Munzur ÜniversitesiMunzur ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1
    The effect of nursing services management efficiency on nurses’ professional commitment: A cross-sectional study

    Arslan Seker, Sevda; Coskun Palaz, Simge

    Aim: To determine the effect of nurses' perceptions of the effectiveness of nursing services management on their professional commitment. Background: Effective healthcare management is crucial for improving patient care quality. Understanding nurses' perspectives on nursing services management and their commitment provides valuable insights for management strategies, improving well-being and healthcare outcomes. Methods: This descriptive, cross-sectional, and correlational study involved 265 state hospital nurses. Data were collected between November 2020 and June 2021 using descriptive characteristic form, Nursing Services Management Effectiveness Scale, and Nursing Professional Commitment Scale. This study adhered to the STROBE checklist. Results: Nurses' views on the effectiveness of nursing services management and their professional commitment were found to be influenced by age, professional experience, and institutional positions. The average scores for nursing services management perception and professional commitment were 2.65 ± 0.72 and 66.63 ± 12.40, respectively. A statistically significant positive and low-level correlation was observed between nurses' nursing services management perception and professional commitment scores. Nurses' positive perception of nursing services management explains 17.1% of the variance in nurses' professional commitment levels. Discussion and conclusion: This study outlines how nurses' views on effective nursing services management can enhance their professional commitment. Managers should contribute to increase nursing services management efficacy by eliminating deficiencies in management practices to make their institutions successful and to increase their employees’ professional commitment level. Implications for nursing and health policy: Assuming positive perceptions of nursing management increase nurses' professional commitment, developing policies to boost organizational support is vital. Managers should focus on improving nursing services management to increase organizational success, increase nurses' professional commitment, and achieve the best health outcomes by eliminating management deficiencies.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex2
    ScopusWeb of SciencePubMedİncele
  • MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1
    Self-Compassion Around the World: Measurement Invariance of the Short Form of the Self-Compassion Scale (SCS-SF) Across 65 Nations, 40 Languages, Gender Identities, and Age Groups

    Swami, Viren; Tran, Ulrich S.; Voracek, Martin; Aavik, Toivo; Ranjbar, Hamed Abdollahpour; Adebayo, Sulaiman Olanrewaju; Afhami, Reza; Ahmed, Oli; Aimé, Annie; Akel, Marwan

    Objectives: The 12-item Self-Compassion Scale–Short Form (SCS–SF) is a widely used instrument for the assessment of self-compassion. To date, there have been few examinations of this instrument’s psychometric properties, particularly across nations and languages. Therefore, we used data from the Body Image in Nature Survey (BINS) to assess measurement invariance of the SCS–SF across nations, languages, gender identities, and age groups. Methods: Participants (N = 56,968) from 65 nations completed the SCS–SF in 40 languages. Using these data, we tested various hypothesised models of the SCS–SF in the total sample and, using multi-group confirmatory factor analysis, tested for invariance of the optimal model across national groups, languages, gender identities, and age groups. Results: In the total dataset, we found that an 11-item, 2-factor model (i.e., SCS-11) provided best fit to the data, with the two factors tapping distinct constructs of compassionate and uncompassionate self-responding. The SCS-11 was found to be partially scalar invariant across national groups and languages, and fully scalar invariant across gender identities and age groups. There was wide variation in latent means for the two factors, particularly across national groups and languages. Further analyses showed negligible associations between the two factors and sociodemographic variables, including marital status, financial security, and urbanicity. Conclusions: Our results suggest that it may be possible to derive a stable 2-factor model of the SCS–SF for use in cross-cultural research, but also highlight the likelihood of cross-national and cross-linguistic variations in the way that self-compassion is understood.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfScopus21OpenAlex23
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2
    In vitro and in silico analyses of cytoprotective, antigenotoxic and antimutagenic potential of Phlomis pungens var. hirta extracts against oxidative damage

    Wild Korkmaz, Franziska Johanna; Dogan, Serap; Yilmaz Kardas, Begumhan; Diken, Mehmet Emin; Karasakal, Ömer Faruk; Acar, Mikail

    Phlomis pungens var. hirta Velen has been used by local people for food and to treat diseases but there are limited number of investigations in literature about this plant and cyto/genotoxicity analyses have not been done before. Hence, this study aimed to find out cell-protective activity and DNA damage prevention ability of P. pungens var. hirta by MTS, micronucleus, 8-OHdG and somatic mutation recombination tests (SMART). In addition, liquid chromatography, antioxidant/antibacterial activity analyses and in silico biological activity profiling were performed. The healthy lymphocyte cell growth was supported by the plant extracts and none of the extracts was genotoxic. 8-OHdG test showed that methanolic and ethanolic extracts of the plant were able to decrease the oxidative DNA damage. According to the SMART results, extracts could suppress the genotoxic effects of an important environmental pollutant, H2O2. Rutin hydrate and quercetin were found in highest concentrations and the extracts could be characterized as antioxidant/antibacterial. In silico analysis also showed that the major compounds of this plant can be considered as chemoprotective. This is the first study that assessed the cell protective activity and DNA damage prevention capacity of P. pungens var. hirta, which should be regarded as a potential source for nutritional supplements and therapeutic products.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    ScopusWeb of Scienceİncele
  • MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2
    Associations Between Pulmonary Function and Muscle Strength in Turkish National Karate Athletes

    Tokgoz, Gurkan; Cinarli, Sena; Akyol, Betül; Aygoren, Caner; Beykumul, Aysegul; Larsen, Malte Nejst; Krustrup, Peter; França, Cíntia; Gouveia, Élvio Rúbio; Cinarli, Fahri Safa

    Background: Respiratory efficiency is considered important in karate due to its role in sustaining muscular performance during high-intensity actions. This study examined the association between pulmonary function and isometric muscle strength in national-level karate athletes. Methods: A total of 23 elite karate athletes (mean age: 23.0 ± 2.3 (mean ± SD) years) participated in the study. Pulmonary function was assessed using a digital spirometer, while isometric handgrip, lower back, and leg strength were measured using a dynamometer. The correlation between pulmonary function and isometric strength was analyzed, and linear regression was employed to examine the predictive capacity of pulmonary parameters for muscle strength. Results: The results revealed significant correlations, ranging from large to very large, between pulmonary function and isometric muscle strength, with correlation coefficients from 0.639 to 0.812 (p < 0.01). Pulmonary function was strongly associated with isometric strength, accounting for 27% to 67% of the variance (p < 0.05). Multiple regression analysis revealed that pulmonary function parameters accounted for 71% of the variance in handgrip strength, 47% in leg strength, and 71% in back strength (p < 0.05). Conclusions: These findings highlight the strong associations between pulmonary function and isometric muscle strength in elite karate athletes. The results emphasize the importance of pulmonary health and respiratory muscle function in athletic performance, particularly for sports requiring high-intensity, dynamic movements like karate. Future longitudinal studies are needed to explore the mechanisms underlying the association and potential implications, and for training and performance optimization.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    ScopusWeb of SciencePubMedİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Williams Sendromu Tanısı Almış Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Anksiyete Düzeylerine İlişkin Araştırma

    Erkul, Ercem; Coşkun, Hakan; Güntay, Amine; Güleç, Yakuphan; Eviz, Ömer; Çıvak, Ümit; Küçükdemir, Ayşe Korkmazyürek

    Williams-Beuren Sendromu (WS), kromozom çiftlerinden yedinci çiftin silinmesi sonucunda ortaya çıkan çoklu sistemik bir kromozom bozukluğudur. WS tanısı almış çocuklar özel gereksinimli bireyler olduğundan dolayı çocukların ebeveynlerine daima bağımlı olması, sosyal hayatlarının sınırlı olması vb. etkenler nedeniyle ebeveynlerde anksiyeteye sebep olabilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı Türkiye’de WS tanısı almış çocuğa sahip olan ebeveynlerin yaşadıkları güçlüklerden ötürü oluşan anksiyete düzeylerinin araştırılmasıdır. Tarama modeliyle gerçekleştirilen araştırmaya WS tanısı almış çocuğa sahip Türkiye Williams Sendromlular Derneği (TWSD)’ne kayıtlı 118 ebeveyn katılmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan sosyo-demografik sorular ile Beck ve diğerleri (1988) tarafından geliştirilen Beck Anksiyete Envanteri (BAE) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde ise, veriler normal dağılımdan geldiği için parametrik testlerden Pearson korelasyon testi, Bağımsız Örneklem t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde ebeveynlerin çalışma durumunun, sahip olduğu çocuk sayısının ve son olarak kendileri olmadığında çocuğun bakımını kimin üstleneceği konusunda yaşadıkları kaygının anksiyete düzeylerini anlamlı bir şekilde etkilediği gözlemlenmiştir. WS tanısı almış çocuğa sahip ebeveynlerle daha yoğun ve etkin bir biçimde çalışılması ve WS tanısı almış çocuklara yönelik mikro, mezzo ve makro sosyal hizmet uygulamaları geliştirilmesi önerilmektedir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Convmixer ve SDD Kullanılarak DEHB Hastalığının EEG Sinyalleri ile Otomatik Olarak Tespit Edilmesi

    Sengur, Abdulkadir; Üzen, Hüseyin; Özçelik, Salih Taha Alperen; Uyanik, Hakan; Karakaş, Buğra

    DEHB, çocuklarda dikkat eksikliği, davranış problemleri, eğitimle ilgili sorunlar ve düşük özgüven gibi problemler oluşturabilir. Bu çalışma, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) teşhisini elektroensefalografi (EEG) sinyalleriyle değerlendirmeyi hedefleyen bir araştırmayı özetlemektedir. Araştırma, 30 DEHB tanısı almış çocuk ve 30 sağlıklı kontrol grubunun EEG verilerini kullanmıştır. EEG verileri öncelikle gürültü azaltma amacıyla işlenmiş ve ardından ConvMixer, ResNet50 ve ResNet18 gibi derin öğrenme modelleri kullanılarak sınıflandırılmıştır. Bulgular, ConvMixer'in düşük hesaplama kaynaklarına ihtiyaç duyarak yüksek sınıflandırma başarısı elde ettiğini göstermektedir. Ayrıca, EEG sinyallerinin DEHB teşhisinde kullanılabilirliği konusunda farklı kanalların etkileri incelenmiş ve T8 kanalının özellikle etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, EEG tabanlı DEHB teşhisi için daha hafif modellerin kullanılabilirliğini ve EEG kanallarının önemini vurgulamaktadır.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2024
    The Relationship Between Healthy Lifestyle Behaviors of Male University Students and the Drive for Muscularity

    Önen, Cihan; Sandıkçı, Muhammed Bahadır; Sandıkçı, Duygu Büşra

    This study was conducted in order to determine the healthy lifestyle behaviors of male students and examine their relationship with their drive for muscularity. This study was designed as a cross-sectional correlational study. Male students studying at Munzur University Faculty of Sport Sciences in the Fall semester of the 2021-2022 academic year constitute the scope of the study. The Personal Information Form, Healthy Lifestyle Behaviors Scale II (HLBS II), and Drive for Muscularity Scale (DMS) were used as data collection tools. HLBS II mean score of the participants is 129.93±22.89. DMS mean score of the students is 48.07±16.00. The relationship between TBM (Training Behaviors for Muscularity) sub-component and HLBS II is moderate and statistically significant. There is a statistically weak correlation between HLBS II and DMS when considered by the total scores of the scales. In the multiple linear regression model, family residence, HLBS II, and smoking explain the muscularity drive in a statistically significant way. Healthy lifestyle behaviors of university students are associated with the drive for muscularity. However, it was observed that the attitude for muscularity was not directed towards healthy lifestyle behavior. Healthy lifestyle behavior, smoking and place of residence explain the drive for muscularity at a low rate. Students may have desired to be muscular for many purposes other than healthy lifestyle. In future studies, multiple linear regression models can be created with new variables that will explain students' drive for muscularity and the public health dimension of the subject can be discussed.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Potential Human Health Risk from Toxic/Carcinogenic Arsenic in Ripe and Unripe Tomatoes Grown in Wastewater Exposed Zone

    Topal, Murat; Topal, E.Işıl Arslan; Öbek, Erdal

    The aim of the present study was to investigate the potential risk to human health from toxic/carcinogenic arsenic in ripe (RiTo) and unripe tomatoes (UnRiTo) grown in the municipal wastewater treatment plant effluents exposure zone. The arsenic concen-trations were determined in each tissue of RiTo and UnRiTo tomatoes. Arsenic values in tomatoes were root>leaf>unripe tomato>ripe tomato>stem. The maximum ED (exposure dose) value in RiTos was 1.21E-02 mg.kg-1.day-1 for child, minimum ED value was 4.80E-03 mg.kg-1.day-1 for male. The ED value was calculated as 5.44E-03 mg.kg-1.day-1 for female. The maximum ED value in UnRiTo was 2.12E-02 mg.kg-1.day-1 for child, min ED value was 8.39-03 mg.kg-1.day-1 for male. ED value was calculated as 9.51E-03 mg.kg-1.day-1 for female. EDs in RiTo and UnRiTo were child>female>male. When the HQs (hazard quotient) in RiTo and UnRiTo compared, HQ values in UnRiTo were higher. All of the HQ values were higher than 1. As a re-sult, results of tomatoes analysis show that there was non-carcinogenic and carcino-genic health risks.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 6 · Temiz Su ve Sanitasyon
    AtıfOpenAlex2TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2024
    The Effect Of Genital Hygiene Training Provided To Women With A History Of Vulvovaginal Candidiasis On Genital Hygiene Behaviors And Self-Care Agency

    Ucar, Tuba; Baransel, Esra Sabancı; Sibel, Akgül Kartal

    Objective: The objective of the study was to determine the impact of genital hygiene training on genital hygiene practices and self-care agency levels in women with a history of vulvovaginal candidiasis who lived in rural locations. Methods: The participants of this randomized controlled study were women who had a history of vulvovaginal candidiasis during the previous year and were registered with family health centers in two rural communities in eastern Türkiye. There were 114 women in the sample, including 57 in the intervention group and 57 in the control group. Training on genital hygiene behaviors was given to the women in the intervention group. Results: Before the intervention, there was no significant difference in terms of self-care agency levels and genital hygiene behaviors between the women in the intervention group and the control group (p&gt;0.05). After the first month following the training, the self-care agency levels of the participants in the intervention group increased significantly compared to the control group (94.71±8.08, 83.84±9.52, respectively;). Additionally, the appropriate genital hygiene behaviors mean score of the participants in the intervention group was significantly higher than those in the control group (141.36±15.88, 132.29±20.15, respectively;) (p&lt;0.05). Conclusions: The results of this study showed that genital hygiene behavior training can be a useful strategy for promoting genital hygiene behaviors and self-care agency among women of reproductive age with a history of vulvovaginal candidiasis who live in remote locations.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Effect of Dietary Zinc on the Antioxidant Parameters of Juvenile Common Carp (Cyprinus carpio)

    Aksu, Önder; Harlıoğ, Muzaffer Mustafa; Mustafa, Shokri; Batool, Zahra

    Zinc (Zn) is an essential micro mineral needed for the proper growth and immune function of fish. This investigation was designed to examine the antioxidant role of a fortified diet with different Zn levels in the muscle and liver tissues of carp fry. A four-iso-nitrogen (35% crude protein) practical diet was produced that included graded levels of dietary zinc sulphate as a nutritional zinc resource in the fundamental diet supplemented with increased zinc levels (T1, control, 85 mg Zn kg-1, T2 105 mg Zn kg-1, T3, 125 mg Zn kg-1 and T4, 145 mg Zn kg-1). Even though the SOD and CAT analysis results did not show a linear increase in the increasing Zn ratio in the diets, higher values were obtained compared to the control groups. SOD highest values in T3 for the liver (0.713 ± 0.220 U/ml) and T1 for muscle (0.751 ± 0.144 U/ml), CAT values were highest in T2 for the liver (0.849 ± 0.115 nmol/dk/m) and T2 for muscle (1.059 ± 0.148 nmol/dk/m) was obtained. MDA values were completely higher for the muscle than for the control group, and for the liver, a lower value was obtained in the T2 trial group than in the control group (1.671 ± 0.230 µM). The results of the study showed that Zn contributed significantly to the nutrition of carp fish. It can be concluded that the findings of SOD and CAT analysis endorse the positive contributions of using 105 mg Zn in the diets to promote the antioxidant defense of juvenile carp fish.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Investigation of Beliefs and Practices of University Students Regarding Breast Self-Examination

    Eyi, Semra; Can, Aylin; Pehlivan, Melike

    Objective: Aim of this study was to investigate university students' knowledge, behaviour and awareness of breast self-examination and health beliefs about early detection of breast cancer. Method: A descriptive and cross-sectional study was conducted with 610 university students. Data were collected between November 2022 and April 2023 using “Personal Information Form” and “Champion Breast Cancer Health Belief Model Scale”. Results: Students had knowledge about breast cancer (72.0%), knew how to perform breast self-examination (62.8%) and learnt it from internet (46.9%). Students performed breast self-examination once a month (36.8%) and whenever they remembered (74.2%). The familial risk factors significantly increased the sensitivity levels of students. The region where they came from increased the level of taking the disease seriously (p<0.05). The sensitivity, motivation, benefits, barriers, self-efficacy subscale scores and total scale scores were significantly higher (p<0.05) among students who had information about breast cancer and who performed breast self-examination monthly or annually, on the first day of each month or whenever they thought of it were found to be statistically significant higher (p<0.05). Conclusion: It was concluded that increasing awareness could increase health beliefs about breast cancer screening. Also, students' health beliefs were dependent on variables such as geographical region of residence, faculty of study, family history of cancer, knowledge level, use and frequency breast self-examination and reasons for doing and not doing breast self-examination. There is a need for intensive and comprehensive breast cancer education and breast self-examination awareness. It is important to include demographic variables and individual experience characteristics in the training curriculum.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Determination of Happiness and Spousal Support Level in Married Women's Relationships During Pandemic Period

    Taşçı Beydağ, Kerime Derya; Dal, Nursel Alp

    Objective: The purpose of this study is to determine the level of happiness and spousal support in the relationships of married women in the pandemic period. Methods: The sample of the descriptive and relationship-seeking type of research consisted of 1010 married. The data were obtained using the demographic questionnaire, the Relationship Happiness Scale (RHS), and the Spousal Support Scale (SSS). Results: The average of the Relationship Happiness Scale scores of the women participating in the study is 34.16±6.47, while the average of the Spousal Support Scale is 66.61±13.16. There is a statistically significant positive and high-level linear relationship between the RHS scores and the SSS scores (r=0.741). Conclusion: As a result of the research, it was determined that women's levels of spousal support and happiness in their relationships were high. It has been determined that the support women receive from their partners increases the happiness in their relationships.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Tunceli Yöresindeki At Dışkısı Örneklerinden İzole Edilen Anaerobik Gut Funguslarının (Piromyces spp.) Saf Kültürdeki Fibrolitik Aktiviteleri ve Moleküler Tanımlanması

    Kar, Bülent

    Bu çalışma, Türkiye'nin Tunceli ilindeki at dışkılarından anaerobik gut funguslarının (AGF) izolasyonu, karakterizasyonu ve enzim özelliklerine odaklanmaktadır. At dışkısından Piromyces cinsine ait iki izolat MUBAM_F1 ve MUBAM_F2, morfolojik ve moleküler teknikler kullanılarak izole edilmiş ve kısmen tanımlanmıştır. ITS bölgesinin Blast analizi, her iki izolatında Piromyces cinsi içerisinde bir tür olduğu doğrulamıştır (sırasıyla %98.24 ve %98.87 benzerlik). Enzimatik analizler, her iki izolat için de önemli ksilanaz ve karboksimetil selülaz aktivitesinin olduğunu göstermiştir. MUBAM_F1, toplam 47.13±0.10 µmol/dak/ml (spesifik aktivite: 2153.93 µmol/dak/mg protein) ksilanaz aktivitesi gösterirken, toplam 35.56 µmol/dak/ml (spesifik aktivite: 1626.52 µmol/dak/mg protein) karboksimetil selülaz aktivitesi göstermiştir. MUBAM_F2, 57.53±0.08 µmol/dak/ml'de daha yüksek toplam ksilanaz aktivitesi göstermiş (spesifik aktivite: 2630.11 µmol/dak/mg protein) ancak 23.93±1.41 µmol/dak/ml'de daha düşük karboksimetil selülaz aktivitesine (spesifik aktivite: 1098.66 µmol/dak/mg protein) sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler, Piromyces sp. MUBAM_F1 ve MUBAM_F2'nin ksilanaz ve kar-boksimetil selülaz enzimlerinin umut vadeden kaynakları olduğunu göstermektedir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Türkiye’de Yaşayan 18-49 Yaş Arası Bekar Kadınların Kürtaja Yönelik Damgalayıcı Tutum, İnanç ve Davranışlarının Belirlenmesi

    Taşçı Beydağ, Kerime Derya; Dal, Nursel Alp

    Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de yaşayan 18-49 yaş arası bekâr kadınların kürtaja yönelik damgalayıcı tutum, inanç ve davranışlarına etki eden faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma, 1 Aralık 2021- 20 Şubat 2022 tarihleri arasında çevirim içi anket yolu ile elde edilmiş; 1016 bekar kadın örneklemi oluşturmuştur. Araştırma verileri, demografik soru formu ve Genç Kadınlarda Kürtaja Yönelik Damgalayıcı Tutum, İnanç ve Davranışlar Ölçeği ile elde edilmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamında yer alan kadınların Kürtaja Yönelik Damgalayıcı Tutum, İnanç ve Davranışlar Ölçeği puanlarının ortalaması 29.49 ± 10.428 olarak bulunmuştur. Araştırmaya dahil olan kadınların Kürtaja Yönelik Damgalayıcı Tutum, İnanç ve Davranışlar Ölçeği puanları yaş, öğrenim düzeyi, gelir durumu, kardeş sayısı, aktif cinsel hayat durumu, en uzun yaşanılan yer, yaşanılan bölge, inanç durumu ve ailesinde ya da yakın çevresinde kürtajın karşılanma şekli değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Sonuç: Kadınların, kürtaja yönelik damgalayıcı tutum, inanç ve davranışlarının düşük seviyede olduğu, ancak pek çok değişkenin tutumları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanları, kürtaj yaptıran kadınları değerlendirirken damgalanmaya maruz kalma durumlarını da göz önünde bulundurmalı, toplumsal damgalamayı yüksek düzeyde yaşayabilecekleri fark edebilmeli ve tespit ettiğinde uygun girişimlerde bulunmalıdır.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 5 · Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
    • SDG 10 · Eşitsizliklerin Azaltılması
    AtıfOpenAlex3TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Kadınların Saygılı Doğum Bakım Algıları ile Doğum Memnuniyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Tanımlayıcı ve Kesitsel Bir Araştırma

    Baltacı, Nazlı; Yılmaz, Ayşe Nur; Yüksekol, Özlem Doğan; Ateşşahin, Ercan

    Amaç: Bu araştırma, kadınların saygılı bakım algıları ile doğumda verilen hizmetlerden memnuniyet düzeylerini belirlemek amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı olarak yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Araştırma 15 Ocak 2023-15 Mart 2023 tarihleri arasında araştırmaya katılma kriterlerini karşılayan 247 kadın ile yürütülmüştür. Araştırmada veriler; Kişisel Bilgi Formu, Kadınların Saygılı Doğum Bakımı Algısı Ölçeği (KSDBAÖ) ve Doğum Memnuniyeti Ölçeği (DMÖ) ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 23.0 paket programı kullanmıştır. Verilerin analizi sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler gibi tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey HSD testi, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi ile yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 28,55±6,13, doğum yaptığı gebelik haftası ortalaması 39,09±1,48’dir. Kadınların DMÖ puanı ortalaması 111,31±10,09 olarak yüksek düzeyde ve KSDBAÖ toplam puanı ortalaması 85,31±8,15 olarak yüksek düzeyde bulundu. KSDBAÖ’nün “rahatlık sağlamak” alt boyutu puan ortalaması 85,31±8,15; “bakıma katılım” alt boyutu puan ortalaması 29,11±4,78 ve “kötü muamele” alt boyutu puan ortalaması 23,93±1,53 olarak saptandı. Sonuç: İntrapartum annelik bakımı temel bir insan hakkıdır ve bu süreçte doğumun etik, psikolojik, sosyal ve kültürel boyutları dikkate alınmalıdır. Araştırmanın sonucunda kadınların saygılı doğum bakımı algısı artıkça doğumda aldıkları hizmetlerden memnuniyet düzeylerinin arttığı, kötü muameleye maruz kaldıkça doğuma ilişkin memnuniyetlerinin azaldığı belirlenmiştir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 5 · Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
    AtıfOpenAlex2TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Digital Game Addiction From The Perspective of Children Aged 10-14 Years: A Phenomenological Research

    Kurşun, Engin; Turgut, Yiğit Emrah; Aslan, Alper; Yaşar, Selva Karaman

    The purpose of this study is to reveal the digital game addiction from children’s perspective between the ages of 10 and 14 and how they are affected by digital games. In this context, the phenomenology pattern was adopted. Criterion sampling which is one of the purposeful sampling methods was chosen in the selection of participants. Data collected via individual interviews with 24 children who are included in the sampling were analyzed by using content analysis techniques. Findings showed that the majority of children liken digital game addiction to substance addiction. Children explained that digital games caused addiction because of the several factors such as completing mission, winning the game, passing to the next level and entertaining. It was concluded that digital games affect children academically, socially, physically and psychologically. Besides, while addicted children mostly expressed the effects of “increasing in tendency to violence”, non-addicted children also stated the effects of “entertainment”. It was determined that social isolation and the disruption of family relationships become prominent in the effects of digital games on children’s social life. Furthermore, children stated that digital games cause skeletal and muscular system disorders and weight gain as well as children mostly mentioned eye diseases among the physical effects of digital games.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex3
    TR Dizinİncele
  • Derleme MakaleAçık Erişim2024
    İşitsel İşlemleme Bozukluğu Olan Çocuklar Bağlamında Müdahale Yaklaşımları: Sistematik Derleme

    Elibol, Fatma; Pehlivanoğlu, Şeyma

    Bu sistematik derlemede İşitsel İşlemleme Bozukluğu (İİB) olan çocuklara yönelik müdahale uygulamalarını incelemek amaçlanmıştır. Literatür taraması PubMed, Web of Science, Scopus, Science Direct ve Google Scholar veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Literatür taraması için Medical Subject Headings (MeSH) terimler dizininden anahtar kelimeler (Auditory Comprehension Disorder, Auditory Inattention, Auditory Perceptual Disorders, Auditory Processing Disorder, Perceptual Disorders- Auditory) belirlenmiştir. Derlemenin dâhil etme ve hariç tutma kriterlerinde ise PICO(S) metodu kullanılmıştır. Sistematik derlemenin raporlanmasında PRISMA Bildirimi kontrol listesi referans alınmıştır. Çalışmada güncel alan yazını değerlendirebilmek için 2013-2023 yılları arasında yayımlanmış randomize kontrollü çalışmalara yer verilmiştir. Literatür taramasında ulaşılabilen çalışmaların birinci değerlendirmesinde araştırmaların başlıkları ve özetleri incelenmiştir. İkinci değerlendirmede ise tam metinleri tetkik edilmiştir. Bu sistematik derlemeye üç makale dâhil edilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen araştırma makalelerinin verileri, araştırmacılar tarafından hazırlanan veri çekme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu formda; yazarlar, yayın yılları, çalışma amaçları, çalışma desenleri, çalışma örneklemleri, veri toplama araçları, uygulanan müdahaleler, çalışma sonuçları ve kalite değerlendirme puanlarına ilişkin veriler bulunmaktadır. Derlemeye alınan çalışmalar incelendiğinde İİB olan çocuklara uygulan müdahalelerin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Ebelik Öğrencilerinin Evliliğe Yönelik Tutumları ve Doğum Korkuları Arasındaki İlişki

    Aksoy Derya, Yeşim; Benli, Tuba Enise; Yetişmiş, Habibe Yaşar

    Amaç: Bu araştırma ebelik öğrencilerinin evliliğe yönelik tutumları ve doğum korkuları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırma Türkiye’nin doğusunda bulunan iki üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmada örneklem hesabına gidilmeyip her iki üniversitede öğrenim gören tüm ebelik öğrencilerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Gönüllülük esasına dayanarak araştırmaya katılan 372 ebelik öğrencisi ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri “Kişisel Bilgi Formu”, “İnönü Evlilik Tutum Ölçeği (İETÖ)” ve “Kadın Gebelik Öncesi Doğum Korkusu Ölçeği (KGÖ-DKÖ)” ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde SPSS (25.0) istatistik paket programında sayı, yüzde dağılımları, ortalama, standart sapma, Independent t-test, One-Way Anova, Tukey ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 20,71±1,55’tir. Öğrencilerin %80,1’i çekirdek aile yapısına sahip, %54,3’ü il merkezinde yaşamakta, %96.8’i çalışmamakta ve %56.7’sinin geliri giderine eşittir. Öğrencilerin İET ve KGÖ-DKÖ’den aldıkları toplam puan ortalamaları sırasıyla; 69.73±20.01 ve 36.37±12.00’dır. Öğrencilerin evliliğe yönelik tutumları ve doğum korkuları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Bu araştırmada öğrencilerin gebelik öncesi doğum korkuları arttıkça evliliğe yönelik tutumlarının azaldığı saptandı. Bu sonuç doğrultusunda öğrencilerin gebelik öncesi doğum korkuları dikkate alınarak gelecekteki evlilik düşüncelerinin desteklenmesi önerilmektedir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    Comparison of Characteristics and Antimicrobial Activity of Synthesized Zinc Oxide And Magnetite Iron Oxide Nanoparticles Using Four Different Plant Extracts

    Aytar, Mehmet; Aydogdu, Burcu; Unal, Ilkay

    The aim of this study was to synthesize Zinc oxide (ZnO) and magnetite ıron oxide (Fe3O4) nanoparticles utilizing a precipitation method, employing plant extracts from Ocimum basilica(1), Cinnamomum zeylanicum(2), Lactarius salmonicolor(3) and Paeonia kesrouanensis(4) as reduction and stabilizing agents. Additionally, the antimicrobial activity of these nanoparticles against both gram-positive (S. aureus, ATCC 25923) and gram-negative (E. coli, ATCC 25922; P. aeroginosa, PAO1), bacteria as well as fungus (C. albicans 90028) was evaluated. The nanoparticles (NPs) were characterised by various analyses, including TEM, SEM, XRD, FTIR, DSL, and zeta potential. Based on the TEM image, the ZnONPs exhibited a cluster of flower-like structures, whereas the Fe3O4NPs displayed a spherical shape with a varying size distribution. The zeta potential values for ZnO NPs ranged from -5.35 to -16.9, while for Fe3O4NPs ranged from -7.43 to -20.7. All ZnO nanoparticles exhibited antimicrobial activity exclusively against the S. aureus strain, whereas Fe3O4NPs did not demonstrate any antibacterial effect.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex4TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2024
    The Relationship between Sleep Quality and Smartphone Addiction among Adolescents

    Arıkan, Duygu; Kurudirek, Fatma; Gürarslan Baş, Nazan

    Introduction: Technological developments have increased the usage of mobile equipment. Using a smartphone became a part of life and accentuated its usage day after day especially in adolescent groups. Aim: The study was aimed to examine the relationship between sleep quality and smartphone addiction of adolescents. Method: This cross-sectional study was carried out with 1192 high school students between March and June 2019. Data were collected with the Personal Information Form, Pittsburg Sleep Quality Index, Smartphone Addiction Scale. The data were evaluated through percentile distributions, means, independent samples t-test, Kruskal-Wallis test, ANOVA, and Pearson correlation analyses. Results: The mean age of adolescents was determined to be 15.79 ± 0.96, with the mean total score of the Pittsburg Sleep Quality Index was 6.05 ± 3.04 and the Smartphone Addiction Scale was 36.01 ± 10.82. Statistically significant differences were observed among adolescents concerning gender, grade, daily smartphone usage duration, internet accessibility, and the use of smartphones before bedtime, impacting both sleep quality and smartphone addiction (p < 0.05). A positive and meaningful correlation was found between sleep quality and smartphone addiction in adolescents (p < 0.05). Conclusion: As the smartphone addiction increases, sleep quality decreases. Adequate sleep is crucial during the growth spurt period. It is evaluated that early diagnosis and prevention of smartphone addiction in adolescents could make a significant contribution to the protection and promotion of adolescent health.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex3TR Dizin1
    TR Dizinİncele