes. Among Categorical Boosting, Gradient Boosting, Extreme Gradient Boosting, Support Vector Machine, and Logistic Regression, the Support Vector Machine method demonstrated superior performance on both balanced and imbalanced datasets.
- MakaleAçık Erişim2026Dijitalleşme ve toplumsal refah arasındaki ilişkinin pls-sem ile analizi
Geyik, Dilek Veysikarani
İlgili çalışmada, ülkelerin dijital kapasitelerini değerlendiren Ağ Hazırlığı Endeksi (Network Readiness Indekx – NRI) ile toplumsal refah ve gelişmişlik düzeyini ölçen Sosyal Gelişme Endeksi (Social Progress Indekx – SPI) arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. NRI, dijital altyapı, dijital beceriler ve dijital yönetişim boyutlarını kapsarken, SPI eğitim, sağlık, güvenlik, fırsat eşitliği ve temel insan ihtiyaçları gibi toplumsal göstergeleri içermektedir. Çalışmanın veri seti, 117 ülkenin 2024 yılına ait NRI ve SPI alt boyut verilerinden oluşturulmuş olup, dijitalleşmenin toplumsal refah üzerindeki etkilerini test etmek amacıyla Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarında, dijitalleşmenin toplumsal refah üzerindeki etkisinin güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı olduğunu belirlenmiş; dijital kapasitenin toplumsal ilerleme üzerinde belirleyici bir rol oynadığı gözlenmiştir. PLS-SEM kapsamında değerlendirilen ölçüm modelinin güvenilirlik ve geçerlik açısından uygun olduğu, Cronbach α, ρC, ρA ve AVE değerlerinin tüm yapılar için kabul edilebilir düzeylerde gerçekleştiği belirlenmiştir. Yapısal modele ilişkin açıklanan varyans (R²) değeri ise SPI için 0,807 olarak hesaplanmıştır. Bununla birlikte, Önem–Performans Matrisi Analizi (IPMA) bulguları, dijitalleşme göstergesinin alt boyutları arasında dijital beceri ve dijital altyapının SPI üzerindeki etki düzeyinin en yüksek olduğunu, dijital becerinin yüksek performans sergilerken dijital altyapının görece düşük performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, dijital kapasitenin stratejik biçimde geliştirilmesinin toplumsal ilerlemeyi destekleyen ve yönlendiren kritik bir unsur olduğunu göstermektedir.
- MakaleAçık Erişim2026Comparative Analysis of the Seismic Risk of Tunceli-Ovacık Rural Building Stock Using Different Rapid Screening Methods
Polat, Berivan Yılmazer; Ayhan, Ezgi
Located at the intersection of the Yedisu Segment, a seismic gap, and the active Ovacık Fault, the Tunceli-Ovacık district is a region with a high earthquake risk but an unclear level of structural fragility. This study aims to assess the seismic safety of the rural building stock located in a seismically critical area. To this end, the Turkish Rapid Visual Screening (RVS), based on local parameters, and the Canadian Seismic Survey Method, widely used in international literature, were applied to determine the current condition of the buildings; the earthquake risk of the region was analyzed based on the results obtained. Furthermore, similarities and differences between the methods were comparatively examined to ensure scientific integrity. Within the scope of the study, 209 buildings representing the building typology in the region, 88% of which are masonry-mixed systems, were analyzed using both rapid assessment algorithms. While the overall risk distribution ratios were similar, building-level matching analyses showed a medium level of agreement between the methods. This indicates that the local and universal methods, rather than definitively verifying each other, provide complementary data by focusing on different parameters in the seismic assessment of the rural building stock. This study demonstrates that an integrated risk mapping approach, where different methodologies complement each other, can offer a rapid and reliable decision support mechanism for urban transformation strategies in cities with high earthquake risk, such as Tunceli.
- MakaleYalnız künye2026Türk Adalet Sembolü: Töreana Türk Adalet Düşüncesinde Töre Düzeni ve Sembolik Temsil
Narter, Sami
Bu çalışma, Türk töre sisteminin tarihsel ve normatif yapısından hareketle geliştirilen “Töreana” modelini hukuk teorisi, siyasal meşruiyet ve sembolik temsil bağlamında incelemektedir. Araştırmanın amacı, Türk adalet düşüncesinin dayandığı temel ilkeleri ortaya koymak ve bu düşünsel mirasın sembolik düzeyde nasıl temsil edilebileceğini değerlendirmektir. Çalışmada tarihsel inceleme, kavramsal analiz ve sembolik çözümleme yöntemleri birlikte kullanılmış; Orhun Yazıtları, Türk devlet geleneğine ilişkin kaynaklar ve töre literatürü karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, törenin yalnızca geleneksel davranış kuralları bütünü olmadığı; siyasal meşruiyetin, toplumsal düzenin ve normatif üstünlüğün temel unsurlarından biri olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Türk adalet anlayışının kişileştirilmiş kutsal figürlerden ziyade töre merkezli normatif düzen anlayışı üzerinden şekillendiği görülmüştür. Bu çerçevede geliştirilen Töreana modeli; açık göz, töre asası, boş terazi ve kurultay merkezli yapı gibi semboller aracılığıyla adalet, meşruiyet ve hukukun üstünlüğü ilkelerini görünür kılan analitik bir temsil olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Türk adalet düşüncesinin sembolik temsil kapasitesine dikkat çekmekte ve Töreana modelini bu düşünsel mirasın çağdaş bir sembolik hukuk modeli olarak önermektedir.
- MakaleAçık Erişim2026Place of Global Issues in EFL Lecturers’ Teaching Agenda in Türkiye
Sahinkarakas, Sehnaz; Özel, Sezai
This study examines English as a Foreign Language (EFL) lecturers’ views on integrating global issues into language teaching in Turkish higher education. Using a sequential explanatory mixed-methods design, data were collected from 414 EFL lecturers across 12 universities via a questionnaire, followed by semi-structured interviews with 29 participants. Quantitative results indicate that EFL lecturers generally support the integration of global issues into EFL instruction. While gender, age, or overall teaching experience did not yield significant differences, prior experience specifically with global-issue-based instruction emerged as a significant factor. Among the themes, environmental issues were prioritized due to their perceived familiarity and pedagogical accessibility. In contrast, language imperialism was rated as the least important theme. Qualitative findings further clarify that this reluctance toward language imperialism stems from its ideological sensitivity, despite its relevance to culture and linguistic awareness. The study concludes with practical implications for language teachers, curriculum designers, and materials developers.
- MakaleAçık Erişim2026A comparative analysis of pictogram use in mobile weather applications: The cases of MGM, AccuWeather, and Apple Weather
Usta, Mesut
This study examines pictogram use in the interface designs of three mobile weather applications — MGM, AccuWeather, and Apple Weather — through a qualitative comparative case study approach. Focusing on user perception speed and information transfer efficiency rather than aesthetic value, the analysis evaluated each application across four criteria: pictogram compliance, visual complexity level, cognitive load, and icon-typography balance. Findings were theoretically grounded in usability heuristics. Expert review analysis revealed that Apple Weather achieves the lowest cognitive load through its integrated typographic system and standardized pictogram library. AccuWeather presents a moderate cognitive load through its standardized proprietary icon set, while MGM produced the highest cognitive load due to inconsistent icon styles, weak visual hierarchy, and touch target dimensions falling below international accessibility standards. The findings demonstrate that standardized and simplified pictogram systems reduce cognitive load and improve user experience, and underscore the need for systematic usability evaluation of institutionally developed mobile applications against international standards.
- MakaleAçık Erişim2026Examining the moderating role of marital spirituality between marriage satisfaction and meaning in life
Apak, Hıdır; Kınık, Kadri
This research focuses on various variables affecting the marriage process and family integrity. The aim of the study is to examine the moderating effect of marital spirituality on the relationship between marital satisfaction and the meaning of life. The importance of the research lies in the fact that examining the relationships between marital satisfaction, the meaning of life, and marital spirituality offers significant contributions at the individual, family, and societal levels. This positively affects the marital satisfaction, life motivation, and psychological resilience of married individuals, thus making a unique contribution to the literature. The research method employed a quantitative research method and was conducted using a correlational research design. The study included a total of 403 married individuals. A significant relationship was found between marital spirituality, marital satisfaction, and the meaning of life. Furthermore, it was determined that marital satisfaction positively and significantly affects the meaning of life, and that marital spirituality plays a moderating role in the strength of the relationship between marital satisfaction and the meaning of life. The study concludes that the participants' marital satisfaction positively and significantly affects the meaning of life. It was concluded that marital spirituality plays a very important role in the strength of the relationship between marital satisfaction and the meaning of life. The suggestions include conducting studies across various cultures at national and international levels to examine the moderating role of spirituality in marriage. Blended learning programs focusing on spirituality in marriage could also be developed for young adults.
- MakaleAçık Erişim2025Kuzgun Barajı’nda (Erzurum) Yaşayan Squalius semae Turan, Kottelat & Bayçelebi, 2017 Türünün Kas Dokularındaki Yağ Asidi Kompozisyonunun Belirlenmesi
Özçiçek, Esin; Kocabaş, Mehmet; Kutluyer Kocabaş, Filiz; Ökkeş; Yılmaz, Okkes; Yilmaz; Ozmen, Gorkem Kirmizikaya
Bu çalışmada, Kuzgun Barajından yakalanan Squalius semae kas dokusundaki yağ asidi profili, gaz kromatografisi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, 9 doymuş yağ asidi (SFA), 10 tekli doymamış yağ asidi (MUFA) ve 7 çoklu doymamış yağ asidini (PUFA) içeren toplam 26 yağ asidi tespit edilmiştir. Sonuçlarımız kas dokusundaki çoklu doymamış yağ asitlerinin (PUFA) (%46,49) doymuş yağ asitlerine (SFA) göre daha yüksek oranda bulunduğunu göstermiştir ve bunu MUFA'lar (%28,01) ve SFA'lar (%25,5) izlemiştir. Palmitik asit (C16:0) (%16,19) ana doymuş yağ asidiyken, dokosaheksaenoik asit (DHA, C22:6 n−3) (%13,75) ile eikosapentaenoik asit (EPA, C20:5 n−3) (%12,18) ana çoklu doymamış yağ asidi olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, S. semae besin açısından insan tüketimi için değerlidir ve tüketici tarafından alternatif besin kaynağı olarak tüketilebilir.
- MakaleAçık Erişim2025II. Abdülhamid Devrinde Ölü Doğmuş Bir Rum Cemiyeti: Cemiyet-i Mezhebiye
Alp, Ruhat
Modernitenin geleneksele meydan okuyuşunda işlevsel bir öğe olan ve Fransız İhtilali ile evrensel bir mesaja dönüşen ulusçuluk, mevcut siyasal yapı ve statükoları dönüştürmüş, Osmanlı gibi geleneksel imparatorluklar bu kavramın etkisiyle tedrici bir parçalanma süreci içerisine girmişlerdir. Yunan/Rum tebaayı da etkisi altına alan bu akım, kadim Osmanlı birlikte yaşama kültürünün de bir bakıma sonunu getirmiştir. Kaldı ki Yunan ulusçuluğu yapısı itibariyle irredentist, yani kültürel veya tarihi bağ kurulan toprakları geri almayı hedefleyen bir harekettir. Dolayısıyla, 19. yüzyıl Yunan ulusçularının Osmanlı Rumlarının yaşadığı topraklara yönelik taleplerine karşı Osmanlıların savunma refleksleri geliştirdiği de bir dönemdir. Yunan ulusçuları, davaları için cemiyetleri dahi araçsallaştırmışlardır. Osmanlı Rumlarının kurduğu birçok cemiyet, toplumsal faaliyetler kisvesi altında ulusçuluğun kaleleri haline gelmiş ve devleti oldukça uğraştırmıştır. Çalışmamızın konusu olan Cemiyet-i Mezhebiye, 2. Abdülhamid döneminde, İstanköy Adası’nda, tam da böyle bir konjonktür içerisinde doğmuştur. Cemiyet bir zanaat ve esnaf cemiyeti kimliğiyle ve daha çok Rumlara yönelik bir imajla ortaya çıkmıştır. Cemiyete, Abdülhamid bürokrasisi şüpheyle yaklaşmış ve nihayetinde cemiyetin faaliyetlerine izin verilmemiştir. Bu çalışmada, Cemiyet-i Mezhebiye’nin kanunnâmesine dayanarak kurumsal kimliğine ve işleyiş mekanizmalarına dair veriler ortaya konulacağı gibi ulusallaşma ve cemiyetleşme olguları ekseninde, cemiyetin kuruluşuna neden izin verilmediği sorusunun da cevabı aranacaktır. Bu itibarla Osmanlı topraklarında ölü doğmuş bir cemiyetin tarihsel serüveni, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Çocuk Görüşme Merkezleri: “Yararlanıcıların Perspektifinden Bir İnceleme”
Akgül, Ceylan Sülü; Berk, Cansu
Sosyal hizmet uygulamaları açısından çocuğun üstün yararını gözeten, ebeveynlerin ve çocukların iyilik halini ve refah düzeyini arttıran, çocuğun temel haklarını koruma altına alan Çocuk Görüşme Merkezleri (ÇGM) sosyal hizmet alanında 2022 yılı Nisan ayından beri uygulanmaktadır. Bu çalışma kapsamında Çocuk Görüşme Merkezlerinden hizmet alan 10 ebeveyn ve 1 birinci derece yakın (anneanne) ile derinlemesine görüşmeler yapılarak elde edilen bulgular MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular hizmetten yararlanan bireylerin; Hizmet Hakkındaki Düşünceleri-Eski Eşle Karşılaşmamak, İcra Yoluyla Çocuğun Alınmaması, Kurum Adı ve Kurum Tarafından Aranmak, Hizmeti Nasıl Öğrendikleri, Hizmete Başvurma Nedenleri, ÇGM’ ye İlişkin Değerlendirmeleri- Olumlu Yanlar, Görev Yapan Personel, Fiziki Yapı, ÇGM’nin Çocuk ve Ebeveyn Üzerindeki Etkisi- Ebeveynler/Çocuklar Üzerindeki Etkisi ve Öneriler ana tema ve alt temalarına ayrılarak tematik analiz yöntemiyle deşifre edilmiştir. Elde edilen bulgularda hizmetin olumlu yanları bilhassa eski eş ile karşılaşmama, mahkeme tarafından belirlenen gün ve saatlerde çocuğu düzenli olarak görebilme, çocuğu diğer ebeveynden görevli uzman aracılığıyla güvenli bir ortamda alma ve çocuğun üstün yararını göz ardı eden icra uygulamasının son bulması yönündeki anlatılar öne çıkmıştır. Gerek hizmetin Türkiye için yeni olması gerekse de hizmetten yararlanan ebeveynler perspektifinden kaleme alınan ilk eser olması nedeniyle bu çalışmanın alana önemli bir katkı sağlayacağı ve büyük bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir.
AtıfTR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyolojik çeşitlilik konusundaki farkındalık ve davranışları: Ölçek geliştirme çalışması
Karakaya Cirit, Didem; Turkoglu, İsmail; Özyurt, Zeynep
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının biyolojik çeşitlilik konusundaki farkındalık ve davranış düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmektir. Araştırmacı tarafından ilgili alan taraması yapılarak ölçme aracı için 60 maddelik madde havuzu belirlenmiştir. Alan uzman görüşü alındıktan sonra, madde sayısı 56 maddeye indirilerek yeniden düzenlenmiştir. Hazırlanan ölçek iki devlet üniversitesindeki 280 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. “Biyolojik Çeşitlilik Farkındalık Ölçme Aracı” (BÇFÖA), yapılan açımlayıcı faktör analiziyle 24 madde olarak, “Biyolojik Çeşitlilik Davranış Ölçme Aracı” (BÇDÖA) ise yapılan açımlayıcı faktör analiziyle 25 maddelik son halini almıştır. Güvenirlik çalışması sonrasında da BÇFÖA’nın genel cronbach alfa katsayısının .72 olduğu, BÇDÖA’nın geneli için cronbach alfa katsayısının .75 olarak bulunmuştur. Tüm bu çalışmalar sonrasında biyolojik çeşitlilik farkındalık düzeylerini ölçmek için 6 alt boyutta hazırlanmış 24 maddeden oluşan ölçek ve biyolojik çeşitlilik davranış düzeylerini ölçen 7 alt boyutta hazırlanmış 25 maddeden oluşan 5’li likert türü ölçek geliştirilmiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2025New Record of the Melanopsis buccinoidea (Olivier, 1801) from two streams of Mersin (Türkiye) with Evaluation Some Morphometric Parameters
Kocabaş, Mehmet; Kutluyer Kocabaş, Filiz
In this study, some biometric characteristics of the freshwater snail Melanopsis buccinoidea (Olivier, 1801) were determined in Koca Stream and Bayat Stream (Mersin, Türkiye). Weight (W) (g), shell length (SL) (mm), shell width (SW) (mm), aperture length (AL) and width (AW) (mm) measurements were made on the samples taken from different stations. Morphological relationships were determined by multivariate statistical evaluation. The highest values in terms of shell length and weight were determined to be 16.53±3.67 mm and 0.47±0.23 g, living in Koca Stream. The largest shell length measured in the samples was 21.93 mm and the aperture width was 10.62 mm. The results were analyzed using Principal Component Analysis (PCA), a versatile statistical technique employed to explore the relationships between variables and account for a significant portion of the dataset. Samples taken from different stations showed a strong relationship between aperture width and spir height.
AtıfOpenAlex1İncele